Исаак Лазарус Израэль: Голланд суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Голландиялық суретші (1865–1934)

1928 жылғы жазғы Олимпиада ойындары 1928 Амстердам

Исаак Лазар Израильс (; 3 ақпан 1865 – 7 қазан 1934) – Амстердам импрессионизмі қозғалысымен байланысты голландиялық суретші.

Өмірбаян

Жозеф Исраэльс пен Алеида Шааптың ұлы, Гаага мектебінің ең беделді суретшілерінің бірі Исаак Исраэльс ерте жасынан-ақ көркем өнерге қабілетті болды. Исраэльс еврей отбасында дүниеге келген. 1880 және 1882 жылдар аралығында ол Гаагадағы Корольдік өнер академиясында оқыды, онда Джордж Хендрик Брайтнермен танысты, олар өмір бойы дос болып қалды. 1881 жылы, 16 жасында, ол суретші және коллекционер Хендрик Виллем Месдагқа «Бюгль практикасы» атты суретін, оны аяқтамай тұрып-ақ сатты. Сол жылы ол әжесі мен отбасылық досы Наннет Энтховеннің (төменде суретте) екі портретын салған, бұл оның сол шақта жеткен техникалық шеберлігін көрсетеді. 1878 жылдан бастап Исраэльс әкесімен бірге жыл сайын Француз суретшілерінің көрмелеріне қатысты, ал 1882 жылы онда «Әскери жерлеу» туындысын таныстырды. 1885 жылғы көрмеде «Колониялық сарбаздарды тасымалдау» жұмысы үшін құрметті мақтауға ие болды. Осы кезеңде ол Эмиль Золаның шығармаларын оқыды, Брайтнер де оқыған, және көрмедегі табысынан кейін Бельгияның тау-кен аудандары мен басқа да жерлерде бір жыл саяхаттады. 1886 жылдан бастап Исраэльс Амстердамда тұрып, Брайтнермен бірге Корольдік бейнелеу өнері академиясына тіркелді, білім алуын аяқтады. Алайда, екеуі де академияны тез тастап, сол кездегі жазушылар мен суретшілердің ықпалды тобы – Тахтигерлердің прогрессивті ортасына қосылды. Бұл топ стиль мазмұнды көрсететінін және эмоционалды түрғысынан күшті тақырыптарды тек соған сай техникамен бейнелеуге болатынын қатыстырып талап етті. Осы философияның ықпалымен Исраэльс Амстердамның көшелері, кафелері мен кабарелерінің суретшісіне айналды. Осы уақытта ол голланд гравері және суретшісі Виллем де Звартпен танысты, олар да өмір бойы дос болды. Ол жазда әкесімен бірге Гаагаға жақын, теңіз жағасындағы Шевенген курортында жиі болады. Қонақтардың арасында Эдуард Мане мен Макс Либерман болды. Күн мен теңіздің өзгеретін жарығына қызығып, ол көптеген түрлі-түсті теңіз көріністерін салған. Ғасырдың соңында Исраэльс балалық шақтағы досы және портрет суретшісі Тереза Шварц арқылы Амстердамдағы Лейдсплейндегі сән үйімен танысты. Исраэльс сән әлемінің барлық түрлерін бейнеледі – тігіншілерден бай клиенттерге дейін, тіпті киім бөлмелеріне де кіре алатын. 1904 жылы Исраэльс Парижге көшіп, Монмартр маңындағы Альфред Стивенс көшесінде, 10 нөмірде студиясын құрды. Ол Эдгар Дега сияқты өзі де құрметтеген Анри де Тулуз Лотрек студиясынан бірнеше метр қашықтықта орналасқан. Амстердамдағыдай, ол Париждің ерекше мотивтерін суретке түсірді: қоғамдық саябақтар, кафелер, кабарелер мен бистролар, сондай-ақ жәрмеңкелер мен цирк акробаттары сияқты тақырыптарды бейнеледі. Сонымен қатар ол Пакин сән үйлеріне барып, сән әлемін зерттеуді жалғастырды. Алайда, ол осы кезеңде тек бір рет, 1909 жылы көрмеге қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде ол Лондонда тұратын, ол Rotten Row-да атпен саяхаттауға, балериналар мен боксшыларға жаңа тақырыптар тапқан. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Голландияға оралып, Гаага, Амстердам және Шевенгенде кезектесіп өмір сүрді, онда ол негізінен портрет суретшісі болып жұмыс істеді. Оның модельдерінің арасында 1917 жылы Францияда тыңшылық жасады деген айыппен өлім жазасына кесілген Мата Хари, нағыз аты Магарета Гертруд Зелле де болды. Оның портреті Кроллер-Мюллер мұражайында сақталады. Басқа да модельдердің арасында Джоанна ван Гог Бонгер және феминист дәрігер Алетта Джейкобс болды, бірақ ол көшедегі қыздар мен телефон операторлары сияқты қарапайым тақырыптарды да суреттеді. Соғыстан кейін Исраэльс Парижге, Копенгагенге, Стокгольмге және Лондонға сапарлады. 1921-1922 жылдары ол Үндістан мен Голландияның Шығыс Үндістанында саяхаттап, Оңтүстік-Шығыс Азияның жанды өмірін, әсіресе Балидің гамелан ойнаушыларын суреттеді және бейнеледі. Отанына оралғаннан кейін ол Гаагадағы Koninginnegracht көшесіндегі 2 нөмірдегі үйге қоныстанды, бұл оның қайтыс болған ата-анасының үйі еді, және өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды, алайда Лондонға, Италияға және Француз Ривьерасына тұрақты сапарлар жасады. 63 жасында ол 1928 жылғы Олимпиада ойындарында «Қызыл салт атты» картинасы үшін алтын медаль жеңіп алды, бұл кездегі ойындардың бір бөлігі болып табылатын өнер сайысы еді. Ол 1934 жылдың 7 қазанында Гаагада 69 жасында, бірнеше күн бұрын болған жол апатынан қайтыс болды. Сол кезде оның серіктесі Софи де Врис болды.

The son of Jozef Israëls, one of the most respected painters of the Hague School, and Aleida Schaap, Isaac Israëls displayed precocious artistic talent from an early age. Israëls was Jewish. Between 1880 and 1882 he studied at the Royal Academy of Art, The Hague, where he met George Hendrik Breitner who was to become a lifelong friend. In 1881, when he was 16, he sold a painting, Bugle Practice, even before it was finished to the artist and collector Hendrik Willem Mesdag. Two portraits he made in the same year of his grandmother and a family friend, Nannette Enthoven (below), attest to the technical ability he had attained by that age. Starting in 1878, Israëls made annual visits to the Salon des Artistes Français with his father and in 1882 made his debut there with Military Burial. In the 1885 Salon he received an honourable mention for his Transport of Colonial Soldiers. At this time he was reading Émile Zola, as was Breitner, and following his triumph at the Salon he spent a year travelling in the Belgian mining districts and elsewhere. Beginning 1886, Israëls lived in Amsterdam and registered with Breitner at the Royal Academy of Visual Arts to complete his schooling. Both of them, however, quickly abandoned the academy for the more progressive circle of the Tachtigers, an influential group of writers and artists of the time. This was a group that insisted style must reflect content and that emotionally charged subjects can only be represented by an equally intense technique. Influenced by this philosophy, Israëls became a painter of the streets, cafes, and cabarets of Amsterdam. At this time he met the Dutch engraver and painter Willem de Zwart who also became a lifelong friend. He often spent his summers with his father in the Dutch seaside resort of Scheveningen near The Hague. Guests included Édouard Manet and Max Liebermann. Interested by the changing light of sun and sea, he painted many colourful seaside scenes. Towards the end of the century, Israëls was introduced by his childhood friend and portrait painter Thérèse Schwartze to the Amsterdam fashion house at the Leidseplein. Israëls portrayed the whole range of the world of haute couture, from seamstress to wealthy client, gaining access even to the fitting rooms. Israëls moved to Paris in 1904, establishing his studio at 10 rue Alfred Stevens, , near Montmartre and just yards away from the studio of Henri de Toulouse Lautrec whom he admired, as he also did Edgar Degas. As in Amsterdam, he painted the Parisian specific motifs: the public parks, cafes, cabarets and bistros, as well as such subjects as fairgrounds and circus acrobats. Likewise he sought out the fashion houses Paquin and to continue his studies of the world of fashion. However, he only exhibited once in this period, in 1909. At the outbreak of the First World War he was living in London, where he found new subjects in horse riding at Rotten Row and in ballerinas and boxers. He returned to Holland for the duration of the war, living alternately in The Hague, Amsterdam and Scheveningen, where he worked primarily as a portrait painter. Amongst his sitters was Magaretha Gertrud Zelle, better known as Mata Hari, executed as a spy in France in 1917. Her portrait can be seen at the Kröller Müller Museum. Other sitters included Johanna van Gogh Bonger and the feminist physician Aletta Jacobs, although he also portrayed ordinary subjects such as girls in the street and telephone operators. Following the war, Israëls visited Paris, Copenhagen, Stockholm and London. He spent the years 1921 to 1922 travelling in India and the Dutch East Indies, sketching and painting the vibrant life of South East Asia and notably the gamelan players of Bali. On his return, he settled at Koninginnegracht 2, The Hague, his deceased parents' home, where he remained for the rest of his life, nevertheless making regular trips abroad to London, Italy and the French Riviera. At the age of 63, he won a Gold Medal at the 1928 Olympic Games for his painting Red Rider, an art competition then being part of the games. He died in The Hague on 7 October 1934, aged 69, as a result of a street accident a few days before. His partner at that time was Sophie de Vries.

Өнер нарығы

2005 жылғы 26 сәуірде оның "Жағажайда есекке мініп" сериясының бірі Амстердамдағы Кристис аукционында 482 400 евроға сатылды. Сатылған туынды Амстердамдағы Риксмузейдегі (төменде) туындыға ұқсас болды, бірақ одан ірілеу және тон жағынан сәл нәзік болды. 2012 жылдың шілдесінде Амстердам қалалық архиві Исхак Исраэльдің Амстердамдағы туындыларын көрсету үшін жеке көрме ұйымдастырды.