Кіріспе
1970 жылғы "Тур де Франс" – велосипед спортының үлкен турларының бірі саналатын "Тур де Франс" жарысының 57-ші мәресі болды. Жарыс 27 маусым мен 19 шілде аралығында өтті, оған 23 кезең кірді және жалпы қашықтығы [қашықтық] шақырымды құрады. Бұл бельгиялық Эдди Меркстің екінші жеңісі еді, ол сонымен қатар тау классификациясын жеңіп алды. Меркс барлық маңызды жерешелерді қатарынан екінші жыл қатарынан жеңіп алуға жақын болды, бірақ Валтер Годефруттан бес ұпайға қалып, ұпайлар классификациясында екінші орынды иеленді. Алдыңғы жылы бір ғана велошабаншы оны 20 минут ішінде ұстап қала алды, ал 1970 жылы бар болғаны төрт велошабаншы 20 минут ішінде Меркстен қалып қоймады, олардың ішінде тек дебютант Жоп Зоетемелк Меркстен 15 минутқа дейін кем қалып финиш жасады.
Командалар
Тур де Франс бес түрлі елден келген, әрқайсысында 10 велосипедшіден тұратын 15 командамен басталды. Турдың басталуына бірнеше күн қалғанда, Пауль Гатти Франция ұлттық жол чемпионатында жеңіске жеткен кезде допинг тестісінен өтпегені белгілі болды. Гатти Фриматик командасынан алынып, оның орнына Рене Грелин қосылды. Жарысқа қатысқан командалар: Негізгі бәсекелестік Луис Оканья мен Бернард Тевенеттен күтілді. Жарыс басталғанда 86 журналист турдың алғашқы бестігіне кімдерді шығаратынын болжады. Олардың 85-і Меркстің алдыңғы беске кіруін күтті; Окананы 78-і, Пулидорды 73-і атады. Меркс 1970 жылы маңызды жарыстарда жеңіске жетті, соның ішінде Париж-Рубай, Париж-Ницца, Италия Жиросы және Бельгияның ұлттық жол чемпионаты. Critérium du Dauphiné Libéré және Vuelta a España жарыстарында жеңімпаз атанған Луис Оканья бронхиттен зардап шекті, бірақ бәрібір Турға қатысты, бірақ Мерккске қарсы күресуге мүмкіндігі болмады.
Жарыс туралы жалпы түсінік
Үлкен фаворит Меркс ашылу прологында жеңіске жетті, бірақ ол жарыстың барлық кезеңінде осы жетекші орынды сақтап қалмауға шешім қабылдады. Келесі кезеңде Меркс командасы барлық қашқындарды қуып жетті, сондықтан кезең топтық спринтте аяқталды, оны Сирилл Гимар жеңді, ал Меркс жалпы көшбасшылықты сақтап қалды. Екінші кезеңде бірнеше велошабанды қашып кетті, ал Меркс командасының екі мүшесі, Итало Зилиоли мен Жорж Ванденберг, қашқындарға қосылды. Меркс командасының серіктесі Зилиоли қашқан велошабандылардың арасында ең жоғары орын алды, олардың ешқайсысы жалпы классификацияда бәсекелес деп есептелмеді, сондықтан Меркс командасының жетекшісі Гийом Дриссенс қашуға рұқсат берді және Зилиоли мен Ванденбергке бар күштерін салуды айтты. Меркс өзінің командаластарын қуып жетті. Топ қашып кетті, Зилиоли спринтте жеңіске жетіп, Меркстен 4 секундқа озып, жаңа көшбасшы болды. Кезеңнен кейін Меркс өзінің команда жетекшісіне ашуланды, өйткені ол Зилиолиге Меркске тиесілі сары жейдеді "ұрлауға" рұқсат берді, бірақ Дриссенс оған басқа командалар Зилиолиді қуып жету үшін күш жұмсағанын, ал дау аяқталғанын түсіндірді. "Фаэма" командасы 3А кезеңінде командалық уақыт сынағында жеңіске жетті, Зилиоли көшбасшы болып, Меркс екінші орынға шықты. 5-кезең тағы бір бөлінген кезең болды, Годфроот тағы бір кезеңді жеңіп алды, Дэниел Ван Райкегем мен Де Вламинк жүлделі орындарды бөлісті. 5В кезеңінде Жозеф Спрайт пен Лео Дюйдам жарыс аяқталуға шамамен бір сағат қалғанда қашып кетті. Дюйдам барлық жұмысты өзіне алды, екеуі де финиш сызығына шамамен он секундқа озып келді. Кезеңнің соңында Спрайт шаршаған Дюйдамды айналып өтіп, кезең жеңісін ұрлады. Осыдан кейін Дюйдам келесі бірнеше кезеңдерде Жоаким Агостиньодан Ең жауынгер шабандоз атағын иеленді. 6-кезең Валенсиендегі велотректе аяқталды, онда Роджер Де Вламинк спринтте кезеңді жеңіп алды. Бұл кезеңде Зилиоли дөңгелегі жарылып кетті. Әдетте, "Тур де Франс" жарысының көшбасшысы дөңгелегіне зақым келсе, командаласы дөңгелегін ұсынады, ал кейбір командаластары оны топқа қайта оралуына көмектесу үшін онымен бірге қалады. Алайда бұл жолы Меркс маңыздырақ деп есептелді, ал Зилиолиге ешқандай көмек көрсетілмеді. Зилиоли кезеңді бір минуттан кейін аяқтады. Меркс сары жейдеге ие болды, Годфроот екінші орында тұрды, ал Де Вламинк, Янсен және Ван Спрингель бір минуттан аз уақыт артта қалды. 7-кезең тағы бір бөлінген кезең болды, ал бірінші сегментте Меркс шабуылға шығып, жеңіске жетті. Ол Лусьен Ван Импеден он секундқа озып, сондай-ақ жалпы есептегі ең жақын бәсекелестерінен едәуір уақыт алды. 7B кезеңі - бұл жаңбыр астында өткен, 7 километрден астам ұзындығы бар қысқа жеке уақыт сынағы. Жозе Антонио Гонсалес Линарес ең жылдам уақытты көрсетті, Меркс үш секундқа баяулады. Айта кетерлігі, Роджер Де Вламинк уақыт сынағы кезінде құлап, жедел жәрдеммен ауруханаға жеткізілуге мәжбүр болды. Меркс осы көріністен өтті, бұл оның тәуекелге бармауына ықпал етті. Күннің соңында Меркс қалғандарынан заңды түрде көшбасшылықты алды, енді тек Годфроот пен Янссен екі минутқа жетті, ал Ван Спрингель, Жооп Зоетемелк және Реймонд Пулидор үш минуттан астам артта қалды. Де Вламинктің жарыстан шығуының нәтижесінде "Марс-Фландрия" командасының жаңа көшбасшысы Зоетемелк болды. 8-кезеңде Ален Вассер қашып кетіп, финиш сызығына дейін жетті, кезеңді пелотоннан бір минуттан астам озып жеңіске жетті, ал жалпы жағдай өзгеріссіз қалды. 9-кезеңде Могенс Фрей мен Жоаким Агостиньо, командаластары, бірге қашып кетті. Олар алыста қалу үшін бірге жұмыс істеді, бірақ кезеңнің соңына қарай Фрей жұмысты тоқтатып, команда менеджері оған көмектесуді айтқаннан кейін барлық жұмысты Агостиньоға жүктеді. Спринтте Агостиньо өзінің командаласы оған жеңіс сыйласын деп күтті, өйткені ол барлық жұмысты істеді, бірақ оның таңғалуына орай Фрей оны айналып өте бастады. Агостиньо Фрейдің рулін ұстап алып, бірінші болып финиш сызығынан өтті. Жарыс төрешілері бұған рұқсат бермеді және жеңіс Фрейге берілді, ал Агостиньо екінші орынға шықты. 10-кезеңде Les Rousses-ке көтерілу болды, және бұл кезеңде Меркс барлық бәсекелестерін тағы да жеңуге тырысты. Тек жалпы есепте қауіп төндірмейтін Геррино Тоселло, Жорж Пинтес және Зоетемелк онымен бірге бара алды. Меркс кезеңді жеңіп алды, Пинтес пен Тоселло оның артынан, ал Зоетемелк екі секундтан кейін финиш сызығынан өтті. Зоетемелк +2:51 уақытпен 2-орында тұрды, Пинтес +3:55 уақытпен 3-орынға көтерілді. Қалған топтар едәуір артта қалды, Госта Петтерссон топқа кіргеннен кейін 4-орынға көтерілді (+7:44), олар Франсиско Гальдос пен Джони Шлекпен бірге басқа бәсекелестерінен бірнеше минут озып кетті. 3-орындағы Пинтес бастапқыда Герман Ван Спрингель үшін жарысқан, ол қазір 5-орында (+8:02) тұр. Зоетемелк өзінің екінші орынын қорғауға баса назар қоятынын айтты, өйткені Меркс әлемдегілерден жақсы деп ойлады. 11-кезең, бөлінген кезең, жарыстың 16-кезеңі болды және ол 10 километрден кем жеке уақыт сынағымен басталды. Меркс Линарес, Зоетемелк және Шарли Гроскостпен бірге +0:09 уақытпен жеңіске жетті. 11B кезеңі Бассоның екінші кезеңдік жеңісімен аяқталды, Годфроот пен Янсен алдында, олардың барлығы Меркспен ұпайлар жарысында бәсекелесті. 12-кезең бес маңызды көтерілісі бар таулы кезең болды, және Меркс кезеңді жеңіп алды, тек Луис Зуберо +2:00 ішінде аяқтады. Ол тау жейдесін де, жалпы көшбасшылықты да Зоетемелктен шамамен алты минутқа озып тұрды, Петтерссон он минутпен, Ван Спрингель, Пулидор және Зилиоли артынан. 13-кезеңде Андрес Гандариас Меркстен тау жейдесін ерте кезеңде алып, Примо Мори кезеңді жеңіп алды. Меркс Зуберомен бірге финиш сызығынан өтті, Ван Импе мен Годфроот жасыл жейдесін сақтап қалды, ал Меркс екінші және үшінші орындарға тағы да +0:38 қосты. 13-кезеңнен кейін Меркс Фаэма командасын құрған Виченце Джакоттоның жүрек талмасынан қайтыс болғанын естіді. 14-кезеңде Меркс Мон-Вантуда жеңіске жету үшін өзін шектен тыс шығарды. Бұл Том Симпсонның қайтысынан бері Тур қайтадан келген алғашқы рет болды. Ол кезеңді жеңіп алды, тау және ұпайлар классификацияларындағы жетекшілікті қайта иеленді, енді тек Зоетемелк +10:00 ішінде болды. Осы кезеңді жеңгеннен кейін Меркс қысқа уақытқа есін жоғалтты. Вальтер Годфроот ұпайлар классификациясын жеңіп алды, ал Сирилл Гимар аралық спринттерде жеңіске жетті. Меркс Ең жауынгер шабандоз, сондай-ақ комбинация, тау және жалпы классификацияда жеңіске жетті. Зоетемелк 2-орында, Госта Петтерссон 3-орында, ал Сальварани командалық уақыт сынағында жеңіске жетті, финалдық уақыт сынағында олардың көрсеткіштеріне сүйене отырып, Кас-Касколдан озып кетті. Турге 150 шабандоз қатысты, 100-і аяқтады. Жаңа шабандоздың ең үздігі Могенс Фрей болды, Жан-Пьер Жене команда шабандозы №1 деп танылды, Луис Оканья ең әдемі шабандоз деп танылды, ал Лусьен Ван Импе ең достық шабандоз деп танылды. Жас шабандозға арналған сыйлық болған жоқ, бірақ Зоетемелк 25 жасқа дейінгі ең үздік шабандоз болар еді. Келесі жылы Турді аяқтаған ең жас шабандозға сыйлық берілді, ол Зоетемелк жеңіп алған түсті теледидар болды. Меркс бір жылда Жиро-Турды жеңіп алған үшінші шабандоз болды; Фаусто Коппи мен Жак Анкетил бұрын осы жетістікке қол жеткізген. Коппи мен Анкетил өздерінің дубльдерін жасағанда отыздан асып кеткен, ал Меркске тек 25 жас болды. Мон-Вантудан кейін Меркс шабуылдауын тоқтатып, 1970 жылы бұрынғы жылдарға қарағанда екінші орындағы шабандозбен арақашықтық аз болды; Ж. Б. Уэдлидің сөзіне сүйенсек, егер ол көбірек уақыт жеңіп алуға ниеттенсе, ол мұны істей алатын еді.
Салдары
Меркс бүкіл Тур бойында үстемдік танытқандықтан, ұйымдастырушылар жарыс қызықсыз болып қалар деп қорқыды. Директор Феликс Левитан Меркс командасының күшін әлсірету үшін ережелерді өзгертуді қарастырып жатқанын, ұлттық командаларға қайта оралу мүмкіндігін және Турдағы жеке уақыт сынақтарының санын азайтуды қарастырып жатқанын хабарлады. 1971 жылғы Турда ережелерде маңызды өзгерістер болған жоқ, бірақ жеке уақыт сынақтарының саны бесеуден екіге дейін төмендеді.