Кіріспе

Әлеуметтік қозғалыс

Ерлердің бостандық қозғалысы – қоғамның ерлерге тартатын шектеулерге сын тұрғысынан қарайтын әлеуметтік қозғалыс. Ерлердің бостандығын жақтаушылар көбінесе феминистік ұстанымдарға жанымызшылық танытады. Ерлердің бостандық қозғалысын ерлер құқықтары қозғалысы сияқты басқа қозғалыстармен шатастыруға болмайды, онда кейбіреулер қазіргі феминизм шарықтап кеткенін және ерлер құқықтарына көбірек назар аудару қажет деп санайды. Ерлердің бостандық қозғалысы «дәстүрлі» ерліктің теріс жақтарын баса көрсетеді, ал ерлер құқықтары қозғалысы көбінесе қазіргі заманғы институттардың ерлерге қатысты теңсіздікке немесе әділетсіздікке ұшырауы туралы, себебі немесе дәстүрлі ерліктің кең таралған ерекшеліктеріне қарамастан, мәселені көтереді. Ерлердің бостандық қозғалысы сонымен қатар ерлерді эмоцияларын салауатты түрде білдіруге кедерілтіретін стереотиптер мен көзқарастардан босатуды мақсат етеді.

Тарих

Ерлерді азат ету қозғалысы, феминистер мен гендерлік зерттеушілер мойындайтындей, көбінесе Ұлыбритания мен Солтүстік Америкадағы гетеросексуал, орта таптық ерлер арасында 1960-шы және 1970-ші жылдардағы мәдени өзгерістерге – феминистік қозғалыстың өркендеуі, контрмәдениет, әйелдер мен гомосексуалдардың азаттық қозғалыстары және сексуалдық революция сияқты өзгерістерге жауап ретінде пайда болды. Джек Сойер 1970 жылдың күзінде "Бостандық" журналында "Ерлердің азаттығы туралы" деген мақала жариялады, онда ол ерлердің гендерлік рөлдеріне қатысты стереотиптердің зиянды әсерлерін талқылады. 1971 жылы АҚШ-та ерлердің талқылау топтары құрыла бастады, сондай-ақ Уоррен Фаррелл Ұлттық әйелдер ұйымы аясында "Ерлер мистикасы жөніндегі ұлттық комиссияны" құрды. Роберт Льюис пен Джозеф Плек бұл қозғалыстың бастауын 1974 жылдың соңы мен 1975 жылдың басында осы тақырыпта жарық көрген бес кітапқа байланыстырды, одан кейін кең және академиялық аудиторияға бағытталған жариялымдардың саны арта түсті. Қозғалыс конференциялардың, сананы арттыру топтарының, ерлер орталықтарының және басқа да ресурстардың құрылуына әкелді. 1970-ші жылдардың соңында ерлерді азат ету қозғалысы біртұтас, өзіне жете білген либералды феминистік қозғалыс ретінде тарап кетті. 1980-ші жылдардың басында ерлерді азат ету қозғалысының мүшелері екіге бөлінді. "Ерлердің гендерлік рөлдерінің ерлерге тигізетін зиянына" әйелдерге тигізетін зиянынан гөрі көбірек мән берген мүшелер ерлер құқықтарын қорғау қозғалысын құрды. Сексизмді тек еркектердің әйелдерді қанау жүйесі деп қараған мүшелер гендерлік рөлдер туралы терминологияны қабылдамады және әйелдерге қарсы сексуалдық зорлық-зомбылыққа қарсы күреске бағытталған феминистік ерлер ұйымдарын құрды. Америка қоғамындағы расизм ақ емес еркектерді әлсіздетті. Мысалы, қара нәсілді еркектер өздерінің табиғи сексуалдық агрессиясын бақылай алмайды деп есептеледі. Бұл идеологиялық тұрғыда қара нәсілді еркектер жануарларға тән жоғары сексуалдық белсенділікке ие деп көрсетіледі және осы себепті олар жануарлармен, жыртқыштармен және аңдармен салыстырылады. Алайда, Шығыс Азиялық американдықтар тартымсыз және еркектік қасиеттері жеткіліксіз деп бейнеленеді.

Гейлердің азаттық жолы

Екінші толқынды феминизм жыныстық қатынас мәселелеріне, әсіресе гомосексуал ерлер мен гегемониялық ерлік арасындағы байланысқа күшті назар аударды. Бұл өзгеріс ерлердің азаттығы және гейлердің азаттығы қозғалыстары арасындағы ынтымақтастықты күшейтті. Бұл ынтымақтастықтың себебі, еркектік сол кезде әлеуметтік құрылым ретінде түсінілді және бұрынғы ерлер қозғалыстарында байқалған "ерлер" деген жалпылама ұғымға жауап ретінде туындады.

Калифорниядағы ерлер жиналысы

Калифорния ерлер жиналысы (CMG) 1978 жылы антисексистік ерлер қозғалысының мүшелері тарапынан құрылды. 1987 жылы 12-ші жиынға қатысқан автор Марго Адейр, атмосфераның бұрынғы тәжірибесінен өте ерекше екенін айтты. Осы туралы ойланып, ол көптеген ер адамдардың арасында, әйелдердің аза болуына қарамастан, алғаш рет толыққанды қауіпсіздік сезімін басынан өткергенін түсінді. Сондай-ақ, ол барлық адамның қабылданатынын және қатысушылардың бір-біріне деген жылы сезімдерін ашық білдіргенін байқады. CMG жыл сайын ерлерге қатысты мәселелерге бағытталған үш демалыс ұйымдастырады. Қазіргі таңда Калифорния ерлер жиналысына қатысатын көптеген ерлер гей немесе бисексуалды.

r/MensLib

MensLib – Reddit әлеуметтік желісіндегі онлайн форум. Бұл феминистік бағытталған қауымдастық, дәстүрлі гендерлік рөлдер мен еркектік ерлерге қалай зиян келтіретіні туралы денсаулықты және қауіпсіз пікір алмасу үшін құрылған.

Сексизмге қарсы ерлер ұлттық ұйымы

Сексизмге қарсы ерлердің ұлттық ұйымы (NOMAS) – 1970 жылдары құрылған, феминистік көзқарасты қолдайтын, гомосексуалдыққа оңтайлы қаратын және ерлердің өмірін жақсартуға бағытталған ұйым. 1991 жылғы NOMAS ұлттық конференциясы көпмәдениетті қоғамдар құру мәселелеріне арналды.