Кіріспе

«Цитадель» — 1938 жылғы британдық драмалық фильм, А. Дж. Крониннің 1937 жылғы осы аттас романы негізінде түсірілген. Фильмді Кинг Видор режиссерлік етіп, Виктор Савилл «Metro Goldwyn Mayer British» студиясының «Denham Studios» жеделханасында продюсерлік еткен.

Сюжет

Доктор Эндрю Мэнсон (Роберт Донат) – идеалистік, жаңа біліктілік алған шотланд дәрігері. Ол Уэльстің Бленели кеншілер ауылында туберкулезбен ауыратын уэльстік кеншілерді емдеуге арналған және доктор Пейдждің (Басил Гилл) шәкірті. Бастапқыда ол көптеген жоғары ғылыми мақсаттарға ұмтылады, бірақ зерттеулерінде жергілікті қарсылыққа кезеседi. Оның зертханасы мен жазбаларын кеншілер қиратқаннан кейін ол Лондонға көшіп, кедей жағдайдағы жұмысшыларға емдеу жасап, олардың денсаулығын сақтауға тырысады. Алайда, медициналық мектептегі досы доктор Фредерик Лоуфордпен (Рекс Харрисон) кездейсоқ кездескеннен кейін, ол жаман ниетті медициналық ортаның ықпалына ілігіп, бай гипохондриктерді емдеуге бастайды. Оның әйелі Кристин (Розалинд Расселл) оны алғашқы жолына қайтаруға тырысады. Доктор Филипп Денни (Ральф Ричардсон), Мэнсонның ең жақын досы, әлі де жұмысшылардың денсаулығын жақсарту үшін күресіп жатқанда, қабілетсіз, мансапқа ұмтылған хирургтың қолынан қаза табады.

Басқа нұсқалардан айырмашылықтары

Фильм романға негізделген, бірақ маңызды тұстарында одан едәуір өзгешеленеді. Романның түпнұсқа нұсқасында Кристин Мэнсон кейіпкері күйеуімен қарым-қатынастағы мәселелерді шешуге тырысқан сәтте жол апатынан қаза табады. Оқиғада нашар білімі бар хирург қатысады, бірақ бұл оқиғада көбінесе маловаты кейіпкер көз жұмады. Денни аман қалады, ал олар Мэнсонмен бірге тәжірибе жинаған деген түсінік (романда тікелей айтылмаған, бірақ меңзеліп айтылған). 1982 жылғы BBC радио қойылымы романның түпнұсқа мәтініне жақынрақ келеді.

Марапаттар

Фильм төрт номинацияда «Оскар» сыйлығына ұсынылды: «Үздік фильм», «Үздік актер» (Роберт Донат), «Режиссура» және «Бейімделген сценарий». Фильм Нью-Йорк киносыншыларының шеңбері мен Ұлттық киносыншылар кеңесінен «Үздік фильм» сыйлығын жеңіп алды. Бұл фильм New York Times-тың сыншылар таңдауы болып табылады және «The New York Times Guide to the Best 1,000 Movies Ever Made» кітабында да тізімделген.

Мұра

1971 жылы А. Дж. Крониннің романы негізінде түсірілген хинди тіліндегі "Тере Мере Сапне" фильмі шықты. 2020 жылдың ақпан айында бұл фильм король Видордың шығармашылық жолына арналған ретроспектива аясында 70-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетілді.