Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Осман соғыстарында шайқасқан діни қызметкер Марко Месич (30 қыркүйек 1901 – 9 ақпан 1982) – Югославия Корольдігі, Тәуелсіз Хорватия мемлекеті және Югославия СФР әскерлерінде қызмет еткен, ордендермен марапатталған артиллерия офицері. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста хорват легионерлерінің соңғы командирі ретінде танымал, Сталинград шайқасында Шығыс майданында неміс Вермахтының құрамында қызмет етті, содан кейін Югославия Халық Армиясына қосылды.
the priest who fought in the Ottoman Wars
Marko Mesić (30 September 1901 – 9 February 1982) was a decorated gunnery officer who served in the armies of the Kingdom of Yugoslavia, the Independent State of Croatia, and the SFR Yugoslavia. He is best known for being the final commander of Croatian legionnaires in World War II, serving in the German Wehrmacht on the Eastern Front in the Battle of Stalingrad, and later joining Yugoslav People's Army.
Ерте өмір
Мессич Хорватияның Бжеловар қаласында (сол кезде Австрия-Венгрия империясының бір бөлігі) Франьо мен Катарина Мессичтің (құрметті аты Блау) отбасында дүниеге келді. Ол сегіз жыл Печ қаласында (Мажарстан), Карловацта (Хорватия) және Мариборда (Словения) білім алды, содан кейін Белградтағы Корольдік Югославия әскери академиясын артиллерия/оқ-дәрі офицері мамандығы бойынша бітірді. 1941 жылға дейін Корольдік Югославия армиясының артиллерия бөлімдерінде қызмет атқаратын белсенді офицер болды. Сәуір соғысы басталғанда Мессич болгар шекарасына жақын Ниш қаласындағы Корольдік Югославия армиясының артиллерия полкіне қолбасшылық етті.
Mesić was born in Bjelovar, Croatia (then part of the Austrian Hungarian Empire), to Franjo and Katarina Mesić (née Blau). He received eight years of schooling in Pécs, Hungary; Karlovac, Croatia; and Maribor, Slovenia, before graduating as an artillery/gunnery officer at the Royal Yugoslav Military Academy in Belgrade. He served as an active commissioned officer in Royal Yugoslav Army artillery units until 1941. At the start of the April War, Mesić was artillery Lieutenant Colonel in command of the Royal Yugoslav Army artillery regiment serving in Niš, near the Bulgarian border.
Хорват легионы
1941 жылы сәуірдегі қысқа соғыста нацистік Германия Корольдік Югослав армиясын жеңгеннен кейін Месич Хорватия Тәуелсіз Мемлекетінің армиясына (нацистік құыршақ мемлекет) қосылды, Вараждиндегі Хорватия ішкі күзетіне. Ол дереу 100-ші жеңіл жаяу әскер дивизиясының құрамындағы 369-шы (хорват) күшейтілген жаяу әскер полкіне ("Хорват легионы") тағайындалды, онда артиллерия бөлімінің подполковнигі шеніне ие болды. Хорват легионы ресми түрде неміс армиясының (Вермахт) құрамына кірді және толыққанды неміс басқаруында болды, себебі Хорватия Тәуелсіз Мемлекеті Кеңес Одағына соғыс жарияламаған еді. Полк Хорватия ішкі күзетінің формасын киді. Месич артиллерия бөлімінің командирі болғанда, 369-шы полк 1941 жылғы қазан айында 35 күндік сапардан кейін Будинская ауылы маңында орыс әскерлерімен шайқасты. 369-шы полк 1941 жылдың қысында және келесі көктем мен жаздағы қиын шайқастарда үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Полк командирі полковник Иван Маркулж ауруға байланысты Хорватияға қайтарылды, ал Месич 1942 жылдың 7 шілдесінде уақытша оның орнын басты. Кейін Месичтің орнына полковник Виктор Павичич тағайындалды. Дивизия командирі генерал Санне 1942 жылдың 21 және 22 ақпанында Месичтің артиллерия бөлімін жоғары бағалады, ал 1942 жылдың 23 ақпанында оған Темір крестпен марапаттады. Легион ең қиын шайқастарды Харковта, Месич артиллерия командирі болып тұрғанда бастан өткерді, соның ішінде Proljet Kultura колхозы үшін екі күндік қанды шайқас болды. Полк 1942 жылдың 27 шілдесінде Proljet Kulturaға шабуыл жасады, бірақ ертесі күні қарсы шабуыл жасаған кеңес әскерлері 53 сарбазды өлтіріп, 186-сын жаралады. Легионның батырлығы мен жетістіктері генерал Паулюсты таң қалдырды, ол легионды Сталинградқа кіретін жалғыз неміс емес бөлім деп таңдады.
After Nazi Germany defeated the Royal Yugoslav Army during the brief April War in 1941, Mesić joined the army of the Independent State of Croatia (a Nazi puppet state), the Croatian Home Guard, in Varaždin. He was promptly assigned to the 369th (Croatian) Reinforced Infantry Regiment (the "Croatian Legion"), a unit of the 100th Light Infantry Division, where he held the rank of lieutenant colonel of the artillery section. The Croatian Legion was formally a German Army (Wehrmacht) formation and was under full German command because the Independent State of Croatia never officially declared war on the Soviet Union. The regiment wore Croatian Home Guard uniforms. With Mesić as the artillery section commander, the 369th Regiment saw action against Russian forces in October 1941 after an exhausting 35 day, march to the village of Budinskaja. The 369th Regiment was highly successful in difficult battles during the winter of 1941 and in the following spring and summer. Due to illness, regiment commander Colonel Ivan Markulj was transferred back to Croatia and Mesić temporarily replaced him on 7 July 1942. Mesić was later replaced by a new commander, Colonel Viktor Pavičić. Division commander General Sanne commended Mesić's artillery section on 21 and 22 February 1942; on 23 February 1942, he awarded Mesić with the Iron Cross. The legion experienced its most difficult battles at Harkov when Mesić was the artillery commander, including a very costly two day battle at kolhoz Proljet Kultura. The regiment attacked Proljet Kultura on 27 July 1942, but an overwhelming Soviet counterattack the next day killed 53 and wounded 186 Legion soldiers. The Legion's bravery and success was admired by General Paulus, leading him to select the Legion as the only non German unit to enter Stalingrad.
Сталинград шайқасы
Хорват легионының қалған бөлігімен бірге Месич Шығыс майданында Сталинград шайқасына қатысты. 1942 жылдың қазан айында Месич қысқа мерзімді демалысқа шықты, бірақ содан кейін Сталинградқа оралды. 1943 жылдың қаңтарына қарай Хорват легионы ауыр шығынға ұшырады. Оның міндеттері негізінен танымал Қызыл Октябрь зауытының фронтында тұрудан тұрды, онда полк көптеген қаза тапты. Месич және оның артиллерия бөлімі Сталинград ұшу мектебінің «Сталинградская» деп аталатын ұшу-қону жолағында және оның маңында орналасқан. 1943 жылдың 14 қаңтарында полковник Павичич отставкаға кетіп, із-түссіз жоғалғаннан кейін Месич Хорват легионының соңғы қолбасшысы болды. Павичич Месичті генерал Саннеге өзінің ізбасары ретінде ұсынған. Легион 1943 жылдың 29-30 қаңтарында генерал Александр Василевскийге тәлімдікке берілді. 2 ақпанда генерал Паулюс неміс 6-армиясын тапсырғаннан кейін Месич басқа 15 офицермен, шамамен 100 жараланған жауынгермен және Хорват легионының 600-ға жуық мүшесімен бірге соғыс тұтқынына айналды. Осы соңғы екі аптада полк 175 сарбазын, яғни полк құрамының шамамен 20 пайызын жоғалтты. Ол қаза тапты деп есептеген неміс шенеуніктері Месичті өлімінен кейін толық полковник шынжырғысына көтерді және оған Тәуелсіз Хорватия мемлекетінің «Хорватияның рыцары» атағымен 1-дәрежелі Темір кресті мен Темір үшбұрыштың әскери орденін табыс етті. 1943 жылдың 30 маусымындағы ресми есепте лейтенант Рудольф Баричевич Месичтің батылдығы мен басшылық қабілетін жоғары бағалап, оны «үлгілі офицер» және «нағыз сарбаз» деп атады. Есепте легионның ресми қолбасшысы полковник Павичич туралы ештеңе айтылмады. Месич және легионның қалған мүшелері алдымен Волга өзеніндегі Бекетовкаға жиналды, онда оларға негізінен немістерден, сондай-ақ итальяндықтардан, румындардан және венгрлерден құралған 80 000-ға жуық тұтқын қосылды. Тұтқындар Мәскеуге күштеп жүргізілді, онда оларға Шығыс майданындағы итальяндық күштерге бекітілген Жеңіл көлік бригадасының әріптестері қосылуға тиіс болды. Көптеген тұтқындар жол жүрісінде тиф, дизентерия, анемия және цингадан көз жұмды.
Along with the rest of the Croatian Legion, Mesić participated in the Battle of Stalingrad on the Eastern Front. Mesić had a short period of leave in October 1942, but returned to Stalingrad thereafter. By January 1943, the Croatian Legion had suffered heavy losses. Its duties consisting of mainly holding the famous Red October factory frontline, where the regiment suffered heavy casualties. Mesić and his artillery unit were stationed in and around the Stalingrad flight school runway known as Stalingradskaja. Mesić became the last commander of the Croatian Legion on 14 January 1943, after the resignation and disappearance of Colonel Pavičić, who recommended Mesić to General Sanne as his successor. The Legion surrendered to General Aleksandr Vasilevsky around 29 or 30 January 1943. After the surrender of the German Sixth Army by General Paulus on 2 February, Mesić became a prisoner of war, along with fifteen other officers, approximately 100 wounded combat soldiers, and 600 other members of the Croatian Legion. The regiment lost 175 soldiers during these last two weeks, or approximately twenty percent of their regiment. Presuming he was dead, German officials posthumously promoted Mesić to full colonel and awarded him the Iron Cross 1st Class and the Military Order of the Iron Trefoil with the rank of "Knight of Croatia" of the Independent State of Croatia. Unreliable source: date=January 2013 In an official report dated 30 June 1943, Lieutenant Rudolf Baričević commended Mesić's bravery and leadership, calling him "an exemplary officer" and "true soldier." The report did not mention the Legion's official commander, Colonel Pavičić. Mesić and the remaining members of the legion were first assembled at Beketovka on the Volga River, where they were joined by some 80,000 POWs, consisting mainly of Germans, as well as some Italians, Romanians, and Hungarians. The POWs were sent on a forced march to Moscow, where they were to be joined by their comrades from Light Transport Brigade assigned to Italian forces on the Eastern Front. Many died along the march due to typhoid, dysentery, anemia, and scurvy.