Кіріспе

Томас Бервик (1825–1891) – Батыс Австралияға жер аударылған қылмыскер. Ол, колонияға қылмыстық репутацияның әлеуметтік айыбын жеңіп, мұғалім болу мақсатымен 9721 қылмыскердің ішіндегі 280-інің бірі болды.

Өмірбаян

1825 жылы туған Томас Бервик кемесін суға батырғаны үшін кінәлі деп танылып, 20 жылға бас бостандығынан айырылды. Сотталған кезде ол үйленген және жеті баласы болған. Ол 1868 жылдың қаңтарында «Хугумонт» кемесімен Батыс Австралияға келді. Шартты түрде бостандыққа шыққаннан кейін, 1878 жылға қарай ол Жаррадэйлде ресми емес мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді, оның жалақысын жергілікті жол кеңесі төледі. 1879 жылы ол мемлекеттік мектеп мұғалімі болып тағайындалды. Уильям Шопенмен бірге мектеп мұғалімдері болып тағайындалған соңғы сотталғандардың бірі болды. 1882 жылы Бервик үлкен үй сатып алып, отбасы осы колонияға қосылатынына үміттенді. Бұл орындалмағандықтан, ол мүлікті қонақүй иесіне жалға берді. Ол 1891 жылы қайтыс болғанға дейін оқытуын жалғастырды. Бервик Батыс Австралиядағы сотталғандардың ішінде әлеуметтік таңбаны жеңіп, қоғамда құрметті лауазымға ие болған санаулы адамдардың бірі болды. Көптеген құрметті мамандықтар бұрынғы сотталғандар үшін жабық болғанымен, колонияда мұғалімдер жетіспеді, бірақ оларды тарту үшін жеткілікті жалақы төлеу мүмкін болмады. «Бос» топқа жататын білімді адамдар мұғалімдік қызметке қызығушылық танытпады, ал бұл лауазымдар білімді сотталғандар үшін тартымды болды, себебі олар үшін жалақы басқа жұмыстардан кем емес еді және жұмыс белгілі бір дәрежеде беделділік берді. Барлығы 39 бұрынғы сотталған Батыс Австралияда мектеп мұғалімі болды. Эриксон (1983) сотталғандардың әлеуметтік таңбаларын біртіндеп жоюда сотталған мұғалімдердің пайдалануы маңызды рөл атқарды деп ұсынды.

Жеке өмір

Томас Бервик үшінші буын «Кеме капитаны» болды және ол Кирккалдиде, Шотландияның Файф аймағында, әкесі Томаспен (1794–1857) серіктестікте жұмыс істеді. Томас 1799–1888 жылдары Джоан Макдональдқа үйленген болатын. 1835 жылы Томас пен Джоан қызы Елизаветаны Александр Селкиркке ұзатты, ол ата-бабасы Эндрю Селкирктің атымен аталатын қонақүй иесі еді. Бұрынғы Александр Селкирк (1676–1721) Дэниел Дефоның Робинзон Крузо кейіпкеріне шабыт берген. Томас Бервик Жени Ракстонға үйленді, оның әкесі Джордж 1862 жылы «Кейт Керни» кемесін қиратқаны үшін айыпталды, бірақ дәлел жетіспегендіктен ақталды. Томас пен Женидің сегіз баласы болды: Томас (1857–1893); Джейн (1859–1859); Джордж Ракстон (1860–1897); Джоан (1862–1930); Джесси (1864–1923); Кэтрин (1865–1930); Агнес Джейн (1865–1938); Дуглас Джеймс (1866–1901). Үлкен отбасын асыраудың қиындығы Томасты сақтандыру компаниясын алдауға итермелеген болуы мүмкін, соған қарамастан сотталу кезінде осыған ұқсас кем дегенде 15 оқиға келтірілді. Томастың сегіз баласының ішінде Джоан мен Джесси Манчестер қаласынан Франсис Ротерфорд Грей және Арктик Франклин Грей ағайындыларына үйленді. 1893 жылы күйеуі Томас қайтыс болғаннан кейін, Кейт (туған аты Уолтерс) күйеуінің інісі Джордж Ракстон Бервикке тұрмысқа шықты, ол 1897 жылы көп ұзамай қайтыс болды. Томас Бервиктің әйелі де, балалары да Австралияға бармады, бірақ Томас Бервик пен қызы Джесси арасындағы қысқа хат алмасу Батыс Австралия мемлекеттік кітапханасында (Acc 3435A) сақталған. Ол бостандыққа шығарған кезде, әйелі Жени қайтыс болды, ал балаларының бірінен басқасы Англияда мансап немесе отбасы құрды.