Кіріспе

Джеймс Хаслеби (1833 жылы туған, Ұлыбританияның Стамфорд Линкс қаласында; 1903 жылы, Батыс Австралияның Нортгемптон қаласында қайтыс болған) – Батыс Австралияға тасымалданған ағылшын сотталған. Ол колонияға сотталғандардың әлеуметтік танымын жеңу үшін тасымалданған 37 сотталғанның бірі және мектеп мұғалімі болуға, сондай-ақ жергілікті білім беру кеңесінің мүшесі болып сайлануға қол жеткізген төрт сотталғанның бірі болды. Ол Олд-Бейлиде бұрын сотталған болса да, 1893 жылы Нортгемптонның жергілікті сотының кеңсе хатшысы болып тағайындалды. Джеймс Хаслебидің ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ. 1833 жылы туған ол кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. 1864 жылдың ақпан айында Олд-Бейлиде 1856 жылдың қазан айында Престон қаласында бұрын сотталғаннан кейін үш айыптау бойынша өзін кінәлі деп мойындады және сегіз жылға қатаң түрмеге кесілді. Хаслеби 1867 жылдың шілдесінде «Норвуд» кемесімен Батыс Австралияға тасымалданды. Ол 1868 жылы мерзімінен бұрын босатылды және 1870 жылы шартты кешірім алғанға дейін Нортамның жанындағы Гринхиллс мектебінде сабақ берді. Ол 1872 жылы толық кешірім куәлігін алды. 1873 жылы ол өзін дүкен иесі ретінде жарнамалады және 1873 жылдың қазан айында Авон Бридж қонақ үйін жалға алды. Ол өзінің бизнесінде бірнеше мерзімінен бұрын босатылған сотталғандарды жұмысқа орналастырды. 1873 жылы ол Элиза Барлоуға үйленді, олардың жеті баласы болды. Хаслеби Нортам фермерлер клубының құрметті хатшысы болды және 1874 жылы жергілікті білім беру кеңесінің мүшесі болып сайланды. Бұл беделді және құрметті орган, оның мүшелігіне тек үш сотталған адам қол жеткізді: Дэниел Коннор, Малахи Мигер және Герман Молл. Ол сонымен қатар екінші кооперативтік Нортам ұн фабрикасын құруға бағытталған жобаға қатысты. Хаслебидің Авон Бридж қонақ үйін жалға алуы, өкінішке орай, жалпы Австралияда және әсіресе Нортамда тыйымшылық қозғалысының күшеюімен бірге болды және 1875 жылдың желтоқсанына қарай ол төлемсіз қалды. Қонақ үй иесі сатқаннан кейін ол мұғалімдікке қайта оралды. Жаңа иесі бұдан да сәтсіз болды және 1881 жылы қонақ үй жабылды. 1876 жылдан бастап Хаслеби Тудидің оңтүстік-шығысындағы Дамбартон қаласында, 1877 жылға дейін мектеп жабылғанға дейін сабақ берді. Содан кейін ол 1893 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Нортгемптондағы Гвалла мектебін басқарды. Ол сонымен қатар Нортгемптон жолдар кеңесінің хатшысы, соты кеңсесінің хатшысы және Нортгемптондағы жергілікті сот кеңсесінің хатшысы болып қызмет етті, ал дін қызметкері болмаған жағдайда жергілікті жерлеу рәсімдерін өткізді. Хаслеби Батыс Австралиядағы сотталғандардың өте аз санының бірі болды, ол өзінің айыбының әлеуметтік танымын жеңіп, қоғамда құрметті орынға ие болды. Көптеген құрметті кәсіптер бұрынғы сотталғандар үшін жабық болғанымен, колонияда мұғалімдер жетіспеді, бірақ оларды тарту үшін жеткілікті жалақы төлеуге мүмкіндік болмады. «Бос» сыныптың білімді адамдары мұғалімдік лауазымдарға қызығушылық танытпады, ал бұл лауазымдар білімді сотталғандар үшін тартымды болды, себебі жалақы оларға қол жетімді басқа кәсіптерден төмен емес еді, ал жұмыс белгілі бір дәрежеде құрметке ие болды. Барлығы 39 бұрынғы сотталған Батыс Австралияда мектеп мұғалімі болды. Эриксон (1983) сотталғандардың әлеуметтік танымын біртіндеп жоюда сотталғандардың мектеп мұғалімдерінің пайдалануы маңызды рөл атқарды деп болжады.