Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Әлеуметтік құбылыстар
Social phenomena
Әлеуметтануда "жабылу" дегені – топтардың әртүрлі критерийлерге сүйене отырып, басқаларды өз тобынан шығару арқылы өз ресурстарын сақтайтын құбылыс. Жабылу кең таралған, ол әлемнің кез келген жерінде, кез келген мөлшердегі және әлеуметтік топтарда кездеседі. Әлеуметтік жабылудың мысалдары: "Жеке мектептерге қабылдау нақты ережелер бойынша жүзеге асырылады және қаржылық мүмкіндіктерге байланысты; университеттерге қабылдау сертификат немесе диплом болуымен байланысты, көбінесе белгілі бір мектептерден ғана; өте беделді клубқа мүшелік экономикалық және әлеуметтік капиталға, сондай-ақ тиісті әлеуметтік байланыстарға байланысты; соңында, көші-қон жағдайында адамдар азаматтыққа үміткер болуы және натурализацияның қиын жолынан өтуі керек."
In sociology, closure refers to the phenomenon by which groups maintain their resources by the exclusion of others from their group based on varied criteria. Closure is ubiquitous, being found in groups all over the world at all sizes and classes. Some examples of social closure include, “Access to private schools follows explicit rules and depends on financial capacities; access to university depends on a certificate or diploma, eventually from certain schools only; membership in a highly prestigious club depends on economic and social capital and the respective social networks; and finally, in the case of migration, people will have to be eligible for citizenship and pass the thorny path of naturalization.”
Фрэнк Паркиннің жабылу теориясы
Франк Паркин өзінің әлеуметтік жабылу теориясын «Марксизм және сынып теориясы: буржуазиялық сын» кітабында толыққанды баяндады. Паркин өткір тонмен, марксистік әлеуметтік таптар теориясы негізгі кемшіліктермен ерекшеленеді деп мәлімдеді, әсіресе олардың орталық түсіндірме ұғымы – өндіріс тәсілінің мәнділігі тұрғысынан. Ол марксистердің құрылымның терең деңгейлеріне артық көңіл бөлуіне, әлеуметтік субъектілердің есебінен, қарсы шығып, сыныптар мен стратификация теориясын түбегейлі қайта қарастыруды ұсынады. Ол мұны теорияны әлеуметтік жабылу ұғымына ден орталау арқылы жасауға ұсыныс жасайды. Паркин Вебердің жабылуды түсіну жолын ұстана отырып, оны екі негізгі типке бөледі: шектеуші және узурпациялық жабылу. «Шектеуші жабылудың ерекшелігі – бір топтың басқа топтың есебінен өзіне басымдық құқығын бағыныштылық процестері арқылы қамтамасыз етуге тырысуы». Ол мұны билікті төменнен қолдану деп метафоралық түрде сипаттайды. Ал узурпациялық жабылу – бұл билікті жоғарыдан қолдану, шектеуші жабылудың нәтижесінде пайда болған бағынышты топтардың заңмен белгіленген үстемдердің құқықтарына нұқсан келтіре отырып, ресурстардың үлкен бөлігін иеленуге бағытталған әрекеті. Паркиннің ең жаңаша үлесі – ол сыныптарды олардың жабылу стратегиялары тұрғысынан анықтағысы келді, сыныпты белгілі бір позициялар құрылымына сәйкес анықтаудан гөрі. Оның пікірінше, буржуазияны өндіріс құралдарына иелік етуінен гөрі, шектеуші жабылуға сүйенуі арқылы анықтауға болады. Сол сияқты, бағынышты сыныпты олардың узурпациялық жабылуға сүйенуі арқылы анықтауға болады.
Frank Parkin most fully laid out his social closure theory in Marxism and class theory: A bourgeois critique. In quite sharp tone, Parkin argued that Marxist theories of social class were marked by fundamental deficiencies, particularly associated with the ambiguous status of their central explanatory concept, mode of production. He attacks the Marxists' overemphasis on deep levels of structure, at the expense of social actors, and suggests a radical recasting of the theory of class and stratification. He proposes to do this by centering theory around the concept of social closure. Parkin follows Weber in understanding closure as:Parkin goes on to elaborate this concept, by identifying two main types, exclusionary and usurpationary closure. 'The distinguishing feature of exclusionary closure is the attempt by one group to secure for itself a privileged position at the expense of some other group through processes of subordination'. He refers to this metaphorically as the use of power downwards. Usurpationary closure, however, is the use of power upwards, by the groups of subordinates created by the exclusionary closure, aimed at winning a greater share of resources, threatening 'to bite into the privileges of legally defined superiors'. Arguably, the most novel aspect of Parkin's contribution was that he wanted to define classes in terms of their closure strategies, as opposed to defining class with reference to some structure of positions. The bourgeoisie could be identified, he held, by their reliance on exclusionary closure, as opposed to, say, their ownership of the means of production. Similarly, a subordinate class would be identified by their reliance on usurpationary closure: