Ислам құқығының мақсаты – мақасид. Ал-Газали бойынша, діннің, өмірдің, ақылдың, ұрпақтың және мүліктің сақталуы – басты мақсаттар. Құран, сүннет негізінде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ислам заңдарының мақсаттары немесе міндеттері
Goals or objectives of Islamic law
Мақасид (مقاصد, ) немесе мақасид әл-шариъа (шарияттың мақсаттары немесе міндеттері) – исламдық құқықтық ілім. Бұл ілім, тағы бір классикалық ілім – маслахамен бірге, қазіргі заманда ерекше маңызға ие. Мақасид ұғымын алғаш рет әл-Газали (1111 жылы қайтыс болды) нақты түсіндірді. Ол, маслаханың Алланың құдайлық заңды ашудағы жалпы мақсаты екенін, ал оның нақты мақсаты – адамның өмір сүруінің бес негізгі құндылығын сақтау екенін айтты: дін, өмір, ақыл, ұрпақ және мүлік. Классикалық дәуірдегі заңгерлердің көпшілігі маслаха мен мақасидті маңызды құқықтық принциптер ретінде мойындағанмен, ислам заңнамасында олардың қандай рөл атқаруы керек деген мәселеде әртүрлі пікірде болды. Кейбір заңгерлер оларды, Киелі кітаптарға (Құран мен хадис) және қияс (салыстыру арқылы ойлау) арқылы шектелген, қосымша ұғымдық негіздер ретінде қарастырды. Ал басқалары оларды заңның тәуелсіз көзі деп санады, оның жалпы принциптері, жазбалардың нақты мағынасына сүйенген шешімдерге басымдық бере алады. Бұл соңғы пікірді классикалық заңгерлердің азы ғана қолдағанмен, қазіргі заманда дәстүрлі құқық ғылымының зияткерлік мұрасын пайдаланып, ислам заңнамасын өзгеретін әлеуметтік жағдайларға бейімдеуге тырысқан белгілі ғалымдар оны түрлі формаларда қолдады. Осы ғалымдар мақасидтер тізімін кеңейтіп, шариғаттың мақсаттарына реформа және әйелдер құқықтары (Рашид Рида); әділеттілік және бостандық (Мұхаммед әл-Газали); және адамның қадір-қасиеті мен құқықтары (Юсуф әл-Карадави) сияқты ұғымдарды қосты.
Maqasid (مقاصد, ) or maqāṣid al sharīʿa (goals or objectives of sharia) is an Islamic legal doctrine. Together with another related classical doctrine, maṣlaḥa , it has come to play an increasingly prominent role in modern times. The notion of maqasid was first clearly articulated by al Ghazali (died 1111), who argued that maslaha was God's general purpose in revealing the divine law, and that its specific aim was preservation of five essentials of human well being: religion, life, intellect, lineage, and property. Although most classical era jurists recognized maslaha and maqasid as important legal principles, they held different views regarding the role they should play in Islamic law. Some jurists viewed them as auxiliary rationales constrained by scriptural sources (Quran and hadith) and qiyas (analogical reasoning). Others regarded them as an independent source of law, whose general principles could override specific inferences based on the letter of scripture. While the latter view was held by a minority of classical jurists, in modern times it came to be championed in different forms by prominent scholars who sought to adapt Islamic law to changing social conditions by drawing on the intellectual heritage of traditional jurisprudence. These scholars expanded the inventory of maqasid to include such aims of sharia as reform and women's rights (Rashid Rida); justice and freedom (Mohammed al Ghazali); and human dignity and rights (Yusuf al Qaradawi).
Тарих
Құқықшы имам Әбу Исхақ әл Шатиби (1388 жылы қайтыс болды) өзінің "Әл Муафакат фи Усул әл Шариат" атты еңбегінде "Мақасид әл Шариат" туралы жазды. Ол мақасид әл-шариятты "жақсылыққа, игілікке, пайдаға, артықшылыққа қол жеткізу және жамандықтан, зияннан, жаратылыстардың залал көруінен сақтану" деп анықтады. Әл-Шатибидің айтуынша, ислам заңдарының мақсаттары – "заңның көздеген пайдасы. Сондықтан заңның мағынасын жоққа шығарып, тек сыртқы формасын сақтау заңға бағыну емес". Дегенмен, ислам ғалымдары мақасидке қайта қызығушылық танытқанға дейін көп уақыт өтті. Бұл зерттеулер Тунистің ғалымы Мұхаммед әл-Тахир ибн Ашурдың (1973 жылы қайтыс болған) еңбегімен басталды. Ғасыр басынан бері Мұхаммед Хашим Камали, профессор Имран Ахсан Хан Ньязе, Ахмет Раисуни, Мохамед Эль Тахир Эль Месави, Халим Ране, Жассер Ауда және Тарик Рамазан сияқты көптеген ислам ғалымдары мақасид әдісін қолдап, оны дамытуға үлес қосты. Шейх Мұхаммед Әбу Захра шариғаттың "адамзатқа мейірім" екенін, оның үш негізгі мақсаты бар екенін айтты: "иманды тұлғаны тәрбиелеу", "әділдікті орнату" және "пайда әкелу".
The jurist Imam Abu Ishaq al Shatibi (died 1388) also wrote on Maqasid Al Sharia in his work Al Muwafaqaat fi Usool al Sharia. He defined maqasid al shariah as "the attainment of good, welfare, advantage, benefits and warding off evil, injury, loss of the creatures". According to al Shatibi, the legal ends of Islamic law "are the benefits intended by the law. Thus, one who keeps legal form while squandering its substance does not follow the law". However, it was not until modern times that Islamic scholars have shown a renewed interest in the maqasid. The scholarship began with the work of the Tunisian scholar Muhammad al Tahir ibn Ashur (died 1973 CE). Since the turn of the century, a number of Islamic scholars, including Mohammad Hashim Kamali, Professor Imran Ahsan Khan Nyazee, Ahmed Raissouni, Mohamed El Tahir El Mesawi, Halim Rane, Jasser Auda, and Tariq Ramadan, have advocated the maqasid approach and contributed to its development. Sheikh Muhammad Abu Zahra believed that Shariah was a "mercy to humanity" with three major goals: "nurturing the righteous individual", "establishing justice", and "realization of benefits".
Саясатта
2014 жылдың 10 шілдесінде Малайзияның премьер-министрі Нажиб Разак шииттер мен сунниттер арасындағы қақтығысты тоқтатуға шақырған сөз сөйледі. Ол Малайзияның Ислам дінінің бес мақсатына – сенімді сақтау, өмірді қорғау, ақылды дамыту, ұрпақ жалғастыру және мүлікті күзету – негізделген дамыған және прогрессивті ел болу тұрғысынан басқа мұсылман елдеріне үлгі бола алатынын мәлімдеді. "Біздің үкіметтің саясаты әрқашан осы бес мақсад шәрия принципіне негізделген. Мақсад шәрия негізінде дамыған және прогрессивті мұсылман мемлекетінің үлгісі болайық."
On 10 July 2014, Malaysian Prime Minister Najib Razak gave a speech calling for an end to conflict between Shia and Sunni. He stated that Malaysia can be an "example for other Muslim nations on what it means to be a progressive and developed nation based on the five objectives of Shariah – to uphold the faith, life, intellect, progeny and property". "Our government's policies have always been based on these five principles of maqasid shariah let us be an example of a Muslim country that is developed and progressive based on maqasid shariah."