Төрт Арыстан Көпірі

Кіріспе

Санкт-Петербургтегі жаяу жүргіншілер көпірі, Ресей
Грибоедов каналы арқылы өтетін, үстінде төрт қанатты арыстан мүсіні бар көпір

Төрт арыстан көпірі (Львиный мост, Мост о четырёх львах) – Санкт-Петербургтегі Грибоедов каналы арқылы өтетін, Львиный драйвты Малая Подяческая көшесіне қосатын 28 метрлік жаяу жүргіншілер көпірі. Арыстан көпірі Санкт-Петербургтің Адмиралтейский ауданында орналасқан, Казан және Спасс аралдарын байланыстырады. Көпірдің тіректерінде төрт құйма темірден жасалған арыстан мүсіні орнатылған, осы мүсіндер көпірге атын берген. Арыстандардың аузынан шығатын кабельдерге ілінген бұл құрылыс 1825 жылы Вильгельм фон Трайтюр және Василий Кристианович есімді тәжірибелі екі көпір салушының жобасы бойынша салынған. Бұл XIX ғасырдың бірінші тоқсанындағы көпір салу архитектурасының көрнекті ескерткіші болып табылады. Сонымен қатар, бұл Санкт-Петербургтегі сақталған үш тізбекті жаяу жүргіншілер көпірінің бірі (Банк және Почтамтский көпірлерімен бірге).

Орналасқан жері

Ол Лвиний аллеясын және Малая Подяческая көшесін қосып тұрады. Жоғары ағысында Подячский көпірі, төменде Харламов көпірі орналасқан. Ең жақын метро станциялары (1 км қашықтықта) – Садовая, Сенная Площадь және Спасская.

Атауы

Арыстан көпірі атын ол көпірдің төрт бұрышында орналасқан мүсінші П.П. Соколовтың құйма темірден жасалған арыстан мүсіндерінен алған [6]. 1912 жылға дейін бұл көпір Мариинский (бұрынғы Арыстан көшесінің атымен) және Театральный жаяу көпірі (жақын орналасқан Театральная алаңының бойымен) деп те аталып келген.

Тарих

Көпір салу қажеттілігі Екатерина каналына жақын орналасқан аумақтағы халық санының өсуіне байланысты туындады [9]. Көпір жобасын инженерлер Траттер және Кристианович әзірледі [10]. Лвинмен бір уақытта Банковский каналы арқылы екінші тізбекті жаяу жүргіншілер көпірінің жобасы да жасалды. 1825 жылдың 18 ақпанында екі жоба да бекітілді, ал көпірдің құрылысы сол жылдың жазында басталды [3]. Ол сол жылдың қазан айына дейін аяқталуы тиіс еді, бірақ көпірдің металл бөлшектерін дайындаудағы кешігу себепті, көпірдің құрастырылуы 1826 жылдың көктемінде басталды. Көпір тіректерінің құрылысы үшін жағалаудың негізгі бөлігі бұзылды (бірақ гранит қаптамасы бұзылмады) [4]. Құйма темір және металл бөлшектерін жасау, сондай-ақ құрылыс алаңында элементтерді құрастыруды Byrd зауыты жүзеге асырды [3]. 1826 жылдың 1 шілдесінде көпір қозғалысқа ашылды [4]. Арыстан мүсіндерін академик П. П. Соколов жасады. Модельдерді жасау жұмыстары 1825 жылдың мамыр айынан қыркүйек айына дейін созылды, мүсінші алабастр қалыптар да жасады [5]. Скульптураны мыс парақтардан соғу жоспарланған, бірақ кейіннен Александровский темір қорыту зауытында құйма темірден құйылды [5] [11]. Арыстан мүсіндері ақ түсті, жылтыр емес, мраморлы бояумен боялды. 1882 жылы көпірдің барлық ағаш бөліктері ауыстырылды, құйма темір қоршаулары өте қарапайым дизайндағы темір қоршаулармен алмастырылды, ал көпірдің ортасында орналасқан фонарьлар алынып тасталды [12] [2]. Каналдың оң жағалауы бір қатар гранит таспен көтерілді, сонымен қатар тұғырлары мен тізбектері бар арыстан мүсіндері де көтерілді [13]. 1948 жылы инженер А. М. Яновский көпірді күрделі жөндеуден өткізді, оның ішінде ағаш бойлық арқалықтар металл I арқалықтармен ауыстырылды [11]. 1954 жылы көпірге бастапқы жобаға сәйкес жасалған жаңа қоршаулар мен фонарьлар орнатылды, арыстан мүсіндерінің ақ түсі қайта жаңартылды (алдын ала жасалған бірнеше сәтсіз қара бояудан кейін) [5]. Көпірдің қоршауларын қайта құру, фонарьлы еден шамдарын және түпнұсқа бояуды қалпына келтіру жұмыстарын Сәулет басқармасының Арнайы ғылыми қалпына келтіру өндірістік шеберханалары жүзеге асырды, оларды сәулетші А. Л. Ротах және техник Г. Ф. Перлина жобалады [14] [15]. 1999-2000 жылдары "Стройпроект" институтының жобасы бойынша көпір күрделі жөндеуден өтті: жоғарғы құрылыстың арқалықтары ауыстырылды, арыстан мүсіндері қалпына келтірілді [16]. 2018 жылы арыстан мүсіндерін қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді [17] [18].

The need to build a bridge was caused by the growth of population in the area adjacent to the Catherine Canal [9]. The bridge project was developed by the engineers Tratter and Kristianovich [10]. Simultaneously with Lvin, a project was drawn up for the second chain pedestrian bridge across the canal Bankovsky. On February 18, 1825, both projects were approved, and the construction of the bridge began in the summer of the same year [3]. It was supposed to be completed by October of the same year, but due to a delay in the manufacture of metal parts of the bridge, assembly of the bridge began in the spring of 1826. For the construction of the bridge supports, the embankment backbone was dismantled (without dismantling the granite facing) [4]. The manufacture of cast iron and metal parts, as well as the assembly of elements at the construction site, was carried out by the Byrd plant [3]. On July 1, 1826, the bridge was opened for traffic [4]. The sculptures of lions were made by academician P. P. Sokolov. Work on the creation of the models lasted from May to September 1825, and the sculptor also made alabaster molds [5]. The sculpture was supposed to be minted from copper sheets, but then the figures were cast from cast iron at the Alexandrovsky iron foundry [5] [11]. The sculptures of lions were painted in matt white marbled paint. In 1882, all the wooden parts of the bridge were replaced, the cast iron railings were replaced with iron forged ones of a very primitive design, the lanterns located in the middle of the bridge were dismantled [12] [2]. The right bank embankment of the canal was raised by one row of granite stones, while the figures of lions with pedestals and chains were raised [13]. In 1948, by engineer A. M. Yanovskiy, a major reconstruction of the bridge was carried out including the replacement of wooden longitudinal beams with metal I beams [11]. In 1954, a new handrail and lanterns were installed on the bridge, made according to the original project, the white color of the lion sculptures was restored (after a series of unsuccessful dark paints) [5]. Restoration work on the reconstruction of the bridge rails, floor lamps with lanterns and the restoration of the original painting were carried out by the Special Scientific Restoration Production Workshops of the Office of Architecture, designed by the architect A. L. Rotach and the technician G. F. Perlina [14] [15]. In 1999 2000, according to the project of JSC Institute "Stroyproekt," the bridge was overhauled: the beams of the superstructure were replaced, the sculptures of lions were restored [16]. In 2018, work was carried out for the restoration of the lion sculptures[17] [18].

Көпірдің көшірмесі

1838 жылы Borsig фирмасы неміс сәулетшісі LF Hesse жобасы бойынша Берлиндегі Үлкен Тиергартен саябағының аумағында көпірдің кішірейтілген көшірмесі (ұзындығы 17,3 м, ені 2 м) орнатылды. Арыстан көпірі Берлиндегі алғашқы аспалы көпір болды. Санкт-Петербургтағы түпнұсқасынан өзгеше, Берлиндегі Арыстан көпірінің жоғарғы жағы мен қоршаулары әлі де ағаштан жасалған.

Дизайн

Көпір бір жақты арқалықтан тұрады, тізбектер сәндік рөл атқарады [1]. Үстіңгі құрылымы төмен легирленген болаттан жасалған екі дәнекерленген қос Т-тәрізді арқалықтан, тізбекпен ілінген жүйемен және таратушы жолақпен біріктірілген [16]. Пилонның функциясын кескінделген құйма темірден жасалған рамалар (жақтаулар) атқарады, олар бекіту бұрандалары арқылы қабырғадан ағаш торға бекітіледі, жоғарыдан және төменнен массивті құйма темір тақталармен қысылады, оларға тірек тізбектері бекітіледі [19] [10]. Құйма темір тұғырлар шегінде пилонның астына монолитті темір бетон плитасы салынған [16]. Тізбектер дөңгелек металл буындардан тұрады. Көпірдің кіреберісінде құйма темірден жасалған тұғырларға арыстан мүсіндері орнатылған. Қоршау көркем құюдан жасалған, ал дизайны – тік төртбұрышты таяқшалардың үздіксіз қатарларынан құралған тор, олардың жоғарғы және төменгі шеттері бірдей қималы, стильделген сегіздер пішіндес жартылай шеңберлі доғалармен жалғастырылған, жартылай шеңберлі қола розеткаларға арналған орындарды құрайды [11]. Осыған ұқсас периметрлік дизайн Санкт-Петербургтегі бірнеше көпірлерде (мысалы, Иоанновский көпірінде) қолданылған. Көпірдің ортасында, темір бағаналарға орнатылған екі көп қырлы шам жарықтандырғыштары орнатылған. Көпірдің кейбір бөліктері (қоршаудың шарлары мен розеткалары, шамдардың пішінді бөліктері және т.б.) алтынмен қапталған. Көпірдің аралық ені 2,28 м, ұзындығы 22,44 (27,8) м, тізбектер осі арасындағы қашықтық 2,42 м [20] [3] [2]. Көпірдің жаяу жолының беті ағаштан жасалған.

Түсініктемелер

1. Богданов, Г. И., Ярохно В. И. Нева гранитпен жамылды, көпірлер су үстінде серпілді : Санкт-Петербург теміржол университетінің 200 жылдығына (1809-2009 жж.) және ПГУПС «Көпірлер» кафедрасының 125 жылдығына арналған. СПб. : Голланд, 2009. 156-174 бб.
2. Степнов, 1991, 308-бет. 3. Ленинград көпірлері, 1986, 194-бет. 4. Кочедамов, 1959, 219-бет. 5. Кочедамов, 1959, 220-бет. 6. Неліктен олар солай аталады?, 1996, 330-бет. 7. Ерофеев А. Д., Владимирович А. Г. Петербург көшелерінің атаулары. Көшелер мен даңғылдардың, өзендер мен каналдардың, көпірлер мен аралдардың атауларының шығу тегі. СПб. : АСТ, 2009. 752 б.

1. Bogdanov, G. I., Yarokhno V. I. The Neva was dressed in granite, bridges hung over the waters : to the 200th anniversary of the St. Petersburg State University of Railways, 1809 2009, and the 125th anniversary of the "Bridges" department of PGUPS. SPb . : Goland, 2009 S. 156 174 p.
2. Stepnov, 1991, p. 308. 3. Bridges of Leningrad, 1986, p. 194. 4. Kochedamov, 1959, p. 219. 5. Kochedamov, 1959, p. 220. 6. Why are they named so?, 1996, p. 330. 7. Yerofeyev А. D., Vladimirovich А. G. Petersburg in street names. The origin of the names of streets and avenues, rivers and canals, bridges and islands. — SPb . : AST, 2009 752 p.

8. City names today and yesterday: Petersburg toponymy / comp. S. V. Alekseeva, A. G. Vladimirovich, A. D. Erofeev et al. 2nd ed., Revised. and add. SPb . : Lik, 1997 S. 70 288 p. (Three centuries of Northern Palmyra). 9. Kochedamov, 1959, p. 217. 10. RGIA. F. 1487. Op. 4. D. 273

11. Bridges of Leningrad, 1986, p. 196. 12. Petrov A. N. Architectural monuments of Leningrad. L . : Stroyizdat, Leningrad. department, 1972 p. 439 498 p.

13. Report of the St. Petersburg City Council for 1882. SPb., 1883. p. 306 307, 311. 14. Bridges of Leningrad, 1986, p. 197. 15. On the approval of the protective obligation of the Owner or other legal owner of the object of cultural heritage of federal significance "The Lion's Bridge", included in the unified state register of cultural heritage monuments of the peoples of the Russian Federation. Committee for State Control, Use and Protection of Historical and Cultural Monuments (October 10, 2017). Date of treatment October 19, 2019. 16. Lion Bridge over the Griboyedov Canal // AO "Institute" Stroyproekt "

17. Completed work on the restoration of 4 sculptures of lions on the Lion Bridge across the Griboyedov Canal // OOO "RM" Heritage "

18. Implementation of a set of measures for the restoration of museum items: 4 sculptures of lions (inv. No. 43 / 1 4) located on the Lion Bridge across the Griboyedov Canal in St. Petersburg // Unified information system in the field of procurement. 19. Bridges of Leningrad, 1986, p. 195. 20. Bridges and embankments of Leningrad, 1963, p. 104.

8. Қала атаулары бүгін және кеше : Петербург топонимиясы / құраст. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев және басқалар. 2-ші басылым, түзетілген және толықтырылған. СПб. : Лик, 1997. 70-288 бб. (Солтүстік Пальмираның үш ғасыры). 9. Кочедамов, 1959, 217-бет. 10. РГИА. Ф. 1487. Т. 4. Іс. 273.

11. Ленинград көпірлері, 1986, 196-бет. 12. Петров А. Н. Ленинград сәулет ескерткіштері. Л. : Стройиздат, Ленинград бөлімшесі, 1972. 439-498 бб. 13. Санкт-Петербург қалалық кеңесінің 1882 жылғы есебі. СПб., 1883. 306-307, 311-беттер. 14. Ленинград көпірлері, 1986, 197-бет. 15. Ресей Федерациясы халықтарының мәдени мұра ескерткіштерінің бірыңғай мемлекеттік тізіліміне енгізілген «Арыстан көпірі» федералдық маңызы бар мәдени мұра нысанының меншік иесінің немесе өзге де заңды иесінің қорғау міндеттемесін бекіту туралы. Тарихи және мәдени ескерткіштерді мемлекеттік бақылау, пайдалану және қорғау комитеті (10 қазан 2017 ж.). Қолданылған күні: 2019 жылдың 19 қазаны. 16. Грибоедов каналы үстіндегі «Арыстан көпірі» // «Стройпроект» институты» АҚ.

17. Грибоедов каналы арқылы өтетін «Арыстан көпіріндегі» 4 арыстан мүсінін қалпына келтіру жұмыстары аяқталды // «RM» Heritage» ЖШҚ.

18. Мұражай заттарын қалпына келтіру бойынша шаралар кешенін іске асыру: Санкт-Петербургтегі Грибоедов каналы арқылы өтетін «Арыстан көпірінде» орналасқан 4 арыстан мүсіні (инв. № 43/1-4) // Сатып алу саласындағы бірыңғай ақпараттық жүйе. 19. Ленинград көпірлері, 1986, 195-бет. 20. Ленинград көпірлері мен жағалаулары, 1963, 104-бет.