Кіріспе

Дауыс беру ұсынысы

Калифорнияның 21-жорылымы, сондай-ақ 21-жорылым деп те аталады, 2000 жылы ұсынылып, қабылданған, жастар жасаған қылмыстар үшін қылмыстық жазаларды күшейтіп, көптеген жасөспірім қылмыскерлерді ересектердің қылмыстық сот жүйесіне қосты. Калифорнияның бас прокурорының қорытындысы бойынша, ұсыныстың негізгі қағидалары:

Бандамен байланысты қылмыстар үшін жазаны арттыру; бандамен байланысты кісі өлтіру үшін өлім жазасы; үйге шабуыл жасау, көлік ұрлау, куәгерлерді қорқыту және жылдам өткізу кезіндегі оқ жаудыру үшін белгісіз мерзімге бас бостандығынан айыру; бандалық қызметке жалдаудың жаңа қылмысы; бандалық қызметке қатысты тыңдау құралдарын пайдалануға рұқсат беру. 14 жастан асқан және кісі өлтіру немесе белгілі бір жыныстық қылмыстармен айыпталған жасөспірімдерді ересектер сотында қарау талап етіледі. Кәмелетке толмағандарға қатысты шартты жаза беру жойылды. Бандамен байланысты қылмыстарды тіркеу міндетті. Қосымша қылмыстарды аса қауіпті және зорлық қылмыстары деп белгілеу, осылайша қылмыскерлерге ұзақ мерзімге жаза тағайындау. Бұл ұсыныс көп дау тудырып, жастар мен адам құқықтарын қорғайтын ұйымдардың қарсылығын тудырды. Соттар да заңның жасөспірімдердің жағдайын бағалауға қатысты тексерулер мен тепе-теңдікті жойғаны туралы алаңдаушылық білдірді, себебі ол жасөспірім қылмыскерлерді соттау құқығын тікелей аудандық прокурорға берді. Дегенмен, 21-жорылым қабылданды. Оппозицияға "Californians for Justice", "Critical Resistance Youth Force Coalition" және "Элла Бейкер" адам құқықтары орталығы кірді. 21-жорылымды дауыс берушілердің 62,1% (4 491 166 адам) қолдады, ал 37,9% (2 742 148 адам) қарсы дауыс берді. Сан-Франциско шығанағындағы салыстырмалы түрде либералды округтер ғана көпшілікпен бұл шараға қарсы дауыс берді.

Дауыс беру нәтижесі

2001 жылдың ақпан айында Сан-Диего штатының апелляциялық соты 14-тен 17 жасқа дейінгі жасөсперімдерді ересектер сотында қарауды талап ететін заңның қағидаларын жойды.