Кіріспе

Фридрихштадт француз (реформацияланған) шіркеуі (, link=no, және көбінесе Französischer Dom, яғни 'француздық кафедралық собор' деп аталады) Берлинде, Гендарменмаркт алаңында, Концертхаус пен Немец соборының қарсы бетінде орналасқан. Шіркеудің ең алғашқы бөліктері 1701 жылға дейін салынған, бірақ кейіннен кеңейтілген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ауыр зақымдарға ұшырағаннан кейін шіркеу қайта жаңартылып, қазір де діни қызметтер мен концерттер өткізіп тұрады.

Атауы

Шіркеу ресми түрде "Фридрихштадт француз шіркеуі" деп аталады, бірақ көбінесе Францёсшер дом, немесе "Француз соборы" деп аталады. Аталған аттарына қарамастан, Гендарменмаркт алаңындағы екі шіркеудің де собор емес, себебі олардың ешқайсысы ешқашан епископтың резиденциясы болған емес; керісінше, Dom ("собор" неміс тілінде) термині француз тіліндегі "dôme" (купол) сөзіне сілтеме жасайды, бұл француз тілінде сөйлейтін Ұлы Фридрихтің Гендарменмарктты дамытуға салған үлкен үлесінің қалдығы болып табылады.

Тарих

Луи Кайар және Абрахам Кесней 1701 және 1705 жылдар аралығында гугеноттар (кальвинистер) қауымы үшін француз шіркеуінің алғашқы бөліктерін салды. Осы кезеңде қала халқының шамамен 25 пайызы гугеноттарды құрады. Француз шіркеуі Франциядағы Шарентон-Сен-Морис қаласындағы қираған гугенот ғибадатханасының үлгісімен салынды. 1785 жылы Карл фон Гонтард шіркеуді қайта жаңартып, оған іргелес күмбезді мұнара салды, ол шіркеуге атын берді. Техникалық тұрғыдан алғанда, мұнара шіркеудің бөлігі емес, екі ғимараттың да әр түрлі иелері бар. Мұнара Ұлы Фридрихтің бастамасымен Гендарменмаркт ансамблін сәндеу үшін салынды. Алайда, Гендарменмарктің екінші жағындағы Deutscher Dom шіркеу ғимараты мен мұнарадан тұрады. 1817 жылы француз шіркеу қауымы, көптеген пруссиялық кальвинистік реформаланған және лютерандық қауымдар сияқты, "Пруссиядағы Евангелистік шіркеу" деген ортақ ұйымға қосылды, әр қауым бұрынғы атауын сақтап немесе жаңа біріккен атауды қабылдады. "Фридрихштадт француз шіркеуі" қауымы кальвинистік атауын сақтады. Дегенмен, пруссиялық протестанттардың бірігуінен бұрын, қауым лютерандық дәстүрлерге бейімделуден өтті: 1753 жылы орган орнатылды, ол кальвинистік ән салу дәстүріне қарсы болды. 1791 жылы псалмдарға гимндер қосылды. 1905 жылы Отто Марч қарапайым интерьерді көбірек декоративтік, бірақ кальвинистік аиконографиялық стильде қайта жаңғыртты. Бүгінгі қауым Берлин-Бранденбург, Силезия және Жоғарғы Лузатия Евангелистік шіркеуінің құрамына кіреді. Француздық үй (Französischer Dom) Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қирап, 1977 және 1981 жылдар аралығында қайта салынды. Бүгінде ол қауымдар мен Германиядағы Евангелистік шіркеудің конгрестері үшін пайдаланылады. Күмбезді мұнараның панорамалық көрініс алаңы қала орталығының панорамалық көрінісін ұсынады. Қасиетті орынның астындағы жертөледе мейрамхана орналасқан. Мұнарада сондай-ақ Берлин гугенот мұражайы да бар.