Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Криттегі миной қасиетті үңгірі
Minoan sacred cave on Crete
Психо үңгірі (Σπήλαιο Ψυχρού) – шығыс Криттегі Ласити ауданындағы Ласити жазығындағы ежелгі миной қасиетті үңгірі. Психо Диктаиан үңгірімен (Diktaion Antron) байланысты, ол Зевстің туған жерлерінің бірі саналады. Басқа аңыздарда Зевстің туған жері Ида тауындағы Ида үңгірі (Ἰδαῖον Ἄντρον) деп көрсетіледі. Гезиодтың «Теогониясы» (477-484) бойынша, Рия Зевсті Ликтта дүниеге келтіріп, оны Эгей тауының үңгірінде жасырған. XIX ғасырдың соңынан бері қазіргі Психо ауылының үстіндегі үңгір Диктаиан үңгірімен теңестірілді, бірақ басқа да үміткерлер бар, әсіресе Петсофас тауындағы Палайкастро үңгірінің үстіндегі үңгір.
Psychro Cave (Σπήλαιο Ψυχρού) is an ancient Minoan sacred cave in Lasithi plateau in the Lasithi district of eastern Crete. Psychro is associated with the Diktaean Cave (link=no; Diktaion Antron), one of the putative sites of the birth of Zeus. Other legends place Zeus' birthplace as Idaean Cave (Ἰδαῖον Ἄντρον) on Mount Ida. According to Hesiod, Theogony (477 484), Rhea gave birth to Zeus in Lyctus and hid him in a cave of Mount Aegaeon. Since the late nineteenth century the cave above the modern village of Psychro has been identified with Diktaean Cave, although there are other candidates, especially a cave above Palaikastro on Mount Petsofas.
География
Психро ауылы теңіз деңгейінен 1025 метр биіктікте жатыр. Үңгір Ласити әкімшілік аймағында орналасқан. Миной дәуірінде Малия қаласы ең жақын ірі елді мекен болған.
The village of Psychro is 1,025 metres above sea level. The cave is located in the prefecture of Lasithi. In Minoan times, the town of Malia was the closest metropolitan center.
Аңыз
Диктаян үңгірі грек мифологиясында Амалтеяның нәресте Зевсті ешкінің сүтімен баққан жері ретінде мәшһүр. Археологиялық зерттеулер осы орынның ұзақ жылдар бойы діни құлшылық ортасы ретінде пайдаланғанын куәландырады. Зевстің күтушісі, Рея оған осы жерде нәресте Зевсті әкесі Кронос (Кронос) қорғау үшін жасырын өсіруді тапсырған, кейбір мәнмәтінде нимфа Адрастея деп те аталады. Бұл Зевстің дүниеге келген жері немесе жасырынып жүрген жері саналатын көптеген үңгірлердің бірі. Үңгір орналасқан таулар Критіде Дикте деп белгілі.
Dictaean Cave is famous in Greek mythology as the place where Amalthea, nurtured the infant Zeus with her goat's milk. The archaeology attests to the site's long use as a place of cult worship. The nurse of Zeus, who was charged by Rhea to raise the infant Zeus in secret here, to protect him from his father Cronus (Krónos) is also called the nymph Adrasteia in some contexts. It is one of a number of caves believed to have been the birthplace or hiding place of Zeus. The mountains, of which the cave are part, are known in Crete as Dikte.
Археология
Үңгір 1886 жылы Кандидағы Силлогостың президенті Джозеф Хатзидакис және Ф. Халбхеррмен алғаш рет қазылды. 1896 жылы сэр Артур Эванс осы орынды зерттеді. 1898 жылы Пьер Демарнь қысқаша зерттеулер жүргізді, содан кейін 1900 жылы Афинадағы Британ мектебінің Дэвид Джордж Хогарт кең ауқымды жұмыстар атқарды. Хогарттың 1900 жылы жарияланған есебі археологиялық әдістердің алғашқы кезеңдерінің салдарынан келген қиратуды көрсетеді: жоғарғы үңгірдің төбесінен құлаған алып блоктар алысқа тасталғанға дейін жарылды; бай қара топырақ бұрын тоналып, талқандалыпты. Жоғарғы үңгірдегі жабынмен қапталған құрбандық алаңы 1900 жылы табылды, оның айналасында күлдің, қыш сынықтарының және «басқа қалдықтардың» қабаттары болды, олардың арасында қоладан, терракоттан, темірден және сүйектен жасалған құнды заттар, отыздан астам су құю үстелінің сынықтары және тағамдық құрбандықтар үшін көптеген конустық қыш ыдыстар болды. Күл қабатының арасында табылған сүйектер бұқалардың, қойлар мен ешкілердің, бұғылар мен қабанның құрбандыққа шалынғанын көрсетеді. Жоғарғы үңгірдің ең төменгі қабаттары Миной кезеңінің соңғы Камарес ыдыстары мен ең ерте Микен деңгейлері арасындағы кезеңді білдіреді; табылған заттар біздің заманымызға дейінгі тоғызыншы ғасырдың геометриялық стилін көрсетеді, бірақ одан кейінгі заттар аз болды. Жақындағы қазба жұмыстары үңгірдің пайдалануы ерте Миной дәуіріне дейін жететінін көрсетті, ал құрбандық заттары үңгірдің орта Миной дәуірінде (MM IIIA) ең көп зиярат етілген қасиетті орын болғанын растайды. Төменгі үңгір тік құлайды, одан тас кесілген баспалдақтардың іздері көрінеді, олар су тобына жетеді, одан сталактиттер өседі. «Жоғарғы үңгірдің қазбашылары көп мөлшерде топырақ төгіп тастаған», - деп хабарлады Хогарт, «және оның ішінде көптеген кішкентай қола заттар табылды». Ең төменгі сталактиттердің тік жарықтарында Хогарттың тобы «ойыншық қос балталар, пышақ жүздері, инелер және қоладан жасалған басқа да заттарды тапты, олар зияратшылармен нишаларда орналастырылған. Жер асты су тобағының жиегіндегі лай да осындай заттарға және екі түрлі мүсіндерге, еркек және әйелге, сондай-ақ өрнектелген асыл тастарға бай болды». 1961 жылы өнер тарихшысы және археолог Джон Бордман осы және басқа қазбалардан табылған заттарды жариялады. Қыштан жасалған адам мүсіндері әдетте таулардағы қасиетті орындарда табылады, ал Психро және Ида тауындағы қасиетті орындар адам мүсіндерін тапқан жалғыз қасиетті үңгірлер болып табылады. Психро сондай-ақ бронза аяқ үшін ерекше қасиетті үңгір, ол сонымен қатар құрбандық дене бөлігі деп те аталады, бұл қасиетті үңгірде табылған жалғыз құрбандық дене бөлігі. Психродағы ең көп таралған қасиетті үңгірлерге тас және керамикалық шамдар жатады. Психрода карнелиан, стеатит, аметист, жасмық және гематит сияқты сирек кездесетін жартылай асыл тастар табылды. Психроның артефактілері қазір Ираклион мұражайында, Оксфордтағы Эшмолеан мұражайында, Луврде және Британ мұражайында қойылған.
The cave was first excavated in 1886 by Joseph Hatzidakis, President of the Syllogos at Candia, and F. Halbherr. In 1896, Sir Arthur Evans investigated the site. In 1898 Pierre Demargne conducted brief investigations, followed by David George Hogarth of the British School at Athens in 1900 who carried out more extensive operations. Hogarth's reports published in 1900 give a picture of the destruction wrought by primitive archaeological methods: immense fallen blocks from the upper cave roof were blasted before removal; the rich black earth had been previously ransacked. The stuccoed altar in the upper cave was discovered in 1900, surrounded by strata of ashes, pottery and "other refuse", among which were votive objects in bronze, terracotta, iron and bone, with fragments of some thirty libation tables and countless conical ceramic cups for food offerings. Bones among the ash layer attest to sacrifice of bulls, sheep and goats, deer and a boar. The undisturbed lowest strata of the upper cave represented the transition between Late Minoan Kamares ware to earliest Mycenaean levels; finds represented the Geometric Style of the ninth century BCE, but few later than that. More recent excavation has revealed the use of the cave reached back to Early Minoan times, and votive objects attest to the cave's being the most frequented shrine by Middle Minoan times (MM IIIA). The lower grotto falls steeply with traces of a rock cut stair to a pool, out of which stalactites rise. "Much earth had been thrown down by diggers of the Upper Grotto," Hogarth reported, "and this was found full of small bronze objects." In the vertical chinks of the lowest stalactites, Hogarth's team found "toy double axes, knife blades, needles, and other objects in bronze, placed there by dedicators, as in niches. The mud at the edge of the subterranean pool was also rich in similar things and in statuettes of two types, male and female and engraved gems." In 1961, the art historian and archaeologist John Boardman published the finds uncovered by these and other excavations. While clay human figurines are normally found in peak sanctuaries, Psychro and the sanctuary on Mount Ida stand out as the only sacred caves that have yielded human figurines. Psychro is also a unique sacred cave for a bronze leg, also known as a votive body part, which is the only votive body part to be found in a sacred cave. More common sacred cave finds at Psychro include stone and ceramic lamps. Psychro yielded an uncommon number of semi precious stones, including carnelian, steatite, amethyst, jasper and hematite. Psychro's artefacts are now on display at the Heraklion Museum, the Ashmolean Museum in Oxford, the Louvre and the British Museum.
Идея үңгірі
Ида үңгірі (Ιδαίο άντρο) – Критің Ида тауының етегінде орналасқан үңгірлер жүйесі. Терең үңгірдің бір ғана кіреберісі бар, ішінде сталагмиттер мен сталактиттер кездеседі. Көне заманда бұл қасиетті орын саналған, себебі титан Рия осы үңгірде нәресте Зевсті әкесі Кроносқа жұтылып кетпеуі үшін жасырған делінеді, Кронос өзінің басқа балаларын жұтып қойған болатын. Зевстің дүниеге келген жері немесе жасырынып жүрген орны деп есептелетін бірнеше үңгірдің арасында осы да бар. Аңыздың бір түріне сәйкес, мифтік жауынгерлер тобы – Куреттер үңгірдің алдында дауыстап, шулы соғыс билерін билеген, соның арқасында Кронос нәресте Зевстің жылауын естімейтін болған. Археологиялық қазбалар нәтижесінде осы жерден көптеген құрбандық заттары табылған.
Idaean Cave (Ιδαίο άντρο) is a system of caves located on the slopes of Mount Ida on Crete The deep cave has a single entrance and features stalagmites and stalactites. In antiquity it was a place of worship because it was believed to be the cave where the titan Rhea hid the infant Zeus, to protect him from his father Cronus, who intended to swallow him like others of his progeny. It is one of a number of caves believed to have been the birthplace or hiding place of Zeus. According to a variant of this legend, the Kouretes, a band of mythical warriors, undertook to dance their wild, noisy war dances in front of the cave, so that the clamour would keep Cronus from hearing the infant's crying. Excavations have revealed a large number of votive cult offerings on the site.