Кіріспе

Когтың топтық даму сатысы 1972 жылы компания бюллетенінде жарияланған Джордж О. Чарриердің "Cog's Ladder: A Model of Group Growth" атты еңбегіне негізделген, ол Procter and Gamble компаниясының қызметкері болған. Бастапқы құжат Procter and Gamble компаниясының топ жетекшілеріне топтық жұмыстың динамикасын жақсырақ түсінуге көмектесу мақсатымен жазылды, соның арқасында тиімділік арттырылды. Қазір оны АҚШ Әскери-теңіз академиясы, АҚШ Әскери-әуе академиясы және басқа да компаниялар топтың дамуын түсінуге пайдаланады.

Кезеңдер

Когтың сатысының негізгі идеясы – шағын топтың тиімді жұмыс істеуі үшін бес қадам қажет. Бұл кезеңдер: әдептілік, «Біз не үшін келдік?» кезеңі, билік, ынтымақтастық және бірлік кезеңдері. Топтар, Жан Пиаже сатылық моделіндегідей, тек қана ағымдағы кезеңді толық аяқтағаннан кейін ғана алға жылжуға мүмкіндік алады.

Әдептілік кезеңі

Қатысушылар бір-бірімен танысуға немесе қайта танысуға ұмтылатын бастапқы кезең. Осы кезеңде топ құрылымының негізі қаланады және әдепті әлеуметтік өзара әрекеттесумен ерекшеленеді. Барлық идеялар қарапайым болады, пікір қақтығыстарынан аулақ тұрылады және барлық мүшелер жеке өзін ашуды шектейді. Басқа мүшелер туралы пікірлер қалыптасады, бұл топтың кейінгі уақытына бағыт-бағдар береді.

Біз неге осындамыз сахна

Топ мүшелері не үшін жиналғанын білуге ​​қызығушылық танытады. Әрбір жоспарлау отырысының нақты күн тәртібі модератор немесе жетекші тарапынан жеткізіледі. Осы кезеңде, топтың мақсатын зерделеу және мақсаттар белгілеу барысында, жеке мақұлдауға деген қажеттілік азая бастайды. Көбінесе, мүшелер өзін "қалыпты сезінгенде" әлеуметтік топтар пайда болады.

Қуат деңгейі

Топ мүшелері арасында мәселе бойынша өз пікірлерінің дұрыстығын бір-біріне дәлелдеу үшін билікке таласу басталады. Көбінесе, көшбасшылыққа үміткерлердің саны азаяды, себебі билік орнатуға тырысатын мүшелердің өзі азаяды. Бастапқы кезеңдерде топ талқысына еркін қатысқандардың кейбіреуі билік күресіне қатыспау ниетімен үнсіз қалады. Осы кезеңде туындайтын өзара әрекеттесулер көбінесе ең тиімді шешімдерге жеткізбейді. Сондықтан осы кезеңде құрылымдылық пен шыдамдылық өте қажет. *

Ынтымақтастық кезеңі

Мүшелер тек басқалардың айтуға тұрарлық пікірі бар екенін қабылдай бастайды ғана емес, сонымен қатар жеке мүдделердің орнына ұжымдық рух пайда болады. Көбінесе, шығармашылықтың жаңа деңгейлеріне қол жеткізіледі және топтың өнімділігі күрт өседі. Егер осы сәтте жаңа мүшелер қосылса, олар сырттан келген адамдар немесе бұзып кіргендер деп қарастырылады, ал топ бастапқыдағыдай қайта дамуы керек болады.

Эспирт сатысы

Корпус рухы: Анри Файолдың алтын ережесі Когтың осы кезеңімен тығыз байланысты, ол ешнәрсе корпус рухынан биікке жете алмайды дейді. Өзара келісім, жоғары байланыстылық және жалпы корпус рухы сезімі. Чарриердің сөзіне сүйенсек, жобалау тобы модельдің осы соңғы кезеңінде ең жақсы жұмыс істей алады және ең өнімді болады. Бұл кезеңге әрқашан қол жеткізілмейтіні де айтылады; алайда, осы деңгейдегі ынтымақтастық пен өнімділік үшін алдыңғы төрт кезеңнің де орындалуы қажет.

Салыстырулар

Когтың сатысы Такманның сатыларына өте ұқсас, топтардың тағы бір сатылық моделі, бірақ онда "Неге біз мұндамыз" сатысы жоқ, ал қалған төрт саты "Құрылу", "Дау-жанжал", "Нормалану" және "Орындау" деп аталады. Осыған ұқсас басқа да модельдер бар, олардың кейбіреулері соңғы жағдайға жетудің орнына циклдік болып келеді.