Кіріспе

Соты түрі

Сарытөс сұлуқұс (Aegolius harrisii) – кішкентай сұлуқұс. Ол Француз Гвианасы және Суринамнан басқа Оңтүстік Американың барлық елдерінде, шалқап жатқан аймақтарда таралған.

Таксономия және жүйелеу

Бұл құсты американдық орнитолог Джон Кассин 1849 жылы сипаттап, оған Nyctale harrisii деген екі атау берді. Бұл есім американдық орнитолог Эдвард Харристің құрметіне берілген. Аэголиус туысына жататын жалғыз түр Оңтүстік Америкада кездеседі. Оның ең жақын туысы – Канада мен АҚШ-тың кішкентай сұр соласы (A. acadicus), ал осы туыстың қалған екі өкілі сол жерде және Мексикада таралған. Оның үш кіші түрі бар: атақты А. h. harrisii, А. h. dabbenei және А. h. iheringi. Соңғысы жеке түр болуы мүмкін деген ұсыныс бар.

Сипаттама

Бұл құс ұзын, салмағы жеңіл, денесі тығыз, құйрығы қысқа және құлақ түктері жоқ, ірі, массивті басы бар. Оның бет дискілері сары-қоңыр, қара жиекпен және жасыл-сары көздерінің үстінде ерекше қара дақтармен сипатталады. Номинативті подвидінің маңдайы мен мойнының артқы жағы сары-қоңыр, ал басының қалған бөлігі мен жоғарғы жағы шоколадты қоңыр. Құйрығы қара түсті, екі ақ жолағы және ақ ұшы бар. Оның иегінде кішкентай қоңыр дақ бар, ал денесінің қалған бөлігі сары-қоңыр. А. h. dabbenei подвидінің жоғарғы жағы қараңғырақ, ал төменгі жағында қызыл қоңыр рең бар. А. h. iheringi подвиді де жоғары жағынан қараңғырақ, ал төменгі жағы терең қызғылт сары түсті.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Басты түрі - сарытөс соуыл, Венесуэладан оңтүстікке қарай Перудің оңтүстігіне дейін Анда тауларында сірегіп таралған. А. h. iheringi Боливияда, Парагвайда, Бразилияның шығысында, Бразилияның оңтүстігінде, Аргентинаның солтүстік-шығысында және Парагвайдың солтүстік-шығысында да сірегіп таралған. А. h. dabbenei солтүстік-батыс Аргентинада кездеседі, ал батыс Боливияда байқалған құстар да осы түрге жатуы мүмкін. Венесуэла мен Гайананың оңтүстігіндегі тепуилерде жергілікті түрлердің қандай екені белгісіз. Сарытөс соуыл ашық ылғалды ормандар, құрғақ ормандар, орман шеттері, субтропикалық жаңбырлы ормандар және жеміс ағаштары мен пальмалары бар адамдар өзгерткен аймақтар сияқты әртүрлі ландшафттарда мекендейді. Анд тауларында ол аралығында, ал басқа жерлерде шамамен аралығында таралған.

Тамақтандыру

Бұл сұңқардың аң аулау әрекеттері мен тамақтануы зерттелмеген. Ол жәндіктер, кеміргіштер, құстар және басқа да кішкентай омыртқалы жануарларды жегені анықталған.

Өсіру

Бұл құстың көбею кезеңінің уақыты туралы дерлік ештеңе белгілі емес. Наурыз айында Бразилияда үш жұмыртқасы бар ұя табылды; ол өлі пальма ағашының ішінде, тасталған попугай ұясының ойығында болғанға ұқсады. Тағы бір ұясы қуыс ағашта болды.

Дауыстау

Еркек сарықанатты сүңгірдің әні – "жедел, дірілдеп, "фруруруруруруруру" деген дыбыс. Ұядан шыққан балалары "сызырлап, қарқыраған "чит" деп жалбарынады".

Мәртебе

IUCN бастапқыда сарытөс сүңгір құсын қауіпке жақын деп бағалаған, бірақ 2004 жылы оны қауіпсіз деп санады. Ол әдетте сирек кездесетін құс деп есептеледі, бірақ оны жай ғана байқамайтын болар. Оның популяциясы белгісіз және тұрақты деп саналады.