Лиңга Пурана: Ежелгі индуістік мәтін

Кіріспе

Санскрит тіліндегі тарихи мәтін. Линг Пурана (लिङ्गपुराण, IAST: Liṅga purāṇa) – он сегіз Махапурананың бірі және индуизмнің шаивизм ағымына жататын мәтін. Мәтіннің "Линг" атауы Шиваның иконографиялық символына сілтеме жасайды. Линг Пурананың авторы мен жазылған мерзімі белгісіз, бірақ түпнұсқа мәтін біздің эрамыздың 5-10 ғасырлары аралығында жазылған деген болжам бар. Мәтіннің көптеген нұсқалары бар, және ол уақыт өте келе қайта қаралып, толықтырылған болуы мүмкін. Қазіргі қолда бар мәтін екі бөлімнен тұрады, жалпы саны 163 тарауды құрайды. Мәтінде космология, мифология, жыл мезгілдері, мерекелер, география, қасиетті саяхаттарға арналған нұсқаулық (тиртха), Линг және Нанди құлыптарын жасау және кию рәсімдері, стотралар, осы құлыптардың маңыздылығы, сондай-ақ йоганың сипаттамасы және оның түрлі пайдалары туралы айтылады.

Күн және құрылым

Лингва Пурананың ең көне ядросының жасалу мерзімі зерттеушілер арасында б.з. 5-шы ғасырынан бастап 10-шы ғасырына дейін ауыспалы. Барлық Пураналар сияқты, Лингва Пурананың да күрделі хронологиясы бар. Корнелия Диммит және Дж. А. Б. ван Бюйтенен Пураналардың әрқайсысы энциклопедиялық стильде екенін, оларды қашан, қайда, неге және кім жазғанын анықтау қиын екенін айтады:

Лингва Пурана көптеген нұсқаларда сақталған, ол екі бөлімнен тұрады: Пурва бхага (ескі бөлім, кейде Пурварда деп аталады) – 108 тараумен және Уттара бхага (жаңа бөлім, кейде Уттарарда деп аталады) – 55 тараумен. Дегенмен, мәтіннің қолжазбалары 2.55.37 тарауда Уттара бхаганың тек 46 тараудан тұратынын көрсетеді, бұл мәтін уақыт өте кеңейтілгенін ұғындырады. Кейбір ғалымдар Уттара бхаганың барлығы ескі бөлімге кейінірек қосылған немесе тіркелген болуы мүмкін деп санайды. Мәтін тақырыбы Лингаға табыну болып табылады, және мәтін негізінен Шиваға арналған. Бірақ Шиваға қатысты тақырыптармен қатар, Лингва Пурана Ведалық тақырыптарға арналған тарауларды, сондай-ақ Вишну мен Брахмаға құрмет көрсетуді де қамтиды.

Мазмұны

Ален Даниэлудың айтуынша, линга – белгі. Бұл индуистік мәтіндердегі маңызды ұғым, онда линга – біреудің немесе бір нәрсенің көрініс тапқан белгісі және табиғаты. Ол Брахман ұғымына ілеседі, ол көрінбейтін, белгісіз және бар Принцип ретінде формасыз немесе лингасыз болады. Астрономия: Пурана 1.55–1.61 тарауларында күн, ай, планеталар мен жұлдыздар туралы теориясын ұсынады, олардың әрқайсысына байланысты мифология да келтірілген. География: мәтінде жердің жеті құрлығы бар екені айтылады, содан кейін таулар мен өзендер аталып, әртүрлі аймақтарда өсетін өсімдіктер сипатталады, бұл мәтін мифологиямен тығыз байланысты. Тирта (қажылық): Варанси, Кедарнат, Праяг және Курукшетра қасиетті қалалары, мысалы, 1.77 және 1.92 тарауларында мадақталады. Йога және этика: Линг Пуранада Пашупата Йогасы және этикасы көптеген бөлімдерде талқыланады, мысалы 1.8, 1.88–1.89, 2.13, 2.55 және басқалары. Линг Пурана Шиваны сынағандарға қарсы агрессивті түрде әрекет етуімен ерекшеленеді, 1.107 тарауында Шиваға адал адам Шиваны сынағандарға қарсы, қажет болған жағдайда зорлық-зомбылыққа барып, Шиваның айыпталуын тоқтату үшін өмірін беруге дайын болуы керектігін айтады. 1.78 тарауында мәтін зорлық-зомбылықсыз өмір сүрудің артықшылықтарын атап өтеді, «зорлық-зомбылықтан әрқашан және барлық жерде аулақ болу керек» дейді. Стелла Крамриштің айтуынша, Линг Пурананың идеялары индуизм философиясының Самкхья мектебінің идеяларын қамтиды. Линг Пурананың 1.17 тарауы линганы Прадхана немесе Пракрити (ғарыштық зат) ретінде таныстырады, ал Шива Лингин, яғни осы «негізгі денемен» байланысты деп сипатталады. Мәтінде линга абстрактілі ұғым ретінде, формасыз шындық ретінде ұсынылады, ол Алингаға (Вьякта) қарсы қойылады, сонымен қатар табиғаттағы өмірді жарату процесіндегі жыныстық шындықпен байланысты фалликалық мәні де бар. Крамриштің мәтіннің тармақтарында линга материя мен рухтың, Пракрити мен Пурушаның аникондық символы ретінде бейнеленеді, онда «жаратылыс, азаттық және жою күштері» икона арқылы символдалады.

Linga, states Alain Daniélou, means sign. It is an important concept in Hindu texts, wherein Linga is a manifested sign and nature of someone or something. It accompanies the concept of Brahman, which as invisible signless and existent Principle, is formless or linga less. Astronomy: the Purana presents its theory of sun, moon, planets and stars in the night sky in chapters 1.55 to 1.61, with the mythology associated with each. Geography: the earth has seven continents asserts the text, and it then names and describes the mountains and rivers, what grows in various regions, the text is woven in with mythology. Tirtha (pilgrimage): the holy cities of Varanasi, Kedarnath, Prayag and Kurukshetra are extolled in chapters 1.77 and 1.92, for example. Yoga and ethics: the Linga Purana discusses Pashupata Yoga and ethics in many sections, such as chapters 1.8, 1.88 1.89, 2.13, 2.55 and others. The Linga Purana is notable for its aggressiveness in retaliating against those who censure Shiva, suggesting in chapter 1.107 that Shiva devotee should be willing to give his life to end the censorship of Shiva, if necessary with violence against those who censure Shiva. In Chapter 1.78, the text also emphasizes the virtues of non violence, stating, "violence should be avoided always, and at all places." The Linga Purana's ideas incorporate, states Stella Kramrisch, those of the Samkhya school of Hindu philosophy. The chapter 1.17 of the Linga Purana introduces Linga as Pradhana or Prakriti (cosmic substance), while Shiva is described as Lingin, or one with this "subtle body". Lingam is presented by the text as an abstract concept, the formless reality, contrasted with Alinga (Vyakta), along with its phallic significance with the sexual truth in nature's process of life creation in the universe. The verses of the text, states Kramrisch, present Linga as an aniconic symbol of both the matter and the spirit, the Prakriti and the Purusha, whereby the "powers of creation, liberation, and annihilation" are symbolized by the icon.