Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Веди – Арменияның Арарат облысы Веди муниципалитетіне қарасты қала және қалалық муниципалдық қауымдастық. Веди өзенінің жағасында, елорда Ереванның оңтүстігінде және облыстық орталық Арташаттан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 11 384 адамды құрады. 2016 жылғы ресми есептеу бойынша Ведидің халқы шамамен 10 600 адамды құрайды.
Vedi is a town and urban municipal community in the Vedi Municipality of the Ararat Province of Armenia, located along the Vedi River, south of the capital Yerevan, and southeast of the provincial centre Artashat. According to the 2011 census, the population of the town was 11,384. As per the 2016 official estimate, Vedi has a population of around 10,600.
Этимология
Веди атауы араб тіліндегі вади (وادي) сөзінен шыққан, яғни "аңғар" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау парсы тілі арқылы армян тіліне енген болуы мүмкін. Веди қаласы орналасқан өзеннің де атауы осылай. Қала кейде "Жоғарғы Веди" (армянша Վերին Վեդի) деп те аталады. 1946 жылы қала ресми түрде Веди деп қайта аталды.
The name Vedi is derived from the Arabic word wadi (وادي), meaning valley. It may have been incorporated into Armenian through the Persian language. Vedi is also the name of the river by which the town is located. The town has been occasionally known as Verin Vedi (Upper Vedi in Armenian). It was officially renamed Vedi in 1946.
Тарих
1826–1828 жылдардағы орыс-парсы соғысынан және 1828 жылы Қажар Ираны мен Ресей империясы арасындағы Түркменчай шарты жасалғаннан кейін Веди Ресей империясының құрамына кірді. 1830 жылдары шамамен 500 армянға парсылық Маку қаласынан Бөйүк Ведиге көшіп келуге рұқсат берілді. 1849 жылы елді мекен Ресей империясының Ереван генерал-губернаторлығының құрамына енді. 20 ғасырдың басында Осман империясының Ван, Шатах және Муш қалаларынан көптеген армян отбасылары армян геноцидінен қашып Ведиге көшіп келді. 1918 жылы Бөйүк Веди тәуелсіз Армения республикасының құрамында жеке гавар (әкімшілік аудан) атанды. Бірінші Армения Республикасы кезеңінде (1918–1920) Бөйүк Веди Арменияға қарсы мұсылман көтерілісінің маңызды орталықтарының бірі болды. 1920 жылдың 12 шілдесінде Армения армиясы елді мекенді жергілікті түркі көтерілісшілерінен қайтарып алды. Веди жартылай тәтті шарабымен, атақты Вернашенмен танымал.
Following the Russo Persian War of 1826–1828 and the signing of the Treaty of Turkmenchay between Qajar Iran and the Russian Empire in 1828, Vedi became part of Imperial Russia. During the 1830s, around 500 Armenians were allowed to move from the Persian city of Maku to Böyük Vedi. In 1849, the settlement became part of the Erivan Governorate of the Russian Empire. During the second decade of the 20th century, many Armenian families from the Ottoman cities of Van, Shatakh and Mush migrated to Vedi, escaping the Armenian genocide. In 1918, Böyük Vedi became a separate gavar (administrative district) within the independent republic of Armenia. During the period of the First Republic of Armenia (1918–1920), Böyük Vedi was one of the main centres of Muslim rebellion against Armenia. On 12 July 1920, the Armenian army recaptured the settlement from local Turkic rebels. It is notable for its semi sweet wine, Vernashen.
Білім
2017 жылғы деректер бойынша, Ведиде 2 бастауыш мектеп, 1 жоғары мектеп және 4 балабақша бар.
As of 2017, Vedi is home 2 primary school, 1 high school, and 4 pre school kindergartens.
Спорт
Арменияның көптеген аймақтарындағыдай, Ведиде де футбол ең танымал спорт түрі. Қаланың орталық саябағында футбол жаттығу алаңы, жүзу бассейні, жабық спорт залы және басқа да жабдықтармен қалалық спорт мектебі жұмыс істейді.
Like most of the regions in Armenia, football is the most popular sport in Vedi. A municipal sport school is operating within the territory of the town's central park of the town with a football training ground, swimming pool, indoor sports hall and other facilities.