Кіріспе

Австралиядағы жойылған конституциялық орган

Штаттар аралық комиссия немесе Штат аралық комиссия – Австралия заңы бойынша жойылған конституциялық орган. Штаттар аралық комиссияның басты функциялары штаттар аралық саудаға қатысты мәселелерді басқару және сот шешіміне беру болжанатын. Комиссия 1912 жылы құрылды, 1920 жылы әрекетсіз қалды, 1950 жылы таратылды, 1983 жылы қайта құрылды және 1989 жылы Өнеркәсіп комиссиясына біріктірілді.

Конституциялық конвенциялардың тарихы

1891 жылы Сиднейде өткен алғашқы Конституциялық конвенцияда мемлекетаралық саудадағы еркіндік мәселесі, әсіресе Жаңа Оңтүстік Уэльс және Викторияда қолданысқа енгізілген түрлі және артықшылықты теміржол тарифтерінен туындаған теріс әсерлер кеңінен талқыланды. Бір делегат: "Ешнәрсе көршілес колонияның саудасын түрлі тарифтер арқылы тартып алу сияқты қырқыстарға себеп болған жоқ, шындығында, осы әртүрлі қауымдастықтардың халқы арасындағы жақындық сезімін тудырған басқа себепті білмеймін" деді. 1897 жылғы келесі конвенцияда да осындай қатыгез тарифтердің өзен саудасына тигізетін әсеріне қатысты алаңдаушылық білдірілді, бұл Ричард О'Коннорды мемлекетаралық еркін сауда конституциялық және институционалдық қорғауды қажет ететінін мәлімдеуге мәжбүр етті. Конвенция бұл ұсынысты толық қолдады, ал сэр Джон Квик кейіннен оны "Конституцияның қажетті бөлігі" деп сипаттады. Бұл АҚШ-тың Мемлекетаралық Сауда Комиссиясы мен Ұлыбританияның Теміржол және Канал Комиссиясына ұқсас болды.

Шығарманың кешігуі (19011912)

Уильям Лайн, ішкі істер жөніндегі бірінші министр ретінде, комиссия құру туралы заң жобасын 1901 жылдың қаңтарында-ақ дайындаған болатын. Алайда, Брэддон ережесінің салдарынан туған қаржылық қиындықтар оның 1911 жылға дейін қабылдануын қамтамасыз етуге жасалған күш-жігерді тоқтатты, себебі комиссияны құру қажетсіз шығын болып саналды. Австралия кеме жүргізу индустриясының лоббилеу әрекеттері, комиссияның құзырына теңіз шараларын да қамтуына наразылық білдіргендіктен, кешігуге де себеп болды. Нәтижесінде, бастапқы заң жобасы 1902 жылы күшін жойды. Австралияның екінші Парламенті кезінде ешқандай әрекет жасалмады, себебі Палатадағы орындар Протекционисттік партия, Еркін сауда партиясы және жаңа Лейбористік партия арасында шамалы айырмашылықпен бөлінді. Бұл ұсынысты қарастыруға келесі әрекет 1909 жылы Австралияның үшінші Парламентінде сенатор сэр Роберт Бест сәйкес заң жобасын ұсынғанда жасалды. Ол ілгерілемеді, себебі ол сонымен қатар кейбір штаттық еңбек сыйлықтары штаттар арасындағы бәсекелестіктің теңсіздігін анықтауға өкілетті өндірістік трибунал болуы тиіс еді, бірақ штаттар Комиссияның жұмыс істеуі үшін қажетті заңнаманы қабылдаудан бас тартты. Комиссия Австралияның төртінші Парламенті кезінде құрылды, сол кезде штаттар аралық бәсекелестік және кемсітушілікке қатысты штаттық тәжірибелер айқын бола бастады. Премьер-министр Эндрю Фишер 1912 жылы тиісті іске асыру заңнамасын қабылдады.

Екінші мекеме (1975-1990)

Комиссия 1975 жылы Уитлэм үкіметі тарапынан қайта құрылды, оның міндеті Австралия үкіметінің федералдық құрылымына байланысты туындаған көлік мәселелерін зерттеу болды. Күн тәртібінде Викториядан Риверинаға жүзе тасымалы, Бас бұғазындағы паромдар және 1975 жылы Фримантельден шығыс штаттарына жүзе тасымалдаудың тоқырауы сияқты мәселелер қарастырылды. Осы екінші құрамында Комиссияның сот билігі болмады, бірақ төрелік және шешім шығару, сондай-ақ тергеу және есеп беру өкілеттіктері болды. Уитлэм үкіметінің қызметтен босатылуына байланысты Комиссия жұмыс істеуге үлкермеді. 1984 жылы Боб Хоук басшылығымен Еңбек партиясы қайта сайланғаннан кейін Комиссия құрамы бекітіліп, мемлекеттер аралық көлік мәселелері бойынша барлық зерттеулерді жүргізу міндеті берілді. Комиссияның алғашқы төрағасы судья Мерв Эверетт болды. 1990 жылы Комиссия таратылып, оның функциялары жаңа Индустрия комиссиясына берілді, ол заңмен бекітілген мемлекеттік орган және тікелей Ұлттық үкіметке бағынышты болды.