Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Телангананың халық биі – Оггу Катха немесе Оггукатха – индус құдайлары Малана, Беяппа және Еламма туралы әндер айту, мақтаулар мен әңгімелер баяндаудың дәстүрлі фольклорлық түрі. Бұл дәстүр Шива құдайына (Маликарджуна деп те аталады) арналған балладаларды орындаған Курума (Куруба) және Курува қауымдары арасында пайда болған. Дәстүрді сақтайтын және қасиетті рәсімдерді атқаратын бұл қауым бір жерден екінші жерге көшіп, өздерінің рулық құдайларының тарихтарын айтады. Оггус – Курума тайпасының дәстүрлі жұбалары, олар Маланна мен Бхрамарамбаның үйлену рәсімін өткізеді.
Folk dance from Telangana
Oggu Katha or Oggukatha is a traditional folklore singing, praising and narrating the stories of Hindu gods Mallana, Beerappa and Yellamma. It originated among the Kuruma (Kuruba)and kuruva communities, who devoted themselves to the singing of ballads in praise of Lord Shiva (also called Mallikarjuna). These tradition loving and ritual performing community moves from place to place, narrating the stories of their caste gods. Oggus are the traditional priests of the Kurumas and perform the marriage of Mallanna with Bhramaramba.
Этимология
Малланна немесе Малликарджуна Свами туралы, "Джаггу" (дамарука) аспабы қолданылып айтылатын әңгімелер Оггу Катха деп аталады. Оггу Катха әр әңгіменің басында, сондай-ақ Маланна иесінің үйлену тойында орындалады. Оггу Катханың негізін қалаушы – Шри. Валлам Педда Вераия, ал оның ұлы Вишва Викьята Оггу Катха Сарва Бхумулу Валлам Сатайя осы дәстүрді жалғастырды. Коммаравелли Малана, Йеллама Деви, Налла Поччама Деви туралы әңгімелердің өзі, сценарийлері, диалогтары мен өлеңдері Валлам Сатайяның еңбектері. Валлам Сатайяның ұлдары Валлам Веерешам Ядав және Валлам Махеш осы дәстүрді одан әрі дамытып, көптеген сахналық қойылымдар, теле- және радиобағдарламалар арқылы Оггу Катханы кеңінен таныстырды. Валлам Сатайя Оггу Катханың толық тұжырымдамасын көптеген шәкірттеріне үйретті. Осы білімнің таралуының арқасында Оггу Катха елдің түкпір-түкпіріне жетті. Валлам Веерешам Ядав Хайдарабадта орналасқан AP "Оггу Пуджарула Сангам" қоғамын құрды, ол көптеген отбасыларға лайықты өмір сүруге мүмкіндік берді. Ағасының ықпалымен Валлам Махеш Ядав Телангана Оггу Пуджарула Сангам қоғамын құрды және өзінің Долу вайдам өнерімен танымал. Оггу Катха өнеріндегі белгілі есімдердің бірі – Чукка Саттаях, ол Оггу Катханы бүкіл әлемге танытты. Чукка Саттаях Береппа Оггу Катхасы, Маланна Оггу Катхасы және Шри Мандатта Оггу Катхасымен, әсем даусымен Телангана халқын қызықтырды. Мидде Рамулу телешоуларда өте танымал және Оггу Катха өнеріндегі шеберлігімен ерекше көзге түседі. Тарала Жангаия, Авула Мутьялу, Эра Маллеш, Санаке Баллаппа, Шрисайлам Ядав, Маллеш Ядав, Тарала Бабу, Нагеш Ядав, Сидаппа, Кришна, Кунта Беера Курума, Кунта Чера Курума, Гажарла Бугайя, Болли Раджу, Гажарла Дхеваражу және тағы да басқа көптеген Оггу Катха өнерпаздары осы өнерді жаңа биіктерге көтерді.
The story narrated about Lord Mallanna or Mallikarjuna Swamy using the instrument "Jaggu"(damarukam) is known as Oggu Katha. Used at the beginning of each story and also at the marriage festival of Lord Mallanna. Founder of Oggu kathalu was Sri. Vallam Pedda Veeraiah which was continued by his son Vishwa Vikyatha Oggu Katha Sarva Bhoumulu Vallam Sathaiah. The stories, scripts, dialogues and lyrics on Kommaravelli Mallana, Yellama Devi, Nalla Pochamma Devi were all developed by Vallam Sathaiah. This tradition was carried forward by the successors of Vallam Sataiah Sons Vallam Veeresham Yadav and Vallam Mahesh They made Oggu Kathalu famous through many Stage shows, TV and Radio programs. Vallam Sataiah taught many students the complete concepts of Oggu Katha. It is because of this knowledge sharing, Oggu Katha has been spread to various parts of the country. Vallam Veeresham Yadav is the founder of AP "Oggu Pujarula Sangham" which is based in Hyderabad providing a respectable living to many families. Inspired by his elder brother, Vallam Mahesh Yadav laid foundation to the Telangana Oggu Pujarula Sangham and is very famous for his Dolu vaidyam. The popular names in Oggu katha artists are Chukka Sattaiah made oggu katha famous worldwide. Chukka Sattaiah famous for Beerappa oggu katha, mallanna oggu katha, sri mandatha oggu katha with his melodious voice which attracts the Telangana people. Midde Ramulu very famous in TV shows and his well known oggu katha kalakarulu. Many more oggu katha artists like Tarala Jangaiah, Avula Muthyalu, Erra Mallesh, Sanake Ballappa, Srisailam yadav, Mallesh yadav, Tarala Babu, Nagesh yadav, Sidappa, Krishna, Kunta Beeraiah kuruma, Kunta Chera kuruma, gajarla buggaiah, bolli raju,Gajarla Dhevaraju, etc took the oggu kathalu to heights
Телангана үкіметі Оггу Катха мәдениетін таратуға баса назар бөліп отыр.
Telangana government is focusing on Propagating the culture of Oggu Katha.
Топтың
Оггу орындаушылары Маланна мен Беяппаның, Шакти балладаларының және Йелламманың тарихтарын айтады. Бұл балладалар "манджари двипада" түрінде, лирикалық прозамен жазылып, көркем сөз өнерінің және риторикалық ерекшеліктердің мол қолданылуымен орындалады. Топ төрттен алты адамнан құралады. Басты әңгімеші, оған көмектесетін әңгімеші, сондай-ақ кем дегенде екі музыкант болады – біреуі "рана бхери" деп аталатын үлкен барабанда, екіншісі үлкен қолалық аспаптарда ойнайды. Тағы бір мүше канджирада ойнаса, алтыншысы әңгімешімен бірге ән айтып, сонымен қатар батырлық шайқастарда қолданылатын нафера, үрмелі аспапта да ойнайды.
The Oggu performers narrate the stories of Mallanna and Beerappa and Shakti ballads, of Yellamma. These ballads are in 'manjari dwipada', containing lyrical prose, recited with great oratorical and rhetorical nuances. The team consists of four to six members. The main narrator, an assisting narrator, and at least two instrumentalists one playing on a big drum called 'rana bheri' and the other on brass talas of a big size. Another member plays on a kanjira and the sixth one sings along with the narrator and also plays a napheera, a wind instrument, used at times of martial valor.
Орындау
Оггу катта өнерпаздары Малликаржуна Свамидің әйелі Голла Кетхамма мен Медаламмамен "Калянам" (үйлену) рәсімін өткізеді. Олар Малана және оның әпкесі Йеллама Деви туралы әңгімелерді баяндайды. Жаггу (дамуру), Долу және Талам сияқты музыкалық аспаптар қолданылады. Баяндаушы және оның хоры, яғни екі баяндаушы, баяндауды драмаландыруға көмектеседі, себебі олар көбінесе екі кейіпкерге айналады. Оггу каттаның көрнектілігін, әсіресе Оггу каттаның кең таралған Теланганада, осы драмалық бейнелеу қамтамасыз етеді. Әншілер (оггу катта өнерпаздары) және ізбасарлар жыл сайын Үндістанның Телангана штатының Варангал ауданындағы Комуравелли ауылындағы Индракееладри төбесінде орналасқан Комаравелли Маланна ғибадатханасына барып, құлшылық етеді. Педда Патнам мерекесінде және Угадиден бұрынғы жексенбіде тойланатын Агни Гундалу мерекесінде Маланна ғибадатханасына көптеген ізбасарлар келеді. Барлық ізбасарлардың маңдайларында сары түспен белгіленген. Санкрантиден басталып Угадиге дейін жалғасатын мерекелік маусым "Жатара" деп аталады. Санкранти мен Угади аралығындағы барлық жексенбі күндері көптеген ізбасарлар құдайға дұға жасайды.
Oggu katha artists perform Kalyanam (marriage) of Lord Mallikarjuna Swamy with his wife's Lord Golla Kethamma and Medalamma. The narrate the stories of Lord Mallana and his sister Lord Yellama Devi. Instruments used like Jaggu (damarukam), Dolu and Thalam. The narrator and his chorus i. e. two narrators help in dramatizing the narration as very often, they transform themselves into two characters. The dramatization of the narrative is what gives the Oggu Katha its predominant place especially in Telangana, where Oggu Katha prevalent. The singers (oggu katha artists) and devotees visit the pilgrimage place Komaravelli Mallanna Temple every year which is located on a hill called Indrakeeladri in Komuravelli village, located in Warangal District, of Telangana state, India. A large number of devotees visit the Mallanna temple during Maha Shivaratri when the Pedda Patnam is celebrated and also during the Agni Gundaalu which is celebrated on the Sunday falling before the Ugadi. All devotees can be seen with turmeric on their foreheads. The festive season, called as Jatara begins from Sankranti and lasts till Ugadi. Large number of devotees offer prayers to the deity on all Sundays which fall in between Sankranti to Ugadi.
Киім
Басты баяндамашы тізесіне дейін байланған үлкен шалбар, түрлі-түсті көйлек, түрлі-түсті бас киім, түрлі-түсті белбеу және тобыққа тағылатын қоңыраулар киеді. Екінші баяндамашы да сондай киім киеді. Олар киімнен гөрі, дәстүр бойынша тағылатын әшекейлерін маңыздырақ деп санайды. Басты баяндамашыда "ғаввала даршанам" деп аталатын жеті қабықтан тұратын тізбек болады. Осы қабық тізбегі туралы әңгіме бар. Әңгімеге сәйкес, Бхрамармбаның (Малланнаның жұбайы) жеті бауыры оның үйлену тойында Малланнамен шайқасқан. Малланна оларды жеңіп, итке айналдырған. Бхрамармба оларды қарғыстан құтқару үшін Құдайға жалбарынғанда, ол оларды Оггус етіп, өзінің хикаяларын айтуға мүмкіндік берген. Жеті қабық жеті бауырды символдайды және хикаяны баяндағанда ерекше орын алады. Сонымен қатар, олар бес күміс жүзік пен бес күміс тізбек (жогирли), білекке тағылатын сырға (пончи), мойынға, оң білекке және қолға қалың күміс жүзіктер (кадиям), пагадамнан (сапфирден) және дөңгелек күміс шеңберлерден (тавалам) жасалған үш қабатты гүл шоғы, аяқ саусақтарына анде мен матте, және Малланнаның суреті бар гүл шоғын (амбарала голусу) киеді. Ол соғыс кезінде таяқ та қолданады, ол сонымен қатар қылыш немесе жылқының тізбегі ретінде де пайдаланылады. Оггус Катха драмаландыруға зор мүмкіндік береді. Шебер баяндамашының қолында, ол көптеген импровизациялар мен дәстүрлі баяндау тәсілінің арқасында өте әсерлі болады.
The chief narrator wears a big pant tied up to the knees, a colored shirt, a colored head cloth, a colored waistcloth, and ankle bells. The other narrator also will have the same dress. More than the costume, the ornaments they have to wear are traditionally considered more important. The main narrator will have a chain made of seven shells called 'gavvala darshanam'. There is a legend regarding this chain of shells. It was said that seven brothers of Bhramaramba (Mallanna's consort) fought with him at the time of her wedding. Mallanna defeated them and cursed them to be dogs. When Bhramaramba entreated the Lord to save them from the curse, he graced them by asking them to be Oggus and narrate his stories. The seven shells symbolize the seven brothers and are given a prominent place while narrating the story. In addition, they wear five silver rings and five silver chains (jogirly), a wrist band (ponchi), thick silver rings (kadiyam) around the neck, to the right wrist and to the upper arm, a three layered garland made of pagadam (sapphire) and round silver nooses (tavalam), ande and matte to the fingers of the foot and a garland with Mallana's portrait on it (ambarala golusu). During the course of action, he also wears a stick, which serves also as a sword or the chains of a horse. Oggus Katha allows tremendous scope for dramatization. In the hands of an able narrator, it becomes a very inspiring one, because of the innumerable improvisations introduced, along with the traditional way of rendering the story.
Белгілі орындаушылар
Чука Саттаях Телаңғана халқының қызығушылығын тудыратын әуенді дауысымен танымал. Катхала Маллайя (Пудур Маллайя) Ол көптеген халықтық Оғгу катта стильдерімен және Оғгу катта саласындағы 50 жылдық тәжірибесімен белгілі. Мидде Рамулу телешоуларда кеңінен танымал. Бала Сиддулу Оның дауысы және Оғгу каттаны жеткізу әдісі Телаңғана халқы тарапынан жоғары бағаланады.
Chukka Sattaiah He is famous for his melodious voice which attracts the Telangana people. Kathala Mallaiah (Poodur Mallaiah) He is famous for many own Folk Oggu katha styles & 50 years of experience in the Oggu Katha field. Midde Ramulu He is very famous in TV shows. Bala siddulu His voice and way of expression of oggu katha is widely cherished by people of Telangana.