Кіріспе

Sphagneticola trilobata – өсімдік түрі, көбінесе Бискейн шығанағының төмен өсетін оксэйі, атқыш гүлдің Сингапур маргариткасы, төмен өсетін оксэй, иілгіш маргаритка және веделия деп аталады. Бұл өсімдік Астра тұқымдасының Heliantheae тайпасына жатады. Ол Мексика, Орталық Америка және Кариб аймақтарында өседі, бірақ қазір Неотропика аймағында кеңінен таралған. Ол әсемдік үшін жер жамылғыш ретінде жиі өсіріледі.

Сипаттама

Жазыла өсетін, төсеніш құрайтын көпжылдық шөп, биіктігі 30 см-ге дейін жетеді. 40 см-ге дейін ұзындығы бар дөңгелек сабақтары бар, түйіндерінде тамырланады, гүл шоғырлы сабақтары тік өседі. Жапырақтары жуан, түкті, ұзындығы 4–9 см, ені 2–5 см, тісті немесе тіксіз тісті, көбінесе екі бүйірлі жапырақшалары болады, жоғары жағы қою жасыл, ал төменгі жағы ашық жасыл. Беті түкті немесе тегіс, сирек қабыршақты.

Гүлдеу

Гүлшоғырлары 3–10 см ұзын; гүл қаптары шам тәрізді немесе жарты шар тәрізді, шамамен 1 см биіктікте; қабықша жапырақтары сүйір, қатты. Гүлдері жарқын сары түсті, бір гүлшоғырында 8–13 тісті гүлшелер, тістері 6–15 мм ұзын; түйінше гүлдері 4–5 мм ұзын. Паппус – қысқа тілімделген қабықшалардың тәжі. Тұқымдары дөңгелек пішіндес ахеналар, 4–5 мм ұзын. Көбейту көбінесе вегетативті жолмен жүзеге асырылады, себебі тұқымдар көбінесе сүректенбейді. Ал басқа жерлерде көктемнен күзге дейін гүлдейді.

Тіршілік ету ортасы

Ол өте кең экологиялық төзімділік диапазонына ие, бірақ күнге толы, жақсы су өткізетін, ылғалды топырақта, төмен жатқан жерлерде жақсы өседі.

Инвазивті түрлер

Sphagneticola trilobata IUCN-ның "Әлемдегі ең нашар инвазивті 100 түрдің тізіміне" енгізілген. Оны адамдар әсемдік үшін немесе жер жамылғысы ретінде бау-бақшаларда кеңінен таратады, сол арқылы бау-бақша қалдықтарын тастау нәтижесінде айналағы аумақтарға тарап кетеді. Ол тұқыммен емес, вегетативті жолмен көбейеді. Бұл түр тез арада тығыз жер жамылғысын құрып, басқа өсімдік түрлерінің өсуіне кедергі келтіреді және оларды ығыстырып шығарады. Ол әсемдік өсімдігі ретінде кеңінен қолжетімді болғандықтан, одан әрі таралу мүмкіндігі жоғары. Ауыл шаруашылығы жерлерінде, жол жиектерінде, қалалық қоқыс жиналатын жерлерде және басқа да бұзылған орталарда зиянды арамшөп болып саналады. Сонымен қатар, өзендер мен каналдардың жағалауларында, мангр батпақтарының шеттерінде және жағалау өсімдіктерінде де инвазивті түр ретінде таралған. Тынық мұхиты аралдарында, Гонконгта, Оңтүстік Африкада, Австралияда, Индонезияда және Шри-Ланкада кеңінен таралған инвазивті түр.