Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екі немесе одан көп жолдардың қиылысқан жері.
Location where two or more roads meet
A junction is where two or more roads meet.
Тарих
Жолдар қызығушылық тудыратын жерлерді байланыстыру үшін пайда болды: қалаларды, бекіністерді және өзендердегі арқаулар сияқты географиялық нысандарды. Жолдардың бұрыннан бар елді мекеннен тыс жерде қиылысуы көбінесе жаңа елді мекеннің пайда болуына әкеп соқты. Скотч бұрышы – осындай орынның бір мысалы. Ұлыбританияда және басқа елдерде жол қиылыстарына атау беру практикасы жолшыларға бағыт табуға көмектесу үшін пайда болды. Қиылыстар жақын маңдағы танымал кәсіпорынның немесе қызығушылық тудыратын орынның атын алды. Жол желілерінің тығыздығы артқан сайын, көлік ағыны да артты, сондықтан қиылыстардағы көлік ағынын басқару маңызды болды, бұл кешігуді азайтуға және қауіпсіздікті арттыруға мүмкіндік берді. Алғашқы жаңалық – көлік ағынын реттейтін тоқтау белгілері және светофорлар сияқты жол қозғалысын басқару құрылғыларын қосу болды. Содан кейін, әрбір қатардағы көлік қозғалысының мүмкіндіктерін шектеуші қатарлық бақылау енгізілді. Қарсы қозғалысқа бұрылуға тыйым салынуы мүмкін, немесе қарсы және қиылысатын көліктер тоқтаған кезде ғана рұқсат етілуі мүмкін. Бұдан кейін, көлік көлемі, жылдамдық, жүргізушінің ниеті және басқа да көптеген факторлар туралы ақпаратты қамтитын арнайы қиылыс дизайндары жасалды.
Roads began as a means of linking locations of interest: towns, forts and geographic features such as river fords. Where roads met outside of an existing settlement, these junctions often led to a new settlement. Scotch Corner is an example of such a location. In the United Kingdom and other countries, the practice of giving names to junctions emerged, to help travellers find their way. Junctions took the name of a prominent nearby business or a point of interest. As of the road networks increased in density and traffic flows followed suit, managing the flow of traffic across the junction became of increasing importance, to minimize delays and improve safety. The first innovation was to add traffic control devices, such as stop signs and traffic lights that regulated traffic flow. Next came lane controls that limited what each lane of traffic was allowed to do while crossing. Turns across oncoming traffic might be prohibited, or allowed only when oncoming and crossing traffic was stopped. This was followed by specialized junction designs that incorporated information about traffic volumes, speeds, driver intent and many other factors.
Түрлері
Көшпе жолдардың ең негізгі айырмашылығы – жолдар бірдей немесе әртүрлі биіктікте кесіседі ме. Қымбатқа түсетін, деңгейлерде бөлінген түйісулер көбінесе жоғары өткізу қабілетін қамтамасыз етеді, бірақ олардың құны да жоғары. Бір деңгейлі қиылыстар арзан, бірақ өткізу қабілеті төмен. Әр түрлі түйісулердің көптеген нұсқалары бар.
The most basic distinction among junction types is whether or not the roads cross at the same or different elevations. More expensive, grade separated interchanges generally offer higher throughput at higher cost. Single grade intersections are lower cost and lower throughput. Each main type comes in many variants.
Бірлескен
Жол тораптарында жолдар бірін-бірің үстінен немесе астынан өтеді, бұл үшін деңгейлерді бөлу және қосымша жолдар қолданылады. Автомобиль жолының торабы және тас жол торабы терминдері әдетте осы құрылымды білдіреді. Олар сигналмен басқарылатындар мен басқарылмайтындарға бөлінеді. Сигналмен басқарылатын (светоформен бақыланатын) тораптарға «алмаз» типтес дизайн түрлері жатады, мысалы, дивергентті алмаз, Мичиган қалалық алмазы, үш деңгейлі алмаз және тар алмаз. Басқаларына орталық бұрылыс көпірі, қарсы бағыттан солға бұрылыс, бір цикл, бір нүктелі қалалық көпірі кіреді. Дүмбел (деңгейлерде бөлінген байлам), эшелон, еркін ағынды торап, жартылай үш жапырақты торап, жаңбыр тамшысы, бір және екі циклді (деңгейлерде бөлінген циклді) тораптар, бір нүктелі қалалық торап, үйме және жел диірмені. Ұзындығы бойындағы жасыл Т, екі есе кең, ілмек бұрылысы, жолақ, медианадағы U бұрылысы, Мичиган солға бұрылысы, жұпталған, квадрант, шағалалар, қосымша жолақ, бөлінген, қадамды, суперстрит, Техас Т, Техас U бұрылысы және айналымдар. Сигналсыз дизайн түрлеріне 3 және 4 қадамды үздіксіз ағынды, медианадағы U бұрылысы және суперстрит, сондай-ақ Мэриленд Т/Ж, айналма және жол айналымындағы сигналсыз түрлері кіреді. 2006-2015 жылдар аралығында жол-көлік оқиғаларының шамамен 20% жол тораптарында болған. Велосипедшілер торапқа жақындағанда, мүмкін болса бетон медианамен бөлінген және бір бағытта кемінде 2 метр ені бар қорғалған велосипед жолына ие болуы тиіс. Нидерландыда көптеген бір бағытты велосипед жолдарының ені кемінде 2,5 метрді құрайды. Велосипедтік қозғалыс жолдың төменгі деңгейдегі велосипед жолдарымен немесе жолдан физикалық бөлінген, жоғарырақ деңгейдегі және әлдеқайда қауіпсіз қорғалған велосипед жолдарымен қамтамасыз етілуі мүмкін. Ұлыбританияның Манчестер қаласындағы жол инженерлері циклдық оптимизацияланған сигнал (CYCLOPS) торабын жобалады. Бұл дизайн тораптың шетіне айналмалы велосипед жолын орналастырады, ал жаяу өткелі тораптың ішкі жағында орналасқан. Бұл дизайн жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер үшін толық қызыл фазаны және қақтығыстарды азайтады. Светофорлар велосипедшілерге оңға бұрылуға (қарсы қозғалысқа қарсы) мүмкіндік беретіндей етіп уақытталған. Бұл сонымен қатар диагональды өткелдерді (жаяу жүргіншілер үшін) және жаяу жүргіншілер үшін өткел қашықтығын қысқартуға мүмкіндік береді.
At interchanges, roads pass above or below each other, using grade separation and slip roads. The terms motorway junction and highway interchange typically refer to this layout. They can be further subdivided into those with and without signal controls. Signalized (traffic light controlled) interchanges include such "diamond" designs as the diverging diamond, Michigan urban diamond, three level diamond, and tight diamond. Others include center turn overpass, contraflow left, single loop, and single point urban overpass. dumbbell (grade separated bowtie), echelon, free flow interchange, partial cloverleaf, raindrop, single and double roundabouts (grade separated roundabout), single point urban, stack, and windmill. continuous Green T, double wide, hook turn, jughandle, median u turn, Michigan left, paired, quadrant, seagulls, slip lane, split, staggered, superstreet, Texas T, Texas U turn and turnarounds. Non signalized designs include unsignalized variations on continuous flow 3 and 4 leg, median u turn and superstreet, along with Maryland T/J, roundabout and traffic circle. During the 2006–2015 decade, this means around 20% of road fatalities occur at junctions. Cyclists ideally have a protected bike lane on the approach to the intersection, separated by a concrete median with splay kerbs if possible, and have a protected bike lane width of at least 2 metres if possible (one way). In the Netherlands, most one way cycle paths are at least 2.5 metres wide. Bicycle traffic can be accommodated with the low grade bike lanes in the roadway or higher grade and much safer protected bicycle paths that are physically separated from the roadway. In Manchester, UK, traffic engineers have designed a protected junction known as the Cycle Optimised Signal (CYCLOPS) Junction. This design places a circulatory cycle track around the edge of the junction, with pedestrian crossing on the inside. This design allows for an all red pedestrian / cyclist phase with reduced conflicts. Traffic signals are timed to allow cyclists to make a right turn (across oncoming traffic) in one turn). It also allows for diagonal crossings (pedestrian scramble) and reduces crossing distances for pedestrians.
Жаяу жүргіншілер
Қиылыстарда көбінесе жаяу жүргіншілер де, көліктер де қадағалануы тиіс. Жаяу жүргіншілерге көмектесетін құралдарға жаяу жүргіншілер өткелдері, жаяу жүргіншілерге арналған бағдаршамдар ("жаяу жүру сигналы") және жер асты/үсті өткелдер жатады. Бағдаршамдар көру қабілеті бұзылған адамдарға көмек ретінде дыбыстық сигналдармен бірге берілуі мүмкін. Медианалар жаяу жүргіншілерге арналған аралдарды ұсынуы мүмкін, бұл жаяу жүргіншілерге өтуді әр бағыт бойынша бөлек кезеңдерге бөлуге, және әр кезең үшін жеке сигналға мүмкіндік береді.
Intersections generally must manage pedestrian as well as vehicle traffic. Pedestrian aids include crosswalks, pedestrian directed traffic signals ("walk light") and over/underpasses. Walk lights may be accompanied by audio signals to aid the visually impaired. Medians can offer pedestrian islands, allowing pedestrians to divide their crossings into a separate segment for each traffic direction, possibly with a separate signal for each.