Кіріспе

1944 жылғы әскери алдау операциясы

2021 жылғы операция "Айронсайд" деп аталатын операция 1944 жылы Одақтастар жүзеге асырған Екінші дүниежүзілік соғыстың әскери алдау операциясы болды. Ол 1944 жылғы маусым айында Нормандияға жасалған шабуылды жабу үшін Одақтастар бастаған кең ауқымды стратегиялық алдау жоспарының – "Бодигард" операциясының бір бөлігі болды. "Айронсайд" жалпы алдауға көмектесіп, немістерге Одақтастардың кейін Бискай шығанағында десант шығаруы мүмкін екенін ұсынды. Бұл Германияны Одақтастардың сол кезде Францияның оңтүстігіне де десант шығаратынына сендіруге бағытталған ( "Вендетта" операциясы). Бордо неміс әскері үшін маңызды порт болды және екі жыл бұрын-ақ коммандостың шабуылына ұшыраған. "Айронсайд" 1944 жылғы маусымда "Оверлорд" операциясынан кейін қорғаныс күштерін байлап тұру мақсатында, аймаққа басып кіруден қорқатын немістердің сезімін оятуға ниеттенді. Лондондық бақылау бөлімі жоспарлаған "Айронсайд" 1944 жылғы мамыр және маусым айларында қос агенттер арқылы немістерге жеткізілді. "Бодигард" операцияларының басқаларынан айырмасы, бұл жоспар физикалық алдауға сүйенбей, толығымен қос агенттер арқылы жүзеге асырылды. "Бронкс" агенты "Тейт", "Рудлофф" және "Гарбо" агенттерінің қолдауымен жетекшілік етті. "Айронсайд" оқиғасы Ұлыбританиядан шыққан "Оверлорд" құрамаларын пайдаланып, бастапқыда екі дивизиядан тұратын десантты қамтыды. Одан кейін АҚШ-тың шығыс жағалауынан алты дивизия келіп қосылуы тиіс болды. Тарихшылар "Айронсайдтың" неміс жоспарларына қаншалықты әсер еткені туралы келіспейді. Операцияның немістерді Бискай шығанағына шабуыл жасау туралы Одақтастардың жоспарларына сендіргеніне ешқандай дәлел жоқ. Алайда, Одақтастардың жоспарлаушылары Нормандияға жылжыған танк дивизиясының кешігуін ішінара осы алдауға байланыстырды. "Айронсайд" маңыздылығы төмен операция болғандықтан және агенттердің жасанды екенін ашып тастаудан қорқып, "Жиырма комитеті" көбінесе маңызды емес агенттерді пайдаланды және жіберген хабарламаларына ескертулер қосты, бұл оқиғаның әсерін азайтты. Бордо маңына Одақтастардың десанттары да ықтималсыз көрінуі мүмкін, өйткені ол Ұлыбританиядан әуеден қорғау шегінен тыс болды және десантпен байланысты қалыпты физикалық элементтерге (теңіз қызметі және десанттық кемелер) ие болмады. Операция аяқталғаннан кейін, 1944 жылғы маусымның соңында, АҚШ-тан десант шығару қаупі бейресми түрде сақталды. Шілде айының ортасында "Фердинанд" операциясын қолдау үшін ол "Айронсайд II" ретінде қайта қарастырылды. Десант туралы әңгіме Германия күштерін байлап тұру үшін Бордо аймағында француз қарсыласын күшейтуге бағытталған Одақтастардың жоспарымен ауыстырылды. "Айронсайд II-нің" көп бөлігі немістер тарапынан назарсыз қалды, олардың қызығушылығы аймақтан ауысқан еді.

Өмірбаян

"Айронсайд" операциясы "Бодигард" операциясының бір бөлігі болды, бұл Нормандияға шабуылға дейін Остің жоғарғы басшылығын одақтастардың ниеттері туралы жаңылыстыруға бағытталған кең ауқымды стратегиялық әскери алдау шарасы еді. "Бодигардтың" жалпы мақсаты – басқа нысандарға қауіп тудырып, неміс әскерлерін Нормандиядан аударту болды.