Ес және дене: Үштік тұжырымдама (Es jane denе: Üştіk tūjırımdamа)
Trialism
Дүйсенбі-дене дуализміне жаңа көзқарас: Дж. Коттингемнің триализм теориясы. Ақыл, дене және сезінуден тұратын үшінші субстанция жануарлардың санасын түсіндіреді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақыл-ой философиясы
Philosophical theory of the mind
Триализмді Джон Коттингем Декарттың ақыл-дене дуализміне балама түсіндіру ретінде ұсынды. Триализм ақыл мен дененің екі субстанциясын сақтайды, бірақ ақыл мен дененің бірігуіне жататын үшінші субстанцияны – сезімді қосады. Бұл адамдар сияқты ойланбайтын жануарларды қарапайым автоматтар емес, сезімдері бар тірілер деп қарауға мүмкіндік береді.
Trialism in philosophy was introduced by John Cottingham as an alternative interpretation of the mind–body dualism of Descartes. Trialism keeps the two substances of mind and body, but introduces a third substance, sensation, belonging to the union of mind and body. This allows animals, which do not think like humans, to be regarded as having sensations and not as being mere automata.
Өмірбаян
Коттингем бұл терминді Декарттың сезім мен қиял туралы есептері оның ресми дуализмін қатты күш түсіргенін байқағаннан кейін енгізді: "Осының ішінара нәтижесінде, біз Декарттың адам психологиясы туралы жазбаларында екі емес, үш ұғымның топтасуын көбінесе кездестіреміз – дуализм емес, «триализм» деп аталатын нәрсе". Коттингемге сәйкес, Декарт сезімнің үшінші ұғымын "ой мен кеңістікпен бірге, оны жеке субстанция ретінде бекітпестен" қосты. Дэниел Гарбер және Тад Шмалц сияқты ойшылдар бұл пікірді Декарт пен Богемияның Елизавета ханшайымы арасындағы хат алмасудан алынған хатты келтіре отырып қолдады, ол Декарттың дуалистік көзқарастан бас тартып, ойын өзгерткенін көрсетті.
Cottingham introduced this term after noting that Descartes' account of sensation and imagination has placed his official dualism under considerable pressure: "Partly as a result of this, we often see the emergence, in Descartes’ writings on human human psychology, of a grouping of not two but three notions – not a dualism but what may be called a ‘trialism’." According to Cottingham, Descartes added the third notion of sensation "alongside thought and extension without proceeding to reify it as a separate substance". Thinkers such as Daniel Garber and Tad Schmaltz supported this by citing a letter in the correspondence between Descartes and Princess Elizabeth of Bohemia, which indicated that he changed his mind from a dualistic view.
Христиандық триализм
Христиандық триализм – адамдарда үш жеке мән (дене, жан, рух) бар деген сенім, ол 1 Салоникалықтарға 5:23 аятты тікелей түсіндіруге негізделген: «Әрі тыныштық Құдайы сендерді толығымен қадірлі қылсын, және сендердің рухыңдар, жандарыңдар және денелеріңдер біздің Иеміз Иса Мәсіх келгенше кінәсіз сақталсын деп Құдайдан тілеймін». Бұл сенім жанның дене мен рухтың біртұтастығында екенін көрсетеді, бұл оны философиялық триализммен сәйкес етеді. Дегенмен, евангелист Кеннет Коуплендті Ханк Ханеграфф сияқты сыншылар, триализмді Құдайдың әрбір жанына (Үштікке) таратып, жалпы сегіз мәнге жеткізгені үшін сынады.
Christian trialism is the doctrine that humans have three separate essences (body, soul, spirit), based on a literal interpretation of 1 Thessalonians 5:23 And the very God of peace sanctify you wholly; and I pray God your whole spirit and soul and body be preserved blameless unto the coming of our Lord Jesus Christ. This doctrine holds the soul to belong to the union of the body and the spirit, which makes it roughly compatible with philosophical trialism. However, the evangelist Kenneth Copeland was criticized by critics such as Hank Hanegraff for extending trialism to each Person in the Trinity, for a total of nine essences.