Бразилиядағы Планалтина әкімшілік аймағы

Кіріспе

Бразилиядағы әкімшілік аймақ

Планалтина (plɐ.nɐˈtʃi.nɐ) – Бразилиядағы Федералды округте орналасқан әкімшілік аймақ. Ол Федералды округтің шығысында орналасқан, батысында Феркал, Собрадиньо және Итапоа, оңтүстігінде Параноамен шекаралас. 1534 шаршы километр аумақты алып жатыр, бұл Федералды округтың ең үлкен әкімшілік аймағы. Планалтинаның халқы 177 540 адамды құрайды. Аймақ орталығы 1859 жылы негіделген және Федералды округтың ең көне қаласы болып есептеледі.

Тарих

XVIII ғасырдың бірінші жартысынан бастап, осы аймаққа алтын мен изумруд іздеп бандейранттар келді. Қазіргі кездегі құжаттар Планальтинаның негізі қаланған нақты күнін көрсетпейді, бірақ ол 1790 жылға жатады деп есептеледі. Ауызша дәстүрге сәйкес, елді мекеннің алғашқы атауы Mestre d'Armas болған, себебі қару-жарақ (арма) жөндеу және жасау өнерінде шебер темірші осы аймақта қоныстанған. Планальтинаның пайда болуына негіз салушы Гойас провинциясының бұрынғы астанасынан Lagoa Bonita деп аталатын кішкентай көлге көшіп келген шаруа Хосе Гомес Рабело болды, ол кейіннен жерін "Mestre d'Armas" деп белгілі болған тұрғын үйге дейін кеңейтті. Қасиетті Себастьянға құрмет көрсету үшін шіркеу салынды, ол сол кездегі эпидемиядан қоныс аударушыларды сақтап қалған деп есептеледі. Дона Марта Карлос Аларкао Португалиядан әулиенің ағаш мүсініне тапсырыс берді, кейіннен шіркеу кеңейтілген кезде оны үлкен мүсінмен ауыстырды. 1859 жылдың 19 тамызында Goiás провинциялық жиналысы Goiás штатының Формоза муниципалитетіне қарасты Mestre d'Armas округін құрды. Осы күн Планальтина қаласының негізі қаланған ресми күні болып саналады. 1891 жылы Арайал де Сан-Себастьян де Местре-д'Армас провинция губернаторы Антонио де Фария Альберназдың жарлығымен Вила мәртебесіне көтерілді, Формозадан бөлінді. 1892 жылы Вила ресми түрде құрылды, себебі үкімет, түрме және мектеп салу үшін үйлер сыйға берілді. Осы жылы Крулс комиссиясы аймаққа келіп, болашақ ұлттық астананы салу үшін алғашқы зерттеулер жүргізді. Комиссия құрамында астрономдар, дәрігерлер, фармацевттер, геологтар, ботаниктер және т.б. болды. Олардың жұмысының нәтижесінде болашақ астана салынатын 14 400 км² аумақ қағаз жүзінде бөлінді. Сонымен қатар, аймақтың жағдайы туралы егжей-тегжейлі есеп жарияланды. Бұл зерттеулер тек көп уақыттан кейін іске асырылды. 1910 жылы қаланың атауы Mestre d'Armas, айналасындағы биіктіктен көрінетін жердің сұлулығына орай, Алтамир деп өзгертілді. 1917 жылдан кейін қалаға шағын өнеркәсіптер мен кептірілген ет өндірушілер, тері өңдеушілер, аяқ киім фабрикалары, гидроэлектр станциясы және Планальтина мен Ипамерині байланыстыратын жол келді. Сол жылы атау Планальтина болып өзгертілді. 1922 жылы Бразилияның тәуелсіздігінің 100 жылдығы тойланды және ұлттық депутат Американо до Бразил Депутаттар палатасына жоспарлар ұсынды және болашақ астананың іргетасын қалады. Ұлттық президент Эпитасио Пессоа іргетас орнату туралы жарлық шығарды және Гойастағы темір жол директоры инженер Балдуино Эрнесто де Альмеиданы миссияны басқаруға тағайындады. 1922 жылдың 7 қыркүйегінде 40 адамнан тұратын керуенмен қаладан 9 км қашықтықта орналасқан Centenário төбесінде іргетас салынды. 1930 жылдары астананы көшіру қозғалысы баяулады, бірақ 1945 жылы мәселе қайта көтерілді және Планальтина президент Эврико Гаспар Дутра басқаратын комиссияны қабылдады. 1955 жылы маршал Хосе Пессоа Кавалканти басқаратын комиссия жаңа астананың аумағын және орнын анықтады. Федералды округтің ауданы 5,814 км² құрады және Гойас штатының үш муниципалитетіне, оның бірі Планальтинаға кірді, оның аумағы екіге бөлінді, ядросы Федералды округте қалды. Осылайша ол муниципалитет мәртебесін жоғалтып, әкімшілік аймаққа айналды. Гойас штатында қалған бөлігі Планальтина де Гойас деп аталды, ол халық арасында Бразилинья деп белгілі болды. 1966 жылдан кейін Планальтина Бразилиада орналастыруға болмайтын адамдарды қабылдау үшін тұрғын үй учаскелерін (loteamentos) құру арқылы кезең-кезеңмен өзгерістерге ұшырады. Олардың кейбіреулері Vila Vicentina, Setor Residencial Leste (Vila Buritis I, II, e III), Setor Residencial Norte A (Jardim Roriz) және дәстүрлі сектордың кеңейтілуі болды. 1990 жылы 30 жыл бойы Федералды округке қарағаннан кейін, Планальтина, басқа әкімшілік аймақтар сияқты, губернатор, сенатор және округ депутатын сайлады. Планальтина 1859 жылдың 19 тамызында құрылды және 1964 жылғы 10 желтоқсандағы 4545 заңына сәйкес әкімшілік аймақ мәртебесін алды.

Beginning in the first half of the 18th century, bandeirantes came to this region looking for gold and emeralds. Existing documents do not tell us the exact date of the foundation of Planaltina, but it is believed to be 1790. According to oral tradition, the first name of the settlement was Mestre d'Armas because a blacksmith, expert in the art of fixing and dealing with weapons (armas), settled in the region. The founding of the nucleus, which gave birth to Planaltina is attributed to José Gomes Rabelo, a rancher who transferred from the former capital of the province of Goiás, to a small lake called Lagoa Bonita, later extending his land to the dwelling known as "Mestre d'Armas". A chapel was erected to pay homage to Saint Sebastian, who had supposedly spared the settlers from an epidemic that attacked them at the time. Dona Marta Carlos Alarcão ordered a wooden statue of the saint from Portugal, which was later substituted for a larger one when the church was expanded. On 19 August 1859 the Assembléia Provincial de Goiás, created the District of Mestre d'Armas, which belonged to the municipality of Formosa, Goiás. This date became the official date of the foundation of the city of Planaltina. In 1891, the Arraial de São Sebastião de Mestre d'Armas was raised to the category of Vila by a decree of the governor of the province, Antônio de Faria Albernaz, separating from Formosa. In 1892, the Vila was officially installed, after the donation of houses for the establishment of the government, the jail, and a school. In this same year, the Cruls Commission came to the area to make the first studies for the implantation of the future national capital. The commission was made up of astronomers, doctors, pharmacists, geologists, botanists, etc. As a result of their work, an area of 14,400 km2 was set aside on paper where the future capital would be built. A report was also published giving details on the conditions of the region. Only much later would these studies be put into practice. In 1910, the name of the town, Mestre d'Armas, was changed to Altamir, because of the beauty of the place seen from the surrounding heights. After 1917, the town began to attract small industries and dried meat producers, tanneries, shoe factories, a hydroelectric plant and a road linking Planaltina to Ipameri. In the same year the name was changed to Planaltina. In 1922, the centennial of Brazilian independence was celebrated and the national Deputy Americano do Brasil presented plans to the Chamber of Deputies and placed the Founding Stone of the future capital. The national President, Epitácio Pessoa, made a decree establishing the Founding Stone and designated the engineer Balduino Ernesto de Almeida, Director of the Railroad in Goiás, to lead the mission. On 7 September 1922, with a caravan consisting of 40 people the founding stone was placed on Centenário Hill, located 9 km from the town. In the decade of the 1930s, there was a cooling off of the movement to relocate the capital, but in 1945 the question was taken up again and Planaltina played host to a commission headed by President Eurico Gaspar Dutra. In 1955, the commission headed by Marechal José Pessoa Cavalcanti established the area and the location of the new capital. The square of the Federal District occupied an area of 5,814 km2 and was superimposed on three municipalities of Goiás, one of which was Planaltina, which saw its territory divided in two, with its nucleus remaining inside the Federal District. It lost then its position of a municipality and became an administrative region. The part that was left in the state of Goiás became known as Planaltina de Goiás, popularly called Brasilinha. After 1966 Planaltina underwent periodic changes with the establishment of housing tracts (loteamentos) to receive people who could not be settled in the Brasília. Some of these were Vila Vicentina, Setor Residencial Leste (Vila Buritis I, II, e III), Setor Residencial Norte A (Jardim Roriz) and an expansion of the Traditional Sector. In 1990, after 30 years of belonging to the Federal District, Planaltina, like the other administrative regions, voted for governor, senator and district deputy. Planaltina was founded on August 19, 1859, receiving the status of administrative region, according to Law 4545, of December 10, 1964.

Шолу

Бастапқыда он сегізінші ғасырдан бұрын Гояс штатының муниципалитеті болған, оның аумағының бір бөлігі жаңа Федералды округке қосылды, 1960 жылы астана Рио-де-Жанейродан Бразилияға көшірілген кезде. Гояс штатына қарасты қалған муниципалитеттің орталығы болу үшін шағын қала салынды, ол да Планальтина деп аталады, бірақ халық арасында Бразилинья (кішкентай Бразилия) деп белгілі. Осылайша, Планальтина, Д. Ф., Федералды округтің ең ежелгі қалалық аймағы болып табылады. Соңғы жылдары, Бразилияға жұмыс іздеп күнде келіп жатқан жерсіз және үйсіз мигранттарды орналастыру үшін көптеген жаңа тұрғын үйлер салынды, бұл қаланың хаотично өсуіне әкелді. Бүгінде Планальтина екіге бөлінген қала. Дәстүрлі аймақ өзінің ішкі сипаттамаларын сақтайды. Ғимараттардың архитектурасы XIX ғасырдың соңына дейін сақталған, ал тыныш атмосфера шағын қалашықты еске түсіреді. Ал жаңа аудандар тығыз қоныстанған, инфрақұрылым мен денсаулық сақтау және білім беру сияқты негізгі қызметтерден мүлдем құр қалған. Companhia do Planalto Central (Codeplan) компаниясы 2004 жылы жүргізген зерттеулерге сәйкес, Планальтина қалалық аймағының 80% астам халқы жаңбыр суын тоқтату жүйесіз өмір сүреді, ал 45% канализация жүйесіне қол жеткізе алмайды. Сонымен қатар, үйлердің 53% асфальтталмаған көшелерде орналасқан, ал 26% жарықтандырылмаған. Ауданы 1,534 км² (жалпы аумақтың 26,5%-ы) және 2000 жылы халқы 147,114 адамды (жалпы 2,051,146 халқының 7,1%-ы) құрады, оның ішінде 134,663-ы қалалық, ал 12,451-і ауылдық тұрғындар болып тіркелді. Ол Федералды округтің шығысында, Бразилиядан шамамен 43 километр қашықтықта орналасқан, және BR 020 (Brasília–Fortaleza) федералды тас жолы арқылы саяхаттауға болады. Планальтина аумағы бойынша әкімшілік аймақтардың ең үлкені болып табылады, ал 95,8 адамға шақырым төрт метрлік халық тығыздығымен, ол ең сирек қоныстанған екінші аймақ болып есептеледі. Муниципалитетте 1968 жылдан бері толық қорғауға алынған Águas Emendadas Экологиялық станциясы орналасқан, ол әртүрлі церадо өсімдіктерінің үлгілерін сақтайды.

Originally a municipality of the state of Goiás dating from before the eighteenth century, it had part of its territory integrated into the new Federal District, when the capital was transferred from Rio de Janeiro to Brasília in 1960. To serve as the seat of the remaining municipality belonging to the state of Goiás, a small city was built, which also has the name Planaltina, but popularly known as Brasilinha (little Brasília). Planaltina, D. F., is therefore the oldest urban area of the Federal District. In recent years it has grown haphazardly with many new housing areas being built to accommodate landless and homeless migrants who arrive daily looking for work in Brasília. Today Planaltina is a divided city. The traditional sector keeps the characteristics of the interior. The buildings preserve an architecture dating from the end of the nineteenth century and the calm atmosphere reminds one of a small interior town. The new neighbourhoods, on the other hand, are crowded and lack infrastructure and basic services, such as health and education. According to research carried out by Companhia do Planalto Central (Codeplan) in 2004, more than 80% of the inhabitants of the urban area of Planaltina live without rain drainage and 45% do not have a sewage system. Likewise, 53% of the houses are on unpaved streets and 26% have no public lighting. With an area of 1,534 kmª (26.5% of the total area of 5,789.16) and a population of 147,114 (7.1% of the total of 2,051,146) in 2000, of whom 134,663 were classified as urban and 12,451 as rural. It is located in the east of the Federal District, approximately 43 kilometers from Brasília and can by reached by federal highway BR 020 (Brasília–Fortaleza). Planaltina is by far the largest of the administrative regions by area and, with a population density of 95.8 per square kilometer, it is the second most sparsely populated. The municipality contains the Águas Emendadas Ecological Station, a fully protected conservation unit that dates back to 1968 and preserves samples of various types of cerrado vegetation.

Денсаулық

Планальтинада 17 мамандық бойынша қызмет көрсететін аймақтық аурухана бар. 2002 жылы 167 төсек-орын қолжетімді болды. Қалалық аймақта үш, ал ауылдық аймақта 6 денсаулық сақтау орталығы жұмыс істейді.

Дін

2005 жылы 4 католик шіркеуі, 67 протестант шіркеуі, 2 спиритист шіркеуі және 22 жіктемеленбеген шіркеу болды. Планальтина "Doutrina do Amanhecer" деп аталатын синкретикалық діннің орталығы, ал оның қасиетті қаласы – Vale do Amanhecer (Таң аңғары) Планальтина әкімшілік аймағында орналасқан.

Туристік орындар

Планалтинада Планалто орталық аймағындағы ең көне шіркеу орналасқан. Жергілікті тұрғындар "Igrejinha" деп атаған бұл шіркеу 1870 жылдар шамасында Гомес Рабело және Аларкао отбасыларының қаржыландыруымен салынды. Капелла Әулие Себастьянға құрмет көрсету мақсатымен тұрғызылды, өйткені ол елді мекенді жұқпалы аурудан сақтап қалған деп есептеледі. Igrejinha de São Sebastião 1980 жылы Distrito Federal тарихи және көркемдік мұрасының ескерткіші деп жарияланды және қазіргі күні діни тойлаулар үшін қолданылмайды. Ол құрылыс кезіндегі ерекшеліктерін, мысалы, түпнұсқа тас еденін сақтап тұр. Қала сыртында, шамамен 6 км қашықтықта, 5000-нан астам халқы бар өз мектебі мен қызметтері бар Vale do Amanhecer мистикалық қауым орналасқан.