Кіріспе

Les Visiteurs du Soir (АҚШ: Ібілістің елшілері) — француз кинорежиссері Марсель Карненің 1942 жылғы фильмі. Фильм 1942 жылдың 5 желтоқсанында нацистік оккупация астындағы Парижде шықты.

Сюжет

1485 жылдың мамыр айында екі шайтан елшісі – Жиль (Ален Кунь) және Доминик (Арлетти) барон Хьюдің (Фернан Ледю) қамалына оның қызының құдалық тойына арналған кешке келеді. Баронның қызы Анне (Мари Деа) соғыс туралы әңгімелеуге махаббат өлеңдерін жатқа айтудан әлдеқайда ұнайтын Рено (Марсель Херран) атты әскербасыға үйленуге тиіс. Саяхатшы музыканттар кейпінде келген Жиль мен Доминик қамалға кіріп, алдағы үйленуді құрту үшін өздерінің әуесқойлық күштерін пайдаланады. Жиль әдемі Аннені азғырады, ал барон мен Рено Доминикке әуестейді. Бірақ Жиль кездейсоқ түрде Аннеге ғашық болғанда, нағыз бақытты жою үшін Ібіліс (Жюль Берри) келеді. Жиль мен Анне оның бөлмесінде бірге ұсталғанда, Жиль түрмеге тасталады, ал Анне мен Реноның құдалықтары бұзылады. Барон мен Рено екеуі де Доминикке ғашық екенін түсінген соң, өлімге дейін жекпе-жекке шығып, Рено қаза табады. Ібілістің бұйрығымен Доминик қамалды тастап, баронды да өзімен бірге келуге сүйсіндіреді. Анненің ерекше тазалығы мен махаббатқа деген сеніміне таң қалған Ібіліс оны өзіне ие болғысы келеді. Ібіліспен келісім жасасқан Анне, Ібіліс Жильді босату шартымен онымен бірге болуға келіседі. Жиль бостандыққа шыққаннан кейін, Ібіліс оның жадын жояды, ал Жиль Аннені Ібіліспен жалғыз қалдырып кетеді. Бірақ Жиль кеткеннен кейін, Анне өтірік айтқанын және ешқашан Ібіліске ғашық бола алмайтынын мойындайды. Анне мен Жиль алғаш рет махаббатын білдірген бұлаққа оралғанда, олар қайта қосылып, махаббат күші арқылы Жиль жадын қайтарады. Екеуінің қайтадан ғашық болғанын көрген Ібіліс оларды екеуін де мүсінге айналдырады, бірақ олардың жүректері тас астында да соққы беретінін біледі.

Өндіріс

Фильм Ницца қаласында, Виши Франциясында түсірілді. Соғыс кезінде Карне фильм жасау барысында бірқатар қиындықтарға кезікті. Соғыс уақытында цензура күшейгендіктен, Карне цензурадан өтуде қиындық тудырмайтын тарихи және фантастикалық фильм түсіргісі келді.

Қабылдау

Фильмнің премьерасы 1942 жылдың 4 желтоқсанында Париждің Мадлен кинотеатрында өтті және соғыс жылдарындағы ең маңызды кино оқиғаларының бірі болды. Оны "Оккупацияның ең ұлы фильмі" деп атады. Фильмнің үлкен сәттілікке ие болуының бір себебі – фильм шығар алдында, оның ағымдағы жағдайдың аллегориясы екендігі туралы әңгімелер тарады. Көптеген адамдар Ібіліс кейіпкерін Гитлердің символы ретінде, ал ғашықтардың тоқтаусыз соққан жүректерін – Германияның үстемдігіндегі Францияның, үмітін жоймаған Францияның бейнесі ретінде көріп түсінді. Карне өмірінің соңына дейін фильмнің соғысқа қасақана жасалған аллегория емес екенін, ал кез келген ұқсастықтардың жай ғана түсініксіздіктен туындағанын айтты.