Кіріспе

Кварр абаттығы (французша: Abbaye Notre Dame de Quarr) – Англияның оңтүстігіндегі Уайт аралында, Бинстед және Фишборн ауылдарының арасында орналасқан монастырь. Атауы "Квор" деп айтылады, бұл "for" сөзімен рифмаланады. Ол католик Сент-Бенедикт орденіне қарасты. 1912 жылы құрылысы аяқталған, I санаттағы монастырь ғимараттары мен шіркеуі Ұлыбританиядағы ең маңызды жиырмасыншы ғасыр діни құрылыстарының бірі саналады; Сэр Николаус Певснер бұл абаттықты "Англиядағы 20 ғасыр басындағы ең батыл және сәтті шіркеу ғимараттарының бірі" деп сипаттаған. Олар бельгиялық кірпіштен француз, византиялық және мавр сәулет элементтерін үйлестіретін стильде салынған. Маңында 12 ғасырға жататын абаттықтың қалдықтары бар. Оннан кем монахтар қауымы монастырьдің күнделікті өмірін және оған қоса берілген шаруашылықты жалғастырып келеді. 2013 жылдан бері, қауым жас жігіттерге екі айлық тәжірибелік бағдарлама ұсынады.

Цистерциандар монастыры

Кваррдағы Сент-Мария аббаттығы цистерциан орденінің бір бөлігі болды және 1132 жылы Уайт аралының төртінші лорды, Девон графы Болдуин де Редверс құрды. Аббаттықтың негізін қалаушы 1155 жылы аббатта жерленді, ал оның қалдықтары, Англия королі Эдуард IV-тің екінші қызы, Генрих VIII-нің құдайы болған Сесилия Йорк ханшайымымен (1507 жылы қайтыс болған) бірге, ортағасырлық монастырь орнында әлі де жатыр, сондай-ақ басқа да маңызды тұлғалардың қалдықтары да осында сақталған. Аретон сарайы 12 ғасырдан 1525 жылға дейін аббаттықтың бір бөлігі болды. Quarr атауы "карьер" сөзінен шыққан, себебі көрші маңда тас карьері болған. Монастырдың бастапқы атауы – "Біздің Анамыз және Сент-Джон аббаттығы" еді. Орта ғасырларда карьерден алынған тас діни және әскери құрылыстар үшін, мысалы, Лондон мұнарасының бөліктері үшін пайдаланылды. Бұл жер құнды және өнімді мүлікке айналды. Осы себепті, аббаттың аралдың қараушысы немесе билеушісі болуы дәстүрге айналды. Аймақта қарақшылықтың кең таралғандығы 1340 жылы аймақты шабуылдан қорғауға арнайы рұқсат беруге әкелді. Тас қабырға, теңіз қақпасы және қорғағыш тор салынды. Осы қорғаныстың қираған қалдықтары әлі де көрініп тұр.

Дүниежүзілік меншік

1536 жылы монастырлар таратылғаннан кейін жерді Саутгемптон саудагері Джордж Миллс сатып алды және аббатхананың көп бөлігін бұзды. Оның тастары жақын маңдағы Коуз және Ярмут қалаларындағы бекіністерді салуға қолданылды. Аббаттың үш қоңырауының бірі жақын маңдағы Англикан шіркеуінің қоңырау мұнарасында сақталған, ол бастапқыда Quarr аббаттығының монахтары өздеріне тәуелді адамдары үшін салған. Сонымен қатар, құтқарылған тастар Quarr Abbey үйін салуға пайдаланылды.

Сользмдердің жер аударылуы

Тоғызыншы ғасырдағы француз заңы ерекше рұқсатсыз діни ордендерге тыйым салды, бірақ оның қолданылуы үкімет алмасулармен бірге өзгерді. Алдын алу шарасы ретінде, бенедиктиндік Солесмес аббаттығының абасы Пол Делатте (1848–1937) қауымды қорғау үшін Англияға монахты үй іздеуге жіберді. 1880 жылы қауымдарға үш ай ішінде рұқсат алуға бұйрық берілді. Бұл бастапқыда ерлер қауымдарына қатыгездікпен қолданылғанмен, наразылықтар шаралардың бірте-бірте тоқтатылуына әкелді. Қауымдар қайта құрылды. Дегенмен, 1901 жылдың 1 шілдесінде діни қауымдарға деген төзімділік жаңа заңмен аяқталды. Солесместің негізін қалаушы Проспер Геранжер қауым жер аударылуы керек болған жағдайда Англияны мүмкін болатын пана орны деп ойлаған. Сонымен қатар, 1896 жылдан бастап бұрынғы императрица Евгенияның шақыруымен Солесмес бенедиктиндері Фарнборо аббаттығының бұрынғы премонстраттар үйін монастырь ретінде иеленді, онда Наполеон III-нің қабірі орналасқан.

Аппульдуркомб үйі

Соңында, шілде айының соңында, монахтардың талаптарына сай келетін "Уайт аралындағы үлкен үйге" назар аударылды – Уайт аралындағы Уроксалл маңында орналасқан Аппулдуркомб үйі. Үй қаралып, мақұлданды және 1901 жылдың 19 тамызында жалға алу шартына қол қойылды. Бұрынғы монастырь орнында салынған үйді 1701 жылы сэр Роберт Ворсли Тюдор үйінің орнында салуды бастады, ал оны көп уақыттан кейін (1773 жылы) сэр Ричард Ворсли аяқтады. Ол 1787 жылдан бастап, сол жерде танымал өнер жинағын құрды. Сэр Ричард 1805 жылы қайтыс болғаннан кейін, мүлік оның қызына өтті, ол екінші баронға және Ярбороның бірінші графына үйленді. Үймен туыстық байланыс 1855 жылы оның ұлы, Ярбороның екінші графы мүлікті сатқанда аяқталды. Монахтар уақытты өткізбей, Солесместен Уайт аралына көшуді бастады және 1901 жылдың 21 қыркүйегінде Солесме қауымының көп бөлігі Аппулдуркомбке жетті.

Кварр абатханасының орнында жаңа аббатхана

Алғашқы монахтар 1907 жылғы 25 маусымда Appuldurcombe-ден Quarr Abbey House-қа келді, жерді дайындап, бақшаның негізін қалады. Олар мүліктің айналасына қоршау қойды, тауық шаруашылығын құрды және жеміс бағын отырғызды. Монахтардың бірі, 31 жастағы Дом Пол Белло архитектор болды. Ол жаңа аббатхананың жоспарын жасап, ортағасырлық монастырдың қираған орындарынан алшақ орналасқан Quarr Abbey House-ты біріктіріп, кеңейтті. Уайт аралынан келген 300 жұмысшы, бұрын тек тұрғын үйлер салуға ғана үйренген, аббатхананың дизайны мен сапасына таң қалды. Асхана мен кісілік үйдің үш жағының құрылысы 1907 жылы басталды және бір жыл ішінде аяқталды. Қалған монахтар Appuldurcombe-ден келді, ал 1911 жылдың сәуірінде аббат шіркеуінің құрылысы басталды, ол тез аяқталып, 1912 жылғы 12 қазанда киеленді. Ол биік, сүйір мұнараларымен, жарқыраған фламанд кірпіштерінен салынды, бұл аспан сызығына Византиялық әсер қосты. Монастырь ғимараттары Ұлыбританиядағы ең маңызды жиырмасыншы ғасырлық діни құрылымдарының бірі саналады. Белло аббатханасында жаңбырдың енуіне қарсы жөндеу жұмыстары жүргізілді. 2021 жылы Historic England шатыр мен терезелерді жөндеуге 229 817 фунт стерлинг көлемінде грант берді. 2013 жылдың шілдесінде Аббатханада Chant Forum – ерте полифония және Григориан әнінен бес күндік курс өтті.

Кваррдағы күнделікті өмір

Бенедиктиндік монахтар өз өмірлерін Құдайдың даңқына және олардың уақытын дұға, жұмыс және қоғамдық өмір арасында бөліп тұратын Қасиетті Бенедикт ережесіне арнауға тырысады. Күн сайын жеті діни қызмет өткізіледі, ол таңғы сағат 5.30-да басталады. Содан кейін апта ішінде таңғы 7-де және жексенбіде таңғы 10-да Лаудс өткізіледі. Күнделікті Әурет апта ішінде сағат 9-да және жексенбіде сағат 10-да оқылады. Секст сағат 1-де, Нон сағат 2.20-де, Веспер сағат 5-те және Комплин сағат 8-де болады. Әр монахтың монастырь және оның аумағында атқаратын жұмысы бар. Мысалы, Николай әке – қонақтарды қарсы алатын монах, демалысқа келгендерге қамқорлық жасайды, сонымен қатар аббатхананың кітап байлаушысы және ара өсіруші болып табылады. Кваррға саяхатшылар бақтарда, шайханада, келушілер орталығында және кітап дүкенінде серуендеп, монастырь галереясында жергілікті суретшілердің туындыларын көре алады.

Қайтулар

"Бенедикт Ережесіне" сәйкес, "Өздерін ұсынған барлық қонақтар Мәсіх ретінде қарсы алынуы керек", сондықтан Кварр аббаттығы монастырь қонақ үйіне кімді қабылдайтынында, олардың дінге жататындығына немесе жатпайтындығына қарамастан, ешқандай айырма жасамайды. Тұру ақысы қонақтың мүмкіндігіне қарай берілетін қайырымдылық түрінде болады, және ешкім де қаржылық жағдайына байланысты кері қайтарылмайды. Қонақ үйдің меңгерушісі, Николай әке, әрдайым қонақтарды бөлмелеріне көрсетіп, ортақ зал ішінде олармен әңгімелесуге дайын тұрады. Рухтық ізденісте жүргендерге тамақ ұсынылады, таңғы ас шамамен 7:30-да, түскі ас 13:15-те, ал кешкі ас 19:00-де беріледі. Қонақтар күніне өтетін жеті құлшылыққа қатысуға құмар, бірақ бұл міндетті емес. Кваррдың үлкен танымалдығы бар, сондықтан музыкант Фил Коллинз сияқты көптеген белгілі адамдар осында болған, және адамдар әлемнің төрт бұрышынан қайта-қайта келіп тұрады.

Әдебиетте

Тони Хендра 2004 жылы жазған "Отайым Джо: Менің жанымды құтқарған адам" атты естеліктерінің көп бөлігін Кварр аббаттығындағы тәжірибелеріне арнады. 1929 жылғы "Барлығына сау болыңыз" атты естелігінде Роберт Грейвс Ұлы соғыс кезінде Уайт аралында емделуде болғанда Кварр аббаттығына сапар шеккенін айтады. Аббаттағы таза астық, көкөністер және жемістер Грейвстің бұрынғы теріс пікірлерін католицизмге қатысты өзгертуге көмектесті.