Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ливингстония немесе Кондове – Малавидің Солтүстік аймағындағы Румфи ауданында орналасқан қала. Ол астана Лилонгведен 435 шақырым (270 миль) қашықтықта солтүстікке орналасқан және автомобиль жолы арқылы Малави көлінің жағасындағы Читимбамен байланысты. Аймақта Читумбука тілі кеңінен қолданылады.
Livingstonia or Kondowe is a town located in the Northern Region district of Rumphi in Malawi. It is 270 mile (435 km) north of the capital, Lilongwe, and connected by road to Chitimba on the shore of Lake Malawi. Chitumbuka is the predominant language spoken in the area.
Тарих
Ливингстония 1894 жылы Шотландияның еркін шіркеуінен келген миссионерлер құрған. Миссионерлер алғаш рет 1875 жылы Кейп Маклерде миссиялық станция ашқан, оны Дэвид Ливингстонның 1873 жылы қайтыс болуынан кейін, оның құрметіне Ливингстония деп атады, бұл Шығыс Африкадағы миссияларға британдық қолдауды қайта жақсыртып берді. Миссия 1877 жылы коммерциялық кәсіпорын ретінде құрылған Ливингстония Орталық Африка компаниясымен байланысты болды. 1881 жылға қарай Кейп Маклерде безгек ауруының таралуы өте жоғары екені анықталды, сондықтан миссия солтүстікке қарай, Бандавеге көшті. Алайда, бұл жер де денсаулыққа зиянды болып шықты, сондықтан Ливингстония миссиясы Малави көлі мен Ника платосы арасындағы таулы аймаққа тағы бір рет көшті. Бұл жаңа орын өте сәтті болды, себебі Ливингстония тауларда орналасқандықтан, безгек таратушы масалардың шабуылына аз бейімделген. Миссиялық станция біртіндеп шағын қалаға айналды. 52 жыл бойы миссионерлік жұмысты Роберт Лоус басқарды. Ол Ливингстонияда сол кездегі аймақтағы ең жақсы мектепті ашты, оның түлектері Оңтүстік Африканы қоса алғанда, көптеген көрші елдерде ықпалды болды. Мектептің түлектерінің қатарында 1958 жылы бітірген жазушы Лексон Кайра да болды. Оның автобиографиялық туындысы "Мен тырысамын" деген атты кітабының атауы мектеп ұранынан алынған. Лоус Ливингстонияның университетке айналуын қалаған, бірақ оның ізбасарлары бұл арманды іске асырмады. 2003 жылы Орталық Африка Пресвитериан шіркеуінің Ливингстония Синоды (CCAP) бұл көзқарасты жаңартып, Ливингстония университетін ашты.
Livingstonia was founded in 1894 by missionaries from the Free Church of Scotland. The missionaries had first established a mission in 1875 at Cape Maclear, which they named Livingstonia after David Livingstone, whose death in 1873 had rekindled British support for missions in Eastern Africa. The mission was linked with the Livingstonia Central Africa Company, set up as a commercial business in 1877. By 1881 Cape Maclear had proved extremely malarial and the mission moved north to Bandawe. This site also proved unhealthy and the Livingstonia Mission moved once again to the higher grounds between Lake Malawi and Nyika Plateau. This new site proved highly successful because Livingstonia is located in the mountains and therefore not prone to mosquitoes carrying malaria. The mission station gradually developed into a small town. The leading missionary for 52 years was Robert Laws. He established the best school in the region at the time in Livingstonia, and its graduates became influential in several neighbouring countries, including South Africa. Among the alumni of the school was writer Legson Kayira, who graduated in 1958. The title of his autobiographical work I Will Try was taken from the school motto. Laws wanted Livingstonia to develop into a University, but his successors did not pursue the dream. In 2003 the Livingstonia Synod of the Church of Central Africa, Presbyterian (CCAP) renewed the vision and started Livingstonia University.
Мекемелер
Ливингстониядағы үйлердің көпшілігі қызыл кірпіштен салынған. Роберт Лоустың алғашқы үйі болған "Стоун Хаус" қазір қонақ үйге айналдырылған. Онда сонымен қатар Ливингстония тарихына арналған шағын музей де бар.
The houses in Livingstonia are mostly constructed with red bricks. The Stone House, the original house of Robert Laws, is now a hotel. It also has a small museum about the history of Livingstonia.
Демография
2008 жылы Ливингстонияның халқы 6690 адамды құрады.
In 2008, the population of Livingstonia was 6,690.
Көлік
Ливингстонияға апаратын жолдарда асфальт жабыны жоқ. Қала Малави көліндегі Читимбамен S103 (T305) тас жолы арқылы байланысады, бұл тік беткейлі, көптеген серпілмелі бұрылыстары бар жол, ал T306 және T305 оңтүстікке қарай созылады. Екі жолдың да жағдайы нашар.
The roads to Livingstonia do not have any tarmac. The town is connected to Chitimba on Lake Malawi by the S103 (T305), a steep hillside road with multiple hairpin bends, while the T306 and T305 run to the south. Both roads are in poor condition.
Аурухана
Дэвид Гордон мемориалдық ауруханасының іргетасы 1910 жылы қаланды және 1911 жылы ашылды. Дэвид Гондве Ливингстонияның алғашқы ресми білімі бар аурухана көмекшісі болды. Миссиялық басшылық оның көп әйелге үйленгенін білген соң, оны жұмыстан шығарды, себебі оны "тұрақсыз" деп санады. Бірақ ол көп ұзамай үкіметтік Колониялық медициналық қызметке жұмысқа орналасты. Қазіргі таңда аурухана шамамен 60 000 адам тұратын аймаққа қызмет көрсетеді.
David Gordon Memorial Hospital had its foundation stone laid in 1910 and was opened in 1911. David Gondwe was Livingstonia's first formally trained hospital assistant. He was sacked as the mission administration discovered his polygamous marriage, and thought that rendered him "unstable". However, he was soon employed by the governmental Colonial Medical Services. The hospital currently serves a catchment area with a population of approximately 60,000.