Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қәдіржан немесе Қәдіржан, Абдулкадир Кан (1911–1972) – күрд ақыны, жазушы және аудармашы. Ол Түркияның оңтүстік-шығысындағы Дерік қаласында (қазіргі Мердин провинциясы) дүниеге келген. Мектеп оқуын әстеңдеп сықақ етіп, оқығандардың аза болған кезде, Қәдіржанның әкесі, "Кано" деп танылған (содан тегі шыққан), оны мектепке жіберді. Ол ғылым және математика салаларында ерекше көзге түсетін өте жақсы оқушы болды. Ұлының сәтті оқып жатқанын көрген Кано оны Коньядағы мұғалімдер колледжіне оқуға жіберуге шешім қабылдады. Колледж студенті кезінде Қәдір Кан "саяси шиеленіс" тудырғаны үшін тізімге алынды; күрд тілінде өлең жазғаны үшін мақсатқа айналдырылып, Түркиядан қашуға мәжбүр болды. Шейх Саид көтерілісі жеңілгеннен кейін ол Сирияға қашып, 1972 жылы қайтыс болғанға дейін Дамаскіде өмір сүрді. Қәдіржан Сирияның солтүстік-шығысындағы студенттерге күрд тілін ашық оқытуымен есте қалды. Оның достарының арасында белгілі күрд зиялыларының есімдері бар: Целадет Бедір Хан, Камуран Бедір Хан, доктор Нуретдин Заза, доктор Нури Дерсими, Экрем Джемилпаша, Кадри Джемилпаша, доктор Абдул Рахман Гасемлу және тағы да басқалар.
Qedrîcan or Qedrîcan, Abdulkadir Can (1911–1972) was a Kurdish poet, writer and translator. He was born in Derik, a small town (present day Mardin Province, south eastern Turkey). At a time when schooling was the subject of jokes and when few people studied Qedrîcan's father, known as "Cano" (hence the last name) sent him to school. He was a very successful student, especially in the areas of science and mathematics. Seeing that his son was a successful student Cano decided to send his son to Konya to study at the teachers' college there. During his days as a student there Qedrî Can was blacklisted for cultivating "political strife"; he was made a target for writing poetry in Kurdish and was forced to escape Turkey. At a time after the defeat of the Sheikh Said Rebellion, he escaped to Syria and lived in Damascus until his death in 1972. Qedrîcan is remembered for openly teaching the Kurdish Language to students in Northeastern Syria. Among his circle of friends are the well known names of renowned Kurdish intellectuals: Celadet Bedir Khan, Kamuran Bedir Khan, Dr. Nurettin Zaza, Dr. Nuri Dersimi, Ekrem Cemilpaşa, Kadri Cemilpaşa, Dr. Abdul Rahman Ghassemlou, and more.
Шығармалары
Қадрижан – қазіргі еркін өлең стилінде өлең жазған алғашқы күрд ақындарының бірі. Оның поэзиясы Маяковский мен Назим Хикметтің поэзиясына ұқсас, және ол өлеңдері арқылы социализмді таратуға ықпал етті. Өлеңнен басқа, ол әңгімелер мен өмірбаян да жазды. Оның көптеген шығармалары Hawar, Ronahî және Roja Nû күрд журналдарында жарияланды.
Qedrîcan was one of the first Kurdish poets to write poetry in the modern Free verse style. His poetry is similar to that of Mayakovsky and Nazim Hikmet and he promoted socialism through his poetry. In addition to poetry, he also wrote short stories and biographies. Most of his works were published in the Kurdish journals Hawar, Ronahî and Roja Nû.