Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэмюэл Исаак Джозеф Шерешевский (айтылуы: скĕр ĕс кūs'kĭ; 6 мамыр 1831 – 15 қазан 1906), сондай-ақ Джозеф Шерешевский ретінде де белгілі, 1877 жылдан 1884 жылға дейін Қытайдың Шанхай қаласының англикан епископы болды. 1879 жылы ол Шанхай қаласында Сент-Джон университетін құрды.
Samuel Isaac Joseph Schereschewsky (pronounced skĕr ĕs kūs'kĭ ; 6 May 1831 – 15 October 1906), also known as Joseph Schereschewsky, was the Anglican Bishop of Shanghai, China, from 1877 to 1884. He founded St. John's University, Shanghai, in 1879.
Алғашқы жылдар
Шерешевский 1831 жылдың 6 мамырында Ресей Литвасының Таурогген қаласында дүниеге келді. Оның әкесінің құрметіне аталған болуы мүмкін. Анасы Роза Сальвата есімді болған. Кішкентай шағында жетім қалған ол, жағдайы жақсы ағаш саудагері болған жартылай ағасымен тәрбиеленген деген болжам бар. Зейінді студент екенін көрсеткен соң, оған мүмкіндігінің ең жақсы білімі берілді және оның отбасы оны раввин етуді жоспарлаған. 15 жасқа келгенде ағасының үйінен кеткеннен кейін, ол өзін асырау үшін жеке сабақтар беріп, сондай-ақ шыны жұмысымен айналысты. Житомирдегі раввиндік мектепте оған еврей тіліндегі Жаңа Өсиеттің бір данасы табысталды, оны еврейлер арасында христиан дінін таратуға арналған Лондондық қоғам шығарған еді. Ол оны зерттеген сайын, Иса арқылы Ескі Өсиеттегі мессиандық болжамдардың және оның халқының ұзақ күткен үміттерінің орындалғанына көз жеткізді. 19 жасында Германияға барып, Франкфурт қаласында бір жылға жуық, ал Бреслау университетінде екі жыл оқыды. Идиш, поляк және орыс тілдерін еркін меңгергеннен кейін, ол өмірінің соңына дейін неміс тілін туған тілідей жетік білді.
Schereschewsky was born in Tauroggen, Russian Lithuania, on 6 May 1831. He appears to have been named for his father. His mother was Rosa Salvatha. Orphaned as a young boy, it is speculated he was raised by a half brother who was a timber merchant in good circumstance. Having shown himself to be a promising student, he was given the best education available and it was his family's intention that he become a rabbi. From the time he left his brother's house at 15, he was obliged to support himself as a tutor and as a glazier. It was at the rabbinical school in Zhytomyr that he was given a copy of the New Testament in Hebrew which had been produced by the London Society for Promoting Christianity amongst the Jews. The study of that gradually convinced him that in Jesus the Messianic prophecies of the Old Testament and the age long hopes of his people had been fulfilled. At the age of 19 years, he went to Germany where he studied for a year or more at Frankfurt and for two years at the University of Breslau. To his fluency in Yiddish, Polish and Russian he added German, which he spoke like a native for the rest of his life.
Қытайға жол
1854 жылы ол АҚШ-қа, әсіресе Нью-Йорк қаласына көшіп баруды шешті, онда ол мессиандық яһудилермен танысты, бірақ 1855 жылға дейін шіркеуге қосылмады, сол жылы суға батыру арқылы крещение алды және баптист қауымдастығына қосылды. Белгісіз себептермен ол кейін пресвитериан шіркеуіне өтті және Пенсильвания штатындағы Allegheny қаласындағы Пресвитериан шіркеуінің Батыс теологиялық семинариясына барып оқыды. (Батыс теологиялық семинариясы қазір Питтсбург теологиялық семинариясы деп аталады. Ол антисемитизмнен сақтану үшін Сэмюэл Исак Джозеф деген атпен тіркелді.) Екі жылдан астам уақыттан кейін ол епископтық шіркеуге және жалпы теологиялық семинарияға түсті, онда ол иврит профессоры Сэмюэл Х. Тернерден ұстаз тапты. Оқудың қалған екі жылын аяқтау жоспары Қытайда жұмыс істеуге ниет білдірген кезде тоқтап қалды. 1859 жылдың 3 мамырында Шетелдік комитет оны дін қызметкері ретінде тағайындағаннан кейін Қытайға миссионер ретінде жіберуге келісім берді. Ол 1859 жылдың 17 шілдесінде Нью-Йорк қаласындағы Сент-Джордж шіркеуінде епископ Уильям Джонс Бунның қолынан диакон болып тағайындалды.
In 1854, he decided to emigrate to the United States, particularly New York City, where he connected with Messianic Jews but did not enter the church until 1855 when he was baptized by immersion and associated with a Baptist congregation. For reasons unknown, he then became a Presbyterian and went to the Western Theological Seminary of the Presbyterian Church at Allegheny, Pennsylvania. (Western Theological Seminary is now Pittsburgh Theological Seminary. He matriculated as Samuel Isaac Joseph, ostensibly to avoid anti Semitism.) After more than two years, he left to enter the Episcopal Church and the General Theological Seminary, where he found a mentor in the professor of Hebrew, Samuel H. Turner. His plan to complete his remaining two years of study was interrupted when he offered himself for work in China. On 3 May 1859, the Foreign Committee voted that he be appointed missionary to China as soon as he was ordained. He was ordained as a deacon on 17 July 1859 at St. George's Church, New York by Bishop William Jones Boone.
Қытайдағы мансап
Шерешевский 1859 жылғы 21 желтоқсанда епископ Бунмен бірге «Алтын ереже» кемесімен Шанхайға келді. 1860 жылғы 28 қазанда епископ Бун оны миссионерлік мектеп шіркеуінде (кейін Хонгкьюдегі Құтқарушы шіркеуі деп аталды) дін қызметкері етіп тағайындады. 1862 жылдан бастап Пекинде қызмет етті, соның ішінде Пекин аударма комитетінде жұмыс істеді. 1861 жылы Шерешевский Киелі кітапты қытай тіліне аударуға кірісті. Алғашқы аудармасы – «Зәбурлар» кітабының Шанхай диалектісіне аударылуы болды. Кейіннен ағылшын миссионері Джон Шоу Бердонмен бірге «Ортақ дұға кітабын» мандарин тіліне аударды. 1875 жылы денсаулығына байланысты АҚШ-қа оралды және епископ Ченнинг Мур Уильямс Қытай мен Жапонияны қамтитын үлкен епископтығын бөлуді сұрағандықтан, Шанхайдың миссионерлік епископы болу ұсынысын қабылдамады. Алайда екі жылдан кейін Шанхайда қытайларды оқытатын колледж құру арманы үшін қаржылық қолдау туралы уәде алғаннан кейін, Шерешевский епископтар үйінен осы лауазымға шақыруды қабылдады. 1877 жылғы 31 қазанда Нью-Йорктегі Грейс шіркеуінде епископқа бекітілді және екі жылдан кейін Сент-Джон колледжін (кейін Сент-Джон университеті деп аталды) құрды. 1883 жылға дейін Шанхай епископы қызметін атқарды, содан кейін денсаулығына байланысты лауазымынан бас тартты (1881 жылы күн соққысынан кейін денсаулығы нашарлағандықтан). Денсаулығы жақсарғанда Қытайға аудармашы ретінде оралуға мүмкіндігі бар екендігін түсініп, АҚШ-қа қайтты. 1895 жылы ол қайта оралды, бірақ «барлық дене мүшелері сал болған, сөйлеу қабілеті ішінара жоғалған күйде, жиырма бес жылға жуық бір креслода отырып, екі саусағымен Мандарин тіліндегі Ескі өсиеттің аудармасын баяу және қиындықпен теріп шығарды, сондай-ақ Жеңіл Венли тіліндегі Киелі кітаптың толық аудармасын жасады». Ол Киелі кітапты Венли, Қытайдың классикалық тіліне жаңадан аударуды аңсады, өйткені бұрынғы бес әрекетті дұрыс емес деп тапты, ал кейбіреулері тіпті жазықсыздануға дейін жеткен (1902). Соңғы он жылдығында Токиоға (Жапония) көшіп, қытай және кейін жапон тілдеріндегі көмекшілердің көмегімен аударма жұмысын жалғастырды. Замандастарының бірі оны «[б]әлкім, Қытайдағы ең ұлы Киелі кітап аудармашысы» деп атады.
Schereschewsky arrived in Shanghai on 21 December 1859 on the ship Golden Rule with Bishop Boone. On 28 October 1860 Bishop Boone ordained him to the priesthood in the mission school chapel, later known as the Church of our Savior, Hongkew. He served in Peking from 1862, including on the Peking Translation Committee. By 1861, Schereschewsky had begun his Bible translations into Chinese. The first was of the Psalms into the Shanghai dialect. He later translated the Book of Common Prayer into Mandarin with English missionary John Shaw Burdon. He returned to the United States for health reasons in 1875, and refused a call to become missionary bishop of Shanghai, since bishop Channing Moore Williams had requested division of his huge episcopate (including both China and Japan). However, two years later, Schereschewsky accepted the call to that bishopric from the Episcopal House of Bishops, after receiving assurances of financial support for his dream of building a college to educate Chinese in Shanghai. Schereschewsky was consecrated Bishop in Grace Church, New York, on October 31, 1877 and two years later founded St. John's College (later renamed St. John's University). He served as Bishop of Shanghai until 1883, when he resigned his bishopric for health reasons (having become increasingly incapacitated after suffering a sun stroke in 1881). He returned to the United States with the understanding that he could return to China as translator as his health permitted. That he did in 1895, although he became "paralysed in every limb, and with his powers of speech partly gone, sitting for nearly twenty five years in the same chair, slowly and painfully typing out with two fingers his Mandarin translation of the Old Testament and Easy Wen li translation of the whole Bible" His new translations of the New Testament and the Hebrew Bible into Mandarin were published in 1898–1899. However, Schereschewsky yearned to complete a new translation of the Bible into Wenli, China's classical language, finding the previous five attempts inaccurate and some even lapsing into paganism (1902). He continued his translation work, with the assistance of an amanuensis in Chinese and later Japanese, when he moved to Tokyo, Japan during his final decade. A contemporary called him, "[p]robably the greatest Bible translator China ever had".
Өлім және мұра
Шерешевский 1906 жылдың 15 қазанында қайтыс болды және Жапонияның Токио қаласында жерленді. Шерешевский 39 студентпен бастаған Сент-Джон университетінде сабақтар көбінесе қытай тілінде жүргізілді. 1891 жылы оқу ағылшын тіліне ауыстырылды және курстар ғылым мен табиғаттануға баса назар аудара бастады.
Schereschewsky died on 15 October 1906 and is buried in Tokyo, Japan. St. John's University, which Schereschewsky began with 39 students, mostly taught in Chinese. In 1891, it changed to teaching in English and the courses began to focus on science and natural philosophy.
Құрмет
Шерешевский 14 қазанда АҚШ Епископтық шіркеуінің литургиялық күнтізбесінде мереке күні ретінде еске алынады.
Schereschewsky is honored with a feast day on the liturgical calendar of the Episcopal Church (USA) on 14 October.