Кіріспе

Француз суретшісі Теобальд Шартран (20 шілде 1849 – 16 шілде 1907) – классикалық француз академиялық кескіндемеші және портретші.

Ерте өмір

Шартран 1849 жылғы 20 шілдеде Францияның Бесансон қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Апелляциялық сот кеңесшісі болған, ал ол империялық ұмтылыстары үшін Төңкеріс кезінде атылған генерал Шартранның сіңілі баласы болған. Анасының тарапынан ол 1792 жылы өз әскерлері өлтірген граф Теобальд Диллонның ұрпағы еді.

Мансап

1871 жылы Париж архиепискобы Жорж Дарбойдың денесі, "коммунаның қаусары салдарынан қаза тапқан" соңғы құрмет көрсету үшін эксгумацияланды, ал Шартран архиепископты ресми киімінде және катафалкасында бейнелеген сурет салды. Бұл картина көпшілік тарапынан жоғары бағаланды және ол үшін 1877 жылы Римнің Гран-приін жеңіп алды. Оның жеке тұлға портреттері көбінесе бай фондық түс градиентімен ерекшеленеді, мысалы, Эмма Кальвенің Кармен рөліндегі суреті (1894).

Президент Рузвельт

1899 жылы Генри Клей Фрик Чартранға Испания-Америка соғысы аяқталғанда бейбітшілік протоколына қол қойылған көріністі суреттеуді тапсырды. 1903 жылғы қазан айында Фрик 20 000 доллар тұратын суретті АҚШ-қа сыйға берді, оны президент Рузвельт қабылдады. 1902 жылы Чартранға 1902 жылы Рузвельт әйелдің және 1901 жылы Элис Рузвельттің портреттерін сәтті аяқтағаннан кейін президент Теодор Рузвельттің ресми портретін салу тапсырылды. "Фигаро" газетіне президентті суретке түсіру тәжірибесі туралы айта отырып, ол "президентті тыныш отыруға көндіру қиын болды. Менде одан бейқам және сүйкімді модель болған емес. Ол бульвардағы адам сияқты француз тілінде еркін сөйлейді, әрі өткір тілді" деді. Чартран "ресми Рузвельтті бейнелеуге тырыспады, керісінше, жеке адамды көрсетуге тырысты". Рузвельт аяқталған суретті көргенде, оны ұнатпады және Ақ үйдің ең қараңғы бұрышына жасырып қойды. Оның отбасы мүшелері оны "мысықтай миулаған" деп атады, себебі ол оны өте әлсіз көрсетті, содан кейін ол суретті жойды және Джон Сингер Саржентті еркектей көрінетін портрет салуға шақырды.

Жеке өмір

Шартран "танымал әулеттен тегі шыққан" және "әдемі әрі қуатты дауысы бар, сонымен қатар зор лирикалық амбицияға ие болған, алайда ол сахнада мансап құру арқылы оны іске асырмаған" әйелге үйленген. 1900 жылдың қыркүйегінде Шартран Женева көліндегі Веве мен Монтрё қалалары арасында орналасқан бес аралдың бірі – Саланьон аралын ("Күлік аралы" деп те аталады) сатып алды. Аралда ол архитектор Луи Виллардқа флоренциялық вилла мен кішкентай порт салдырды. Сол жерде Шартран танымал тұлғаларды шақырып, әсем кештер мен фейерверктер ұйымдастырды. Ол қайтыс болғаннан кейін аралды орыс графы, Цюрих саудагері, сосын америкалық Мэри Шиллито иеленді. Бүгінде ол Вилла Салагнон деп белгілі. Оның әйелі 1906 жылғы қаңтарда Америкаға соңғы сапары алдында дүние салды. Шартран 1907 жылдың 16 шілдесінде Парижде қайтыс болды.