Кіріспе

Құстардың жойылған туысы

Автоматты таксобокс
| қазба қалдықтарының таралу аймағы =
| аты = Aepyornis
| суреті = Aepyornis maximus.jpg
| суреттің сипаттамасы = Aepyornis maximus қаңқасы және жұмыртқасы
| статусы = EX
| жойылған = 1000 ж.б.
| таксоны = Aepyornis
| авторы = I. Geoffroy Saint Hilaire, 1851
| түрінің түрі = Aepyornis maximus
| түрінің авторы = I. Geoffroy Saint Hilaire 1851
| бөлініс деңгейлері = Түрлер
| бөлініс = * A. hildebrandti <small>Burckhardt 1893 Оның ең жақын туысы – Жаңа Зеландия киуісі. Олар шамамен 1000 ж.б. жойылды, бұл, мүмкін, адамның әрекеті салдарынан болды.

Таксономия

Бродкорб (1963) Эпиорнистің төрт түрін жарамды деп тізімдеді: А. хильдебрандти, А. грацилис, А. медиус және А. максимус. Алайда, Хьюм мен Уолтерс (2012) тек бір түрді, А. максимусты тізімдеген. Соңғы кезде Хансфорд пен Терви (2018) тек А. хильдебрандти мен А. максимусты мойындады. Бірақ, кейінгі ДНК зерттеулері Vorombe titan А. максимустан ешқандай айырмашылығы жоқ екенін көрсетті, және бұл, мүмкін, осы түрдің ірі ұрғашылары болған. Эпиорнис және басқа да піл құстары өздерінің туған жерінде таралып, ұшу қабілетін жоғалтып, алып құстарға айналған деп саналады. Жақында ДНК тізбектерін салыстыру арқылы піл құстарының ең жақын туыстары Жаңа Зеландия кивилері екені анықталды, олар шамамен 50 миллион жыл бұрын олардан бөлініп шыққан.

Сипаттама

Aepyornis түрлері ең ірі құстардың қатарына жатады, салмағы шамамен A. hildebrandti-де болса, A. maximus аналықтары еркектерден ірілеу болған деп есептеледі, бұл басқа қанаттылардың арасында да байқалады. Пил құстары үздіксіз өспей, белгілі бір кезеңдерде қарқынды өскен болуы мүмкін. 2022 жылғы изотоптық талдау нәтижесінде Мадагаскардың орталық бөлігіндегі Aepyornis hildebrandti түрлерінің өте көп (~48%) шөп жеуге бейімділігі болғаны анықталды, бұл қазіргі тіршілік ететін Rhea americana-ға ұқсас, ал A. maximus, болжам бойынша, жапырақтармен қоректенген. А. hildebrandti популяциясының Мадагаскардың солтүстігінен алынған жұмыртқа қабықтарының изотоптық талдауы осы популяцияның аралас қоректенуге емес, жапырақтармен қоректенуге бейім болғанын көрсетеді. Aepyornis жұмыртқалары – амниоттардың арасындағы ең ірілері болып табылады, көлемі шамамен 5,6–13 литр, ұзындығы шамамен және ені шамамен құрайды. Пил құсының жұмыртқаларының үлкендігіне байланысты, олардың қалыптасуы үшін көп мөлшерде кальций қажет болған, ол әдетте аналық құстардың сан жамбас сүйегіндегі медиалды сүйектен алынады. Осы тіндердің қалдықтары A. maximus-тың сан сүйегінен сипатталған, бұл жұмыртқалардың бүкіл отбасының тамақтануына жеткілікті болғанын көрсетеді. Олардың қандай уақытта жойылып кеткені де нақты белгісіз; осы алып құстар туралы әңгімелер халық жадында ғасырлар бойы сақталған болуы мүмкін. Археологиялық зерттеулерде 1880 ± 70 BP (шамамен 120 жылға дейін) радиокөміртектік талдаумен анықталған алып пил құсының (A. maximus) сүйегі табылды, оның үстінде етке бөлу іздері бар, сонымен қатар жұмыртқа қабықтарының радиокөміртектік талдауы бойынша, шамамен 1000 BP (= шамамен 1000 жылға дейін) болған. Көп жылдық сәтсіз әрекеттерден кейін, халықаралық зерттеушілер тобы Aepyornis жұмыртқаларының ДНК молекулаларын сәтті бөліп алды және нәтижелері Proceedings of the Royal Society B журналында жарияланды. Сондай-ақ, жойылудың себебі адамның әсерінен туындаған, мысалы, тауықтар мен кескілер сияқты үй жануарларынан тараған гипердисеаздардың таралуынан болған екінші деңгейлі салдар болуы мүмкін деп болжанады. Осы үй жануарларының сүйектері аралдағы суфоссильді жерлерде табылған (MacPhee және Marx, 1997: 188), мысалы, Амболисатра (Мадагаскар), онда Mullerornis modestus және A. maximus түрлері кездескен.