Кіріспе

Джон Варлидің 1984 жылғы романы – ғылыми фантастикалық роман.

Demon – американдық жазушы Джон Варлидің 1984 жылы жарық көрген ғылыми фантастикалық романы. Ол оның Гая трилогиясының үшінші және соңғы кітабы, және Locus сыйлығына үміткер болды.

Сюжет

Демон оқиғасы 2113 жылдан 2121 жылға дейін, "Сөзгер" оқиғасынан 13 жылдан 21 жылға дейін өтеді. Жер ұзаққа созылған ядролық соғыстың қысымында, мүмкін Гаяның өзі бастаған болуы мүмкін. Кейбір құтқарылғандар "мәрмірек ұшулары" деп аталатын құпия капсулалармен құтқарылып, Гаяға жеткізіледі. Олардың барлық физикалық ауруларынан айырылып, соғыстан әлі де ақыл-ойы зардап шеккендіктен, Диондағы Беллинзонаның көлеңкелі қаласына тасталады, онда жергілікті ми өлі, Гаяның бақылауы шектеулі және қылмыскерлер билік жүргізеді. Соғыстың салдарынан адамзаттың болашағы енді дөңгелектің қолында және оның ескірген билеушісінің мейіріміне тәуелді. Сирокко Джонс қашқынға айналып, қарсылық көшбасшысы болады, оны "Капитан" деп атаған Титанидтер мен "Құш командирі" деп атаған Періштелер қолдайды. Едәуір дементті және фильмге құмар болған Гая Джонстың "Сөзгерде" жойған Аватарының орнына Мэрилин Монроның 15 метрлік көшірмесін қояды. Ол уақытын өзінің "Пандемониум" атты кинофестивалінде өткізеді, онда түрлі адамдар мен оның жасаған көптеген ерекше жаратылыстары, мысалы тірі кинокамералар қатысады. Гая дөңгелектің ішінде өлген адамдар мен басқа жаратылыстардың денелерін жұтып алып, қайта тірілтетін өлім жыландарын жасады. Бұл зомбилерді "Жаратқыштар" деп аталатын қорқынышты жандар басқарады: Гаяның адам құрбандарының бөліктерінен жасалған, өлмеген өріс командирлері. Сирокко мен оның серіктері Беллинзонада белгілі бір деңгейде қауіпсіздік табады. Барлық ұсталған "Шарлатан" экипажының миына паразиттік, құрт тәрізді тыңшылар орнатылғаны анықталды. Шындығында, Сирокконың алкоголизмi оның ойларының бір бөлігін тыңшыдан, яғни Гаядан жасырудың тәсілі болды. Сирокконың ми паразиті Титанид хирургымен алынып, банкаға қамалады. "Снитч" деген лақап атпен белгіленген ол Гаяның фрагменттелген және ыдырап бара жатқан санасының бір бөлігі және сөйлей алатын, ауырсынуды сезінетін және кез келген жарақаттан жазыла алатын жеке жаратылыс. Сирокко оны Гаяның жоспарлары туралы ақпарат көзі ретінде қатыгездікпен пайдаланады, азаптау мен пара берудің қоспасын қолданады: Снитч оның алкогольге тәуелді миынан алкогольге құмар болып шықты. Паразит барлық ойлары мен сезімдерін Гаяға жібергендіктен, Габидің жекелігі оның физикалық өлімінен аман қалды; ол қазір тіршілік орталығының орталық және жүйке орталығында бүлікші ақыл-ой ретінде өмір сүреді. Ол Сироккомен сөйлесіп, екеуі бірге дөңгелектің болашағы туралы жоспарлар жасайды. Крис Мейджор Гаяда қалды, онда ол Титанидке айналуда. Робин өз халқына оралды, бірақ енді екі баласымен бірге Гаяға оралды: 19 жасар қызы Нова мен нәресте ұлы Адам. Ұл тууы оның әйелдер қауымында тыйым салынған. Балалар жоспарланбаған, бірақ олар өзі мен Кристің ұрпақтары, өйткені ол соңғы рет Гаяда болған кезде оған салынған генетикалық материалға байланысты және кейінірек имплантацияны іске қосты. Робин балаларымен бірге Крис пен Сироккомен қайта қосылады, ал Нова бірден Сироккоға ғашық болады. Олар сондай-ақ Сирокконың досы және лейтенанты Конал Реймен кездеседі, ол бастапқыда Канададан келген өте ақылды бодибилдер емес және Сирокконы өлтірудің жаман жоспарымен Гаяға келген "Шарлатан" экипажының мүшесі Джиннің ұрпағы. Крис Робиннен Адамды асыраушы ретінде сұрайды, өйткені ол Титанид болған кезде адамзаттың соңғы байланысы. Сирокко Адамның Титанид жұмыртқаларын белсендіре алатын қабілетін бөлісетінін біледі, сондықтан ол жарыстың болашағын, сондай-ақ оларды басқару құралын білдіреді, дәл Гаяның агенттері сәбиді ұрлағандай. Гая оның тууын Сирокконың мұрагері болу үшін ұйымдастырды, ал оны ұрлау оны қарсылыққа мәжбүрлеуге бағытталған. Топтың құтқару әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, Крис Адамға жақын болу үшін Пандемониумға берілуді шешеді. Пандемониум - бұл классикалық Голливуд тақырыптарына арналған қорғалған аймақ, оның ішінде Сары кірпіш жол және "Тара" үйінің көшірмесі. Базаға оралғанда, Сирокко адам ұрлауда пайдаланылған зомбилердің бәрі өлгенін біледі. Оның себебі - Нованың өз қаны мен жасанды шашымен бірге астық дәмдеуіштерінен дайындаған "махаббат дарыны". Бұл Гаяның тағы бір әзілі сияқты, бірақ ол өлім жыланын және зомбилерді жою үшін қолданылады. Бұл жаңа Пандемониумда Гаяға жұмыс күші жетіспеушілігін тудырады. Оның қартайған шағы адам мен Титандар үшін жаңа қауіп туғыза алмайтын деңгейге жетті. Кейбір айлар өтіп, Сирокконың әскери күштері қайта жиналады. Адам Гаяны анасы ретінде көре бастады, оны қайтаруға тырысып, Сирокко Титанидтер арасындағы беделін пайдаланып Беллинзонаны бағындырып, әскер құруға ниеттеніп, Пандемониумға шабуыл жасау үшін заң мен тәртіп орнатады. Уақыт өте келе, оның ерекше харизмасы мен қатыгездігі арқасында ол тұрғындардың ұйымсыз хаосын нағыз қоғамға айналдырады. Ол қаланың көп бөлігін басқарған гангстер көшбасшыларын өлтіріп, "Бос әйелдер" және "Қорғаушылар" сияқты топтарды өз қатарына қосады, олар өз анклавтарын қорғау үшін күш қолданды. Сирокко шамамен 40 000 адам сарбазы мен бірнеше мың Титанидті дөңгелектің айналасында 1500 км-ден астам қашықтыққа жетелейді, дөңгелектің аймақтарында өмір сүретін түрлі қорқыныштармен күреседі және Гая Әуе күштерінен, ескі "гул" бомбаларының мұрагерлерінен шабуылдарды тойтарып алады. Бұл жаңа жаратылыстар ракеталық оқтармен, смарт-ракеталармен және бомбалармен қаруланған. Сирокконың жағында ол алғашқы "гул" бомбаларын жою үшін Жерден әкелген жоғары дамыған ұшақтар бар. Ұшқыштар Коналдың баптаған жинақталған адамдардан тұрады. Габи Плаугетпен бірге Сирокко Періштелердің көмегімен Әуе күшінің жанармай базаларын жою үшін алдын ала соққы береді. Бұл шабуылдаушылардың көп бөлігінің оның әскеріне жетуіне кедерес жасайды. Коналдың әуе күштері қалғандарын жояды, бірақ бірнеше ұшақ, соның ішінде Коналдың өзінен де шығын көреді. Ол Сирокконың әскеріне қосылу үшін парашютпен секіреді. Әскер Пандемониумға жеткенде, Сирокконың шабуылы көрсетілім мен қатыгез күштің қосындысынан тұрады. Робиннің бұрынғы жақын серігі Насу, бұрынғы романнан жоғалған анаконда, Дөңгелектің ішінде алыпқа айналды. Ол Гаяның Аватарына шабуыл жасап, оны қатты зақымдайды, бірақ өліп қалады. "Whistlestop" дирижаблі, ішінде қартайған және өліп бара жатқан Калвинмен, Гаяны "Гинденбург" сияқты өртпен жалайды. Бірақ Гая кез келген жарақаттан денесін қалпына келтіре алатынын дәлелдейді. Дегенмен, Гая қаладан Сироккомен бетпе-бет кездесуге шақырылады, бұл әскердің Адамды құтқаруына мүмкіндік береді. Осы сәтте Джин, ескі және есінен жаңылып, бұрынғы аймақтық мидың қалдықтарының жанында тұрған, Габи бастаған соңғы соққыны (динамитпен) Гаяның негізгі жүйке орталықтарының біреуін жою арқылы жасады, бұл оның ми паразитінің көзінде болды, Габи оны басынан алып тастады. Гая дезориентацияға ұшырайды, бұл Габидің оны орталықтан шығаруына мүмкіндік береді, нәтижесінде алып Мэрилин Монро Аватары "Кинг Конг" фильміндегі соңғы шайқасқа ұқсас сахнада жойылды. Гаяның санасының соңғы фрагменті, Снитч түрінде, Сирокконың қолында өледі. Гаяның соңғы әрекеті классикалық фильмнен, "Кішкентай Цезарьдан" соңғы сөздерді қайталау болады. Сирокко денесімен бірге Дөңгелектің орталығына, Габиге көтеріледі. Габи, енді Дөңгелектің жаңа құдайы, Сироккоға Гаяның іс жүзінде Дөңгелектен бөлек болған және Габи сияқты билікті басып алған бір құпия екенін ашады. "Менеджмент" өзгерістері осы бірліктердің өте ұзақ өмірлік циклінде үнемі болып тұрады, ал Гаяның трилогия бойында жасаған барлық қастандықтары оның өлімі мен ауысуын ойын-сауыққа және жарқын түрде қамтамасыз етуге бағытталған. Габи Сирокконы онымен бірге осы лауазымды бөлісуге шақырады, бірақ бұрынғы "Сөзгер" одан бас тартып, жүз жылға жуық уақыттан кейін алғаш рет еркін өмір сүруді жөн көреді. Жаңа және еркін болашағы туралы ойланып, ол не істейтінін ойлайды...

Кейіпкерлер

Сирокко Джонс, «Аяқ шебері» кемесінің бұрынғы капитаны, Геяға қызмет еткен бұрынғы сиқыршы, енді Геяның жауы және жын. Сиқыршы ретінде алған ем-дері мен Жастық қайнар көзі деп аталатын жерге бару арқылы ол ерекше қабілеттерге, төзімділікке, күшке және даналыққа ие болды. Гея, өзін «Төңкергіш» деп аталатын айналмалы ғарыш мекенінің тұлғасы және құдайы ретінде таныстырады. Бұл романда ол Мэрилин Монроның 15 метрлік көшірмесі түрінде көрінеді, бұрынғыдай орталықта емес, мекеннің шетінде тұрады. Крис Мейджор, Геяға сапар шеккен, емделгеннен кейін «Төңкергіште» қалған. Ол Валиха есімді титанмен эмоционалды байланыс құрды және баяу-баяу титанға айналуда. Тоғыз саусақты Робин, Гея сауықтырған және орбитадағы О’Нилл мекенінде Ковен деп аталатын үйіне оралған тағы бір қажы. Олар өздерін сиқыршылар деп санайды және еркектерді жамандыққа ұқсата отырып, лесбияндықпен айналысады. Робин оралғаннан кейін олардың билеуші иерархиясының ең жоғары сатысына көтерілді, бірақ оның ұлы Адамның дүниеге келуімен өмірі бұзылып, Адам мен оның жасөспірім қызы Новамен бірге Геяға көшуге мәжбүр болды. Екі баланың да әкесі Крис болды, Геяның олардың өміріне араласуының нәтижесі. Робин ер адамдарға, бұрынғы романдағы Криске, ал осы романдағы Коналға қызығушылық танытады. Нова, Робиннің бойы ұзын, әсем қызы. Ол Сироккоға қызығады, Гея жасаған зомбилерді жоюдың жолын табады және анасымен бірге Беллинзонадағы басқару кеңесінің мүшесі болады. Габи Плаугет, өлер алдында сиқыршының көмекшісі, енді Гея сияқты жалған интеллект матрицасында өмір сүреді. Роман барысында ол күштірек болып, одақтастарына өзін көрсете алады. Конал Рей, Рингмастердің Ген Спрингфилдінің шөбересі, ол туған Канадасында (Солтүстік-Батыс территориялары мен Альбертаның бір бөлігі) дене шынықтырумен айналысып, кейін Сирокконы өлтіру үшін Геяға барды, оны әкесінің өліміне кінәлады. Тұтқынға алынып, Сирокко тарапынан Геяның жаратылысы екенін анықтау үшін азапталғаннан кейін, ол оған адал болуға ант берді. Сондай-ақ, Джин әлі тірі екенін білді. Рокки, титан және Коналдың жақын досы. Титандық дәстүрге сәйкес, бастапқыда «Фазалық ауыстырғыш Рок-н-ролл» деп аталған, Сирокко оны ешкім сол атты қолданбасын үшін қайта атады. Рокки емші де, жауынгер де. Оқиға барысында ол «арғы ана» болуға шешім қабылдап, өзі мен Валиханың жұмыртқасынан жаңа титанды дүниеге әкеледі. Валиханың ұлы Серпент «арғы әке» рөлін атқарады, ол жұмыртқаны ұрықтандырып, дамытады. Жаңа титан, әлі іште жатып Роккимен байланыса алады, оны Тамбура деп атайды. Трини, бұрынғы романда жеке секс-қызметкер ретінде таныстырылған, қазір анархиялық Беллинзонадағы «Азат әйелдер» ұйымының жетекшісі. Стюарт, Беллинзонадағы «Қорғаушылар» ұйымының басшысы. Сирокко оның бұрын саяси билікке ие болғанын және оны қайтадан иеленуге ниеттенгенін күдіктенеді. «Лютер», Геяның «Құдайларының» бірі. Бастапқыда қарапайым пастор Лундквист болған, ол өлтіріліп, Лютер ретінде қайта құрылды. Оның денесі баяу шіріп, жүруі мен сөйлеуі қиын, бірақ ол абайсыздарды шатастыра алатын харизмаға ие. Ол елшілердің есімдерімен аталатын зомбилер тобымен бірге саяхаттайды. Габи оны жоспарына пайдалану үшін оның өткенінің жеткілікті бөлігін сақтап қалды. Ол Адам мен Кристі құтқару үшін Сирокко армиясының кіруіне есік ашу кезінде қайтыс болады. Кальвин, Рингмастердің экипажының бірі, ол Уистлстоп деп аталатын алып дирижабльде өмір сүру үшін кетті және қартайып бара жатыр. Уистлстоп уақыт өте келе өте үлкен болып өсті, оның ұзындығы шамамен екі километрге жетеді және Геядан кейін Геядағы ең үлкен нәрсе. Джин Спрингфилд, Рингмастердің экипажының бірі, ол Геяның агенты болды, Габи мен Сирокконы зорлап, ақырында Габиді өлтірді. Басқалары сияқты ол да табиғи емес ұзақ өмір сүрді, бірақ оның денесінде Сироккомен болған кездесулерде алған көптеген жаралардан іздер қалды. Ол Океан деп аталатын аймақты басқарған мидің орналасқан үңгірінде жасырынады, Гея оны өзінің жауы деп санайды. Ми көп бұрын өлді, бұл Геяны ішінара ақылдан шығарып, оның орнына жақын аймақтарды байланыстыратын үлкен жүйке торабы пайда болды. Габи Сирокко мен Коналға көрініп, оларды Джинге алып келгенде, ол бұрынғыдай ақылды ұшқыш емес, батыс фильмінен шыққан стереотиптік жүгері есімді комедиялық кейіпкер сияқты әрекет етеді.