Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның классикалық музыка мектебі
Classical music school of India
Мевати гхаранасы – Хиндустани классикалық музыкасының музыкалық шеберлік мектебі. Бұл гхарана Пандит Джасрадждың музыкалық ұрпағы ретінде танымал, және 19-ғасырдың соңында Индор қаласындағы Гхагге Назир Хан және Вахид Хан (бинкар) ағайындары Холкар сарайында құрған. Бұл гхарананың өкілдері жарты ғасырдан астам уақыт бойы үнді киносына белсенді әсер етіп келеді. Өзіне тән эстетикасы, стильдік ерекшеліктері, орындаушылық тәсілдері және репертуарымен гхарана Хандарбани Дхрупад және Каувал Бакшон музыкалық дәстүрлерінен туындаған. Гхарана 20-шы ғасырдың соңында П. Джасрадж ғаякиді кеңінен танымал еткеннен кейін көзге түсті.
The Mewati gharana is a musical apprenticeship tribe of Hindustani classical music. Known for being Pandit Jasraj's musical lineage, the gharana was founded by brothers Ghagge Nazir Khan and Wahid Khan (beenkar) of Indore in the late 19th century at the Holkar Court. Members of this gharana have had an active influence in Indian cinema for over half a century. With its own distinct aesthetics, stylings, practices, and repertoire, the gharana emerged as an offshoot of the Khandarbani Dhrupad, and Qawwal Bacchon musical traditions. The gharana gained visibility in the late 20th century after Pt. Jasraj popularized the gayaki.
Тарих
Гхагге Назир хан мен Вахид хан Мевати қаранының бастаушылары саналады. Олар Қаувал Бачхон қаханасының (Qawwal Bacchon Ka Gharana) ұрпақтары еді.
Ghagge Nazir Khan and Wahid Khan are regarded as fountainheads of the Mewati gharana. They were descendants of the Qawwal Bacchon gharana (Qawwal Bacchon Ka Gharana).
Этимология
Мевати гаранасы өзінің атын Дели, Джайпур және Индор қалалары арасындағы Меват аймағынан алады, осы аймақта Гхагге Назир Хан мен Вахид Ханның әулеті туған (Раджастанның Мевар аймағы емес).
The Mewati Gharana takes its name from the region between Delhi, Jaipur, and Indore where Ghagge Nazir Khan and Wahid Khan's family hailed, Mewat (not the Mewar region of Rajasthan).
Соңғы өзгерістер
Гхагге Назир хан өзінің музыкалық дәстүрін ең көрнекті шәкірттері Мұнаввар ханға, Наттулал Пандитке, Чиманлал Пандитке және Ғұлам Қадыр ханға жеткізді. Наттулал осы дәстүрді өзінің немере інісі Мотирамға тапсырды, ол 20 ғасырдың басында бұл дәстүрді ағасы Жётираммен бөлісті. Осы кезеңде осы гарнаның музыканттары монархиялық қолдаумен сарай музыканттары ретінде қызмет етті. Жётирам кейіннен Раджаб Әли ханның шәкірті болды, оның әкесі Манғлу хан Баде Мохаммед хан мен Банде Әли ханның шәкірті болды (яғни, кеңейтілген гарнаның мүшесі). Мотирам бұл дәстүрді ұлдары Манирам мен Пратап Нарайанға тапсырды. Мотирамның күтпеген қазасынан кейін Манирам мен Пратап Нараян кіші інісі Жасражды мевати дәстүрінде тәрбиелеуде маңызды рөл атқарды, одан кейін ол сол кездегі негізгі оқуы болған табла ойнаудан бас тартты. Жасражға бастапқыда Әмірхан мен Бегум Ахтардың музыкасы әсер етті, бірақ кейіннен ол өзіндік стиль дамытты. Ол Омкарнат Тхакур бастаған романтизмді жалғастыра отырып, дәстүрлі мевати стиліне жаңа стильдік элементтер енгізді, нәтижесінде көбірек эмоциялық, құлшынысқа толы, ырғақты және лирикалық стиль пайда болды.
Ghagge Nazir Khan passed on his musical tradition to his foremost disciples Munavvar Khan, Natthulal Pandit, Chimanlal Pandit, and Ghulam Qadir Khan. Natthulal passed the tradition onto his nephew, Motiram, who shared this tradition with his brother, Jyotiram, around the start of the 20th century. During this period, musicians of this gharana served under monarchical patronage as court musicians. Jyotiram later became a disciple of Rajab Ali Khan, whose father, Manglu Khan, was a disciple of Bade Mohammed Khan and Bande Ali Khan (e. g. a member of the extended gharana). Motiram passed this tradition to his sons, Maniram and Pratap Narayan. After Motiram's unexpected demise, Maniram and Pratap Narayan were instrumental in grooming their younger brother, Jasraj, in the Mewati tradition after the latter renounced playing tabla, his primary training at the time. Jasraj was initially influenced by the music of Amir Khan and Begum Akhtar but later developed a separate style. He introduced new stylistic elements into the traditional Mewati style, following the romanticism started by Omkarnath Thakur and producing a more emotive, devotional, rhythmic conscious, and lyric conscious style.
Шығу тегі
Ғагге Назир Хан мен Вахид Хан ата-бабаларынан классикалық музыканың үш дәстүрін мұра етті: Хандарбани дхрупад бадж және гейаки, содан кейін Каувал Бачхон гейаки. Мевати гейаки дхрупад және хаял музыка дәстүрлерінің алғашқы синтезінен пайда болды, бұл Баде Мохаммед хан отбасының Хаду Хассу хан отбасымен құдандасуы арқылы болды, және Ғагге Назир Хан осы отбасының қызына үйленді. Лакхнаулық Шәкәр ханның ұлы Баде Мохаммед хан Каувал Бачхон дәстүрінен шықты. Оның ұлы Варис Али хан Хаду ханның қызына үйленді. Олардың одағы арқасында Баде Мохаммед хан Гвалиор гараның шебері мәртебесіне ие болды және "таан бази" репертуарымен танылды. Баде Мохаммед ханның тағы бір ұлы, Баде Мубарак Али хан, Ғагге Назир Хан оның қызына үйленді және Варис Али ханнан тәлім алды. Саяси жағдайлар мен Натту хан отбасымен бәсекелестікке байланысты Баде Мохаммед хан Махараджа сарайының музыканты ретінде Бхопалдағы Реваға көшіп кетті. Осының салдарынан Ғагге Назир Хан мен Вахид Хан музыка әдебиетінде Бхопал аймағымен байланыстырылады.
Ghagge Nazir Khan and Wahid Khan inherited three traditions of classical music; Khandarbani dhrupad baaj and gayaki from their ancestors and then Qawwal Bacchon gayaki. Mewati gayaki emerged from the first synthesis of the dhrupad and khayal traditions of music, through the inter marriage of Bade Mohammed Khan's family with Haddu Hassu Khan's family, which Ghagge Nazir Khan married into. Bade Mohammed Khan, son of Shakkar Khan of Lucknow, emerged from the Qawwal Bacchon tradition. His son, Waris Ali Khan, married a daughter of Haddu Khan. Through their union, Bade Mohammed Khan acquired the status of being a Gwalior gharana exponent and was regarded for his "taan bazi" repertoire. Another offspring of Bade Mohammed Khan, Bade Mubarak Ali Khan, Ghagge Nazir Khan married Bade Mubarak Ali Khan's daughter, learned from Waris Ali Khan. Due to politics and competition with Natthu Khan's family, Bade Mohammed Khan relocated to Rewa in Bhopal as the court musician of the maharaja. Consequently, Ghagge Nazir Khan and Wahid Khan are associated with the Bhopal region in musical literature.
География
Музыкалық демеушілік іздеп, олардың ата-бабалары Дели мен Гвалиордан көшіп келіп, бастапқыда Бхопалда, содан кейін Батыс Раджастанға қоныстанды. Осы көші-қондар гарананың музыкалық стильдері мен эстетикасындағы жаңа өзгерістерге ықпал етті. Нәтижесінде, Мувати гаяки Гвалиор және Каувал Бачхон стильдеріне ұқсас болғанымен, ерекше стиль ретінде қалыптасты. Осы себепті, гарана музыкалық және генеалогиялық тұрғыдан осы топтардан өзгеше саналады.
Seeking musical patronage, their ancestors immigrated from their origins in Delhi and Gwalior, settling first in Bhopal and later western Rajasthan. These migrations influenced new developments in the gharana's musical styles and aesthetics. Eventually, these changes resulted in the Mewati gayaki becoming distinct although reminiscent of the Gwalior and Qawwal Bacchon styles. Hence the gharana is considered both musically and genealogically different from these groups.
Шығу тегі
Төмендегі сурет Сирадж Хан берген тарихи мәліметтерге негізделген.
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.
Ерте педагогика
Мевати гхаранының және оның ертерек тамырларының көрнекі бейнесі.
A visual representation of Mewati gharana and its earlier roots.
Эстетикалық тәсілдер
Гуалиор және Дели стилі мен бағыттарына тамырларымен байланысты болғанымен, Мевати гаякиінің өзгеше ерекшеліктері бар. Мевати гаякиі бхава мен әдебиеттің (бандиш) маңыздылығын баса көрсетеді. Гаякиде саргам мен тихайды кеңінен қолдану кездеседі. Таанға қатысты тәсіл орындалуы жағынан Патиала гаякиі мен Таппа гаякиіне ұқсас, бірақ қолданылуы бойынша Гуалиор гаякиіне жақын. Гаякиінің минд қолданылуы оның тегістігімен және табиғилығымен ерекшеленеді.
Though the gayaki has roots in the style and trends of the Gwalior and Delhi, the Mewati gayaki has some distinct qualities. The Mewati gayaki emphasizes the importance of bhava and literature (bandish). The gayaki includes substantial use of sargam and tihai. In a crude sense, the approach to taan is similar to the Patiala gayaki and Tappa Gayaki in execution but is closer to the Gwalior gayaki in application. The gayaki's meend applications have been regarded for their smoothness and naturalness.
Философия
Манирам мен Жасрадж Мевати дәстүрінің негізгі философиясын "шудда вани" (таза үн), "шудда мудра" (таза бейнелеу) және "шудда сур" (таза әуендер) негізінде сипаттады.
Maniram and Jasraj have described the essential philosophy of the Mewati tradition as based on "shuddha vani" (pure sound), "shuddha mudra" (pure expression), and "shuddha sur" (pure notes).
Діни тақырыптар
Суфи маусығы мен бхактилік ықпал арқылы Мувати гаякиге теистік және рухани элементтер кіреді, онда индуизм мен шиит исламының (әсіресе исмаилизмнің) діни өлеңдері музыканың грамматикалық мазмұнына ғана емес, сонымен қатар мелодиялық өрнектегі ажырамас бөліктер ретінде қосылады. Жаивант Сингх және Жасрадж осы мектеп репертуарына көптеген құдайға арналған шығармалар қосты. Кейбір заманауи шығармалар Ага Ханды дашаватара бойынша Вишну құдайының оныншы адами түрі және көрінетін имам ретінде есімдерімен және қасиеттерімен атайды. "Ом Шри Анат Хари Наараайнай" өлеңі әдетте өнер көрсетілімінің бастауы ретінде және алаптың грамматикалық негізі ретінде қолданылады.
Through Sufiana mausiqi and bhaktic influences, the Mewati gayaki includes theistic and spiritual elements, where religious verses from Hinduism and Shia Islam (especially Ismailism) are incorporated not only in the grammatical content of the music, but as intrinsic elements in melodic expression. Jaiwant Singhji and Jasraj contributed numerous devotional compositions to the gharana's repertoire. Some contemporary compositions invoke the name and attributes of Aga Khan as the manifest Imam and the tenth incarnation of Lord Vishnu according to the dashavatara. The verse "Om Shri Anant Hari Naaraayañ" is typically invoked as the initiation of a performance, and as the grammatical medium for an alap.
Хавели сангет
Ғаранның киртаңқар дәстүрінен хабардар болған Жасрадж Матура мен Бриндаванның хавели саңғытын зерттеді. Нәтижесінде, көптеген діни әндер ғаранның репертуарына қосылды.
Informed by the gharana's kirtankar tradition, Jasraj researched the haveli sangeet of Mathura and Brindavan. Consequently, many devotional compositions have been brought into the gharana's repertoire.
19 ғасыр
Вахид Хан (шамамен 1840 – 1933) Альвар қаласында Хандарбани дхрупадиясы Имам Ханның отбасында дүниеге келген. Ол Рудра веенаны Банде Али Ханнан (Кирана және Дагарбани мектебінен) үйренген. Индор мемлекетінің сарай музыканты қызметін атқарған. Оның төрт баласы – Латиф, Маджид, Гулам Кадир және Хамид – белгілі музыканттарға айналған. "Гагге" Назир Хан (шамамен 1850 – 1920) Агра қаласында Хандарбани дхрупадиясы Имам Ханның отбасында дүниеге келген. Ол Ворис Али Ханнан (Каввал Бачхон Гарана) және Чхоте Мохаммед Ханнан (Гвалиор) вокалдық музыканы үйренген. Жодхпур, Гвалиор және Бхопал мемлекеттерінің сарай музыканты болған. Ол Пандит Наттхулал, Пандит Чимманлал, Мунаввар Хан (інісі) және Гулам Кадир Ханға (жұбайлас туысы) музыка сабақтарын берген. Чиманлал Пандит (шамамен 1850-ші жылдар – 1890-шы жылдар) Гхагге Назир Ханнан үйренген. Наттулал Пандит (шамамен 1850-ші жылдар – 1920-ші жылдар) Гхагге Назир Ханнан үйренген. Мұнаввар Хан (шамамен 1860-шы жылдар – 1930-шы жылдар) негізінен Гхагге Назир Ханнан және Вахид Ханнан музыканы үйренген. Маджид Хан (шамамен 1880 – 1930) Вахид Ханның тұңғыш ұлы және шәкірті, ситар мен рудра веенада шебер болған. Латиф Хан (шамамен 1880 – 1935) Вахид Ханның екінші ұлы және шәкірті, рудра веенада шеберлік танытқан. Холкар әулетінің Индордағы сарай музыканты қызметін әкесінен мұра еткен. Бегум Хасибанбай (шамамен 1880 – 1950) Вахид Ханның қызы, Мұхаммед Ханның анасы, Раис Ханның әжесі. Саддан Хан (шамамен 1890 – 1940) Вахид Ханның үшінші ұлы және шәкірті, ситарда шебер болған. Пандит Мотирам (1889 – 1934) Наттулал Пандиттің немере інісі және шәкірті. Мотирам, Пратап Нараян және Жасрадждың әкесі және ұстазы. Мұхаммед Шафи (шамамен 1900 – 1979) Маджид Ханның ұлы, ситарда шебер болған, хинди киноиндустриясында музыка жазған және аранжировка жасаған. Вилаят Ханның жеңешісі. Пандит Жойтирам (1899 – 1944) Пандит Мотирам мен Раджаб Али Ханның кіші інісі және шәкірті. Пураханның әкесі.
Wahid Khan (c. 1840 1933) was born to Imam Khan, a Khandarbani dhrupadiya, in Alwar. He learned rudra veena from Bande Ali Khan (Kirana and Dagarbani). He served as court musician to Indore State. Four of his children, Latif, Majid, Ghulam Qadir, and Hamid went on to become renowned musicians. "Ghagge" Nazir Khan (c. 1850 c. 1920) was born to Imam Khan, a Khandarbani dhrupadiya, in Agra. He learned vocal music from Waris Ali Khan (Qawwal Bacchon Gharana and Chhote Mohammed Khan (Gwalior). He served as court musician to Jodhpur, Gwalior, and Bhopal states. He taught music to Pandit Natthhulal, Pandit Chimmanlal, Munavvar Khan (brother), and Ghulam Qadir Khan (nephew). Chimanlal Pandit (c. 1850s c. 1890s), learned from Ghagge Nazir Khan. Natthulal Pandit (c. 1850s c. 1920s), learned from Ghagge Nazir Khan. Munavvar Khan (c. 1860s c. 1930s), learned from Ghagge Nazir Khan (primarily) and Wahid Khan. Majid Khan (c. 1880s c. 1930s), first son and disciple of Wahid Khan, proficient in sitar and rudra veena. Latif Khan (c. 1880s 1935), second son and disciple of Wahid Khan, proficient in rudra veena. Succeeded his father as a court musician of Indore for the Holkar Dynasty. Begum Hasibanbai (c. 1880s c. 1950s), daughter of Wahid Khan, mother of Mohammed Khan, grandmother of Rais Khan. Saddan Khan (c. 1890s 1940s), third son and disciple of Wahid Khan, proficient in sitar. Pandit Motiram (1889 1934), nephew and disciple of Natthulal Pandit. Father and guru of Motiram, Pratap Narayan, and Jasraj. Mohammed Shafi (c. 1900s 1979), son of Majid Khan, proficient in sitar, composed and arranged music in the Hindi film industry. Brother in law of Vilayat Khan. Pandit Jyotiram (1899 1944), younger brother and disciple of Pandit Motiram and Rajab Ali Khan. Father of Puranchand.
21 ғасыр
Сандип Рандаде (туған жылы: 1981), Пандит Джасрадж бен Шоба Абхьянкардың шәкірті. Сондай-ақ, А. Жоглекар Понкшеден де білім алған. Саптарши Чакраборти (туған жылы: 1981), Пандит Джасрадждың шәкірті. Притам Бхаттачарджи (туған жылы: 1981), Пандит Джасрадждың шәкірті. Асад Хан (туған жылы: 1982), Сирадж Ханның ұлы және шәкірті, ситарда шебер. Шахрази Хан (1980 жылдары туған), Сирадж Ханның ұлы және шәкірті. Кино және теледидар үшін композитор және аранжировщик болып жұмыс істейді. Амит Арья (1980 жылдары туған), Аша Лохия, Хеманг Мехта, Трипти Мукерджи және Пандит Джасрадждың шәкірті. Адваит Джоши (1980 жылдары туған), Притам Бхаттачарджидің шәкірті. Анкита Джоши (туған жылы: 1988), Пандит Джасрадждың шәкірті. Адития Шах (туған жылы: 1994), Радхараман Киртане мен Раттан Мохан Шарманың шәкірті. Ақшат Парик (1990 жылдары туған), Кришнакант Париктің шәкірті. Кино мен теледидарда музыкалық жетекші болып жұмыс істейді. Свар Шарма (туған жылы: 2000), Пандит Джасрадждың ұлы, немересі және шәкірті. Азаан Хан (2000 жылдары туған), Асад Ханның ұлы және шәкірті.
Sandeep Ranade (b. 1981), disciple of Pandit Jasraj and Shobha Abhyankar. Also learned from Anjali Joglekar Ponkshe. Saptarshi Chakraborty (b. 1981), disciple of Pandit Jasraj. Pritam Bhattacharjee (b. 1981), disciple of Pandit Jasraj. Asad Khan (b. 1982), son and disciple of Siraj Khan, proficient in sitar. Shahraaz Khan (b. 1980s), son and disciple of Siraj Khan. Works as a composer and arranger for film and television. Amit Arya (b. 1980s), disciple of Asha Lohia, Hemang Mehta, Tripti Mukherjee, and Pandit Jasraj. Adwait Joshi (b. 1980s), disciple of Pritam Bhattacharjee. Ankita Joshi (b. 1988), disciple of Pandit Jasraj. Aditya Shah (b. 1994), disciple of Radharaman Kirtane and Rattan Mohan Sharma. Akshat Parikh (b. 1990s), disciple of Krishnakant Parikh. Works as a music supervisor for film and television. Swar Sharma (b. 2000), son, grandson and disciple of Pandit Jasraj. Azaan Khan (b. 2000s), son and disciple of Asad Khan.