Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Золтан Бёсёрмень (5 қаңтар 1893 – ?) – Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Венгриядағы фашизмнің көрнекті өкілі болды. Жер иесінің банкротқа ұшыраған ұлы, бастапқыда түрлі жұмыстар істеді, жұмысшыдан бастап жүкті тасушыға дейін. Ол 1919 жылы Бела Кунға қарсы қозғалысқа қатысып, саясатқа алғаш рет араласты, бірақ бұл өте шағын ауқымда болды. Будапешт университетінде оқып жүргенде мемлекеттік студенттік қозғалыстың жетекшісіне айналып, Гюла Гёмбёс жақтасы болды. Бёсёрменьтің «Орақ-крест» қозғалысы өркендеген шағында 20 000-ға жуық жақтасына ие болды, алайда Гёмбёс қозғалыстың күшейіп бара жатқанынан қорқып, оны тоқтатты. «Орақ-крест» үшін негізгі құжат – нацистік партияның Ұлттық-социалистік бағдарламасының сөзбен сөз аудармасы болды. Үкімет тарапынан назар аударылғанмен, Бёсёрмень Тисантул аймағындағы билік базасын сақтап, антисемитизм мен жер реформасын уағыздады. Ол Муссолинидің Римге жасаған жорығына әсерленіп, Будапештте де осындай төңкеріс жасауды жоспарлады. Жақтастарын қолдан келген киімдермен киіндіріп, Бёсёрмень 1936 жылғы 1 мамырда төңкеріс жасауға тырысты, бірақ ол тез арада басылды. Келесі сотта ақыл-есі дұрыс емес екенін айтқан Бёсёрмень екі жарым жылға бас бостандығынан айырылды. 1938 жылы Германияға қашып, соғыс аяқталғанға дейін онда тұрды. 1945 жылы Матьяш Ракошиден Венгрияның Коммунистік партиясының мүшесі ретінде Венгрияға оралуға рұқсат беруді сұрады, бірақ рұқсат берілмеді және ол Германияда қайтыс болды деп есептеледі.
Zoltán Böszörmény (; 5 January 1893 – ?) was a leading exponent of Fascism in Hungary before the Second World War. The son of a bankrupt landowner, he initially worked a series of odd jobs, ranging from a labourer to a porter. He first flirted with politics in 1919 when he became involved in activity against Béla Kun, albeit on a very minor scale. Whilst studying at the University of Budapest he became leader of the state student movement and a supporter of Gyula Gömbös. As the Scythe Cross, Böszörmény's movement grew to have some 20,000 followers at its peak, although Gömbös, fearing the growing power of the movement, suppressed it. A word for word translation of the Nazi Party's National Socialist Program served as the founding document for the Scythe Cross. Despite government attention, Böszörmény managed to hold on to his power base in the Tiszántúl region, preaching a mixture of anti Semitism and land reform. He was impressed by Mussolini's March on Rome and planned to launch a similar coup on Budapest. Dressing his followers in second hand uniforms, Böszörmény attempted to launch a revolution on 1 May 1936 but it was quickly put down and Böszörmény, who pleaded insanity at his subsequent trial, was sentenced to two and a half years in prison. He escaped to Germany in 1938 and saw out the war there. He petitioned Mátyás Rákosi to allow him to return to Hungary in 1945 as a member of the Hungarian Communist Party, although permission was denied and he is believed to have died in Germany.