Кіріспе

Равенналық Андреас Агнелл (шамамен 794/799 – 846 жылдан кейін) – өз қаласындағы епископтар тарихын жазған тарихшы. Оның қайтыс болған күні белгісіз, бірақ оның тарихында 846 жылы Равенна архиепископы Георгийдің қайтыс болғаны айтылады. Освальд Холдер Эггер 854 немесе 869 жылға жатқан папирус құжатын келтіреді, онда Равенна шіркеуінің Андреас есімді діни қызметкерінің аты аталған, бірақ оны Андреас Агнеллмен байланыстыратын ешқандай дәлел жоқ.

Өмір жолы және шығармалары

Блачернадағы Әулие Мария шіркеуінің, кейіннен Әулие Бартоломей шіркеуінің абысы деп аталса да, Андреас діни қызметкер ретінде қалған, мүмкін ол әр аббатхананың тек атақты абысы болған. Ол ең белгілісі – «Равенна шіркеуінің Папалық кітабы» (Liber Pontificalis Ecclesiae Ravennatis, LPR) авторы, ол өзінің туған шіркеуінің басшылары туралы есеп, «Рим папаларының өмірбаяны» (Liber Pontificalis) үлгісімен құрастырылған. Бұл еңбек екі қолжазбада сақталған: біреуі 1413 жылы Моденадағы Эстенсе кітапханасында, екіншісі – 16 ғасырдың ортасында Ватикан кітапханасында жазылған, ол архиепископ Петр II-нің өмірбаянының ортасында тоқтап қалады. Агнелдің Равеннаның екі қасиетті епископы – Севери және Петр Хризологтың өмірбаяндарының көшірмелері тәуелсіз дәстүрлерде сақталған, олар қасиеттілердің өмірбаяндары жинағына енген. LPR-дің тұңғыш басылымы 1708 жылы Моденада Бенедетто Баккинимен жарияланды, ал Дебора Маускопф Делианнис LPR-дің толық ағылшын тіліне аудармасын 2004 жылы жарыққа шығарды. LPR Әулие Аполлинарийден басталып, 846 жылы қайтыс болған қырық сегізінші архиепископ Георгиймен аяқталады. Католик энциклопедиясындағы Агнел туралы мақалада бұл еңбекте «сенімсіз материалдар» бар делінгенімен, мақала авторы Томас Шахан LPR-дің «тоғызыншы ғасырдағы Равеннаның ғимараттары, жазулары, әдет-ғұрыптары және діни салты туралы бірегей және мол ақпарат көзі» екенін айтады. Делианнис былай деп атап көрсетеді: «LPR-де екі тақырып жиі кездеседі: епископтардың қысымына қарсы дін қызметкерлерінің құқықтары үшін алаңдаушылық және Равеннаның автокефалиясын қолдау, сондай-ақ Рим папасының Равенна архиепископтығына бақылау жасауына қарсылық». Католик энциклопедиясы одан әрі былай деп түсіндіреді: «Ол білімді болуға тырысқанда, көбінесе кешірілмейтін қателіктерге ұшырайды. Тіл далалық, ал мәтін бұрмаланған және зақымдалған».