Кіріспе

Шотландиялық ханзада Этельред (шамамен 1093 жылы қайтыс болған, Edelret mac Maíl Coluim немесе Æthelred Margotsson) – Шотландия королі Малкольм III (гейл тілінде Máel Coluim III) мен оның әйелі Уэссекстік Маргареттің ұлы, соңғысының үшінші ересегі және біріншісінің болжамды алтыншы ұлы. Ол атын, көбінесе, Маргареттің ұлы атасы Әтелредтің атына алған. Ол Дункельд аббаты қызметін атқарды.

Бауырлар

Этельредтің төрт ағасы Шотландия патшалары болды. Оның жартылай ағасы Шотландия королі II Дункан (Малькольм III-нің бірінші әйелі Ингибиорг Финнсдоттирдің ұлы) еді. Дункан 1094 жылдың мамыр айынан 1094 жылдың 12 қарашасына дейін тақ отырды. Оның толыққан ағалары (Маргареттің ұлдары) Эдгар 1097-ден 1107 жылға дейін, Александр I 1107-ден 1124 жылға дейін, ал Давид I 1124-тен 1153 жылға дейін билік етті. Тағы бір ағасы, Едуард, 1093 жылы Нортумберлендтегі Альнуик шайқасында әкесімен бірге қаза тапты. Оның ағасы Эдмунд монахқа айналды.

Дункельдтің ескі абысы

Этельред Дункельд абысы деп аталғанымен, ол міндетті түрде дін қызметкері болмаған. Кельт шіркеуінің құлдырау кезеңінде, бұл дәуірде аббаттықтарды көбінесе кірісті алып, діни қызметтерді атқару үшін дін қызметкерлерін тағайындаған мирян (дүниелік адамдар) басқарған деген пікір бар.

Жерлер

Дункельдтің діни басшысы болып тағайындалумен бірге Этельредке Форт шығанағының екі жағына созылған кең аумақтар берілді. Осы жерлерден ол шіркеуге мол мүлік сыйлады. Мысалы, шығанақтың солтүстігінде ол Ардмор жерлерін Лох-Левеннің Кулдилеріне "барлық еркіндікпен, әрі епископтан, патшадан немесе графтан әлемдегі ешқандай талап-талапсыз" берді. Шығанақтың оңтүстігінде, Мидлотианда, ол Хейлс шіркеуі мен қауымын құрып, Хейлс жерлерін Данфермлайндегі Киелі Үштік шіркеуіне сыйлады.

Фиф графтығына қатысты дау

Этельред Файфтың мормері (эрлі) лауазымын атқарғаны жиі айтылады, бірақ бұл қазір даулы. Шатасудың себебі – Лох-Левендегі Céli Dé (Culdee) монахтарына жасалған сыйлықтың гэльдік мәліметі, ол кейін латын тіліне аударылып, Сент-Эндрюс монастырының тізіліміне енгізілді. 1093-1107 жылдар аралығында жасалған сыйлық «Эдельрад вир венеранде мемориае филиус Малкольми Регис Скотиа, Аббас де Дункельденсе и инсупер Комес де Файф» деген сөздермен басталады. Аударғанда, бұл «Этельред, құрметті естелік адамы, Шотландия королі Маэль Колюмның ұлы, Дункельд аббаты және Файф мормері». Сэр Джеймс Далримпл «comes de fyfe» тіркесі граф аталымын емес, жерлердің орналасқан аймағын білдіреді деп болжайды, бұл қолжазбамен жұмыс істеген монахтың қатесі. Джон Баннерман басқаша түсіндіреді. Ол тізілімдегі мәліметтерде көптеген куәгерлердің тіркелгенін, олардың арасында Этельредтің ағалары Давид пен Александр, сондай-ақ Константин Комес де Файф (Каусантин, Файф графы) деп аталған куәгер бар екенін атап өтеді. Сол кезде Файф графы Этельред емес, Каусантин болған. Баннерман аудармашының гэльдік харталарда жиі кездесетін бірлескен сыйлық үшін (яғни, етістіктің екі түйінделуі болғанда) қолданылған жекеше гэльдік етістікке адасқанын айтады. Осының салдарынан аудармашы мормерді жіберіп алған.

Абатайлар

Орта ғасырдағы Шотландияда үш ғана абтейндік болды, яғни корольге абаттың тікелей бағынышты жерлері: Дулл, Килмихаел және Маддерти. Шотланд тарихшысы Уильям Форбс Скене бұл абтейндіктердің алғаш рет Этельред үшін оның бауыры, король Эдгар жасағандығын айтқан. Этельред қайтыс болған соң бұл жерлер қайтадан корольдікке қарады.