Кіріспе
1964 жылы Джордж Поллоктың түсірген "Өте қатыгез кісі өлтіруі" фильмі – Metro Goldwyn Mayer студиясы түсірген төрт "Мисс Марпл" фильмінің үшіншісі. Агата Кристидің 1952 жылғы "Мисс МакГинтидің өлімі" романының сюжетіне негізделген, бірақ еркін бейімделген. Маргарет Рутерфорд Мисс Джейн Марпл, Рон Муди театр труппасының директоры Х. Дриффольд Косгуд, Чарльз Тингвелл инспектор Крэддок, ал Стрингер Дэвис (Рутерфордтың күйеуі) мистер Стрингер рөлінде ойнайды. Бұл оқиға Кристидің романынан бастау алады, алайда оқиға желісі мен кейіпкерлер айтарлықтай өзгертілген. Геркуле Пуароның орнына Мисс Марпл келсе, романдағы көптеген кейіпкерлер фильмде жоқ. Фильм 1964 жылы шықты. Режиссерлікті Джордж Поллок жүзеге асырды, ал бейімделуді Дэвид Пурсалл жасады. Музыка авторы – Рон Гудвин. Фильмнің атауы – Уильям Шекспирдің "Гамлет" трагедиясынан (I. v.27-28) алынған цитата, онда Жілек өзінің өлімі туралы былай дейді: "Ең қатыгез кісі өлтіруі, жақсылықтың ішіндегі жамандықтай / Бірақ бұл ең қатыгез, ерекше және табиғатқа қайшы." MGM сериясындағы үшінші фильм – "Ол кісі өлтірді деді" және "Жылдамдықпен кісі өлтіру" фильмдерінен кейін, содан соң "Кісі өлтіру, сақ бол!" фильмі шықты, барлық фильмдерде де Маргарет Рутерфорд Мисс Марпл рөлін сомдады.
Murder Most Foul is the third of four Miss Marple films made by Metro Goldwyn Mayer. Loosely based on the 1952 novel Mrs McGinty's Dead by Agatha Christie, it stars Margaret Rutherford as Miss Jane Marple, Ron Moody as the theater company director H. Driffold Cosgood, Charles Tingwell as Inspector Craddock, and Stringer Davis (Rutherford's husband) as Mr Stringer. The story is ostensibly based on Christie's novel, but notably changes the action and the characters. Hercule Poirot is replaced by Miss Marple and most of the other characters are not in the novel. The film was released in 1964. It was directed by George Pollock, and David Pursall is credited with the adaptation. The music is by Ron Goodwin. The title is a quotation from Hamlet (I. v.27 28), where the Ghost comments about his own death: "Murder most foul as in the best it is/But this most foul, strange and unnatural." The third film in the MGM series, this was preceded by Murder, She Said and Murder at the Gallop, and followed by Murder Ahoy!, all with Rutherford starring as Miss Marple.
Сюжет
Маргарет МакГинти, бармен және бұрынғы актриса, асылып өлтірілгені табылды, ал оның пәтерлесi, Харольд Тейлор, оқиға орнында ұсталғандықтан, айқын кінәлі көрінеді. Барлығы бұл істің оңай шешілетін жағдай деп санайды, тек Мисс Марпл ғана басқаша ойлайды. Ол сотқа қатысқан қазылар алқасының жалғыз қарсы дауыс берген мүшесі болып табылады, нәтижесінде сот процесі тоқтатылады. Инспектор Крэддоктың (Чарльз Тингвелл) наразылығына қарамастан, Мисс Марпл істің мән-жайын терең зерттеуге шешім қабылдайды. Ол шіркеудегі қайырымдылық жәрмеңкесі үшін жинаушы болып, миссис МакГинтидің үйіне кіріп іздеу жүргізеді. Ол газеттен қиылып алынған сөздерді және қалада жақында қойылған "Ол кімді өлтірді?" деген детективтік пьесаның бірнеше бағдарламасын табады. Бұл іздер Мисс Марплді миссис МакГинти репертуарлық труппаның мүшесін шантаж жасап жатқан деген күдікке жетелейді. Мисс Марпл актер және режиссер Дриффольд Косгудтың (Рон Муди) басқаруымен Косгуд труппасына қатысуға өтініш береді. Косгуд оның актерлік шеберлігіне риза болмайды, бірақ ол тәуелсіз қаржылық мүмкіндіктері бар екенін естіген соң, оны қаржы демеушісі деп ойлап, ақысыз түрде труппаға қабылдауға келіседі. Мисс Марпл актерлердің бірі Джордж Роутонның (Морис Гуд) уланылғанын естігенде, дұрыс жолда екенін түсінеді. Ол актерлер тұратын пансионда орналасады, тергеуін жалғастыру үшін. Біреу оның бөлмесіне Косгудтың "Қыркүйекті еске түсір" пьесасын тастап кетеді. Мистер Стрингердің көмегімен Мисс Марпл осы пьесаның қойылым тарихын, сондай-ақ миссис МакГинтидің труппамен бұрынғы байланысын зерттейді. Мисс Марплға зиян келтіруге жасалған әрекет кезінде тағы бір актриса қаза табады. Театрлық қойылым кезінде тағы бір қастандыққа тап болатынын күтіп, Мисс Марпл қылмыскердің бетін ашады. Косгуд одан "Қыркүйекті еске түсір" пьесасын қаржыландыруға шақырады, бірақ ол бас тартады: "Косгуд мырза, мен не болсам да, әрі қарай періште емеспін".
Өндіріс
"Metro Goldwyn Mayer Presents" кинофильміне кіріспе тізімінде көрінетін сот ғимараты – Бэкингемширдегі Айлсбери базар алаңында орналасқан Айлсбери Король Соты. Инспектор Крэддок пен сержант Брик Мисс Марплді актер Джордж Роутонның қайтысынан кейін сұраққа алу үшін алып бара жатқан полиция бөлімшесі Уотфорд қаласындағы Шейди-Лейн көшесінде орналасқан. Косгуд труппасы "Fly By Night" спектаклін қоятын және көптеген оқиғалар өтетін театр – Уотфордтағы Кларендон жолындағы Палас театры. Фильм түсірілімі кезінде театрды Джимми Перри ("Атаның армиясы" сериалының авторы) және оның әйелі Гилда басқарған. Мистер Стрингер тұратын YMCA және Мисс Марпл онымен тергеу барысы туралы әңгімелесетін орын – Косгуд труппасының өнер көрсететін Палас театрына жақын, ал олардың жақын жердегі пансионы – қазіргі Лондонның Харроу ауданындағы Пиннердегі Мемориалдық саябақ. Қылмыс орны және оған байланысты ауылдық көріністер Гертфордширдегі Рикмансворт қаласының жанындағы Сарратт ауылында түсірілді.