Кіріспе

Жапон тағамдары

Шизуока одені – оденнің бір түрі. Оден – балық пастасынан жасалған кәмпиттер, қайнатылған жұмыртқа, дайкон, картоп, кеп орамдары, конняку және басқа да ингредиенттерден тұратын, алдымен қайнатылып, содан кейін тұтынуға дейін сорпасында әрі қайнатыла беретін, қайнатпа сияқты жапон тағамы.

Жалпы түсінік

Шидзуока оденінің басқа одендерден екі айырмашылығы бар: сорпаны дайындау әдісі және әрбір ингредиенттің тігіспен қадалуы. Сорпа сиыр етінің шелісінен (басқа оден түрлерінде қолданылатын кептірілген скумбрия ұнтағының орнына) жасалады және күшті соя соусымен дәмделеді. Қайнатылған сорпа тасталып, тек толықтырылатындықтан, ол өте терең, қоңыр қара түс алады; бірақ жаңа сорпаны ескіге қосу процесі Шидзуока оденіне көптеген адамдарға өте ұнайтын ерекше дәм береді. Басқа оден түрлері сияқты, Шидзуока одені салқын маусымда жылытатын әсері болғандықтан, басқа елдердегі салқын маусымда берілетін ыстық сорпалар мен қайнатпалар сияқты тұтынуға өте қолайлы. Шидзуока одені ыстық (тәтті) караши қышасымен бірге жеу керек.

Тарих

14 ғасырда Муромачи дәуірінде пайда болған Шизуока оден бастапқыда денгаку деп аталатын тағам ретінде басталды, ол мисо соусымен жабылған шашқан тофудан тұрады. Оден балық пен көкөністердің қалдықтарын пайдалану үшін жасалған деп есептеледі. Аты ақырында "ден" деп қысқартылып, алдынан "о" деген құрмет белгісі қосылып "оден" атауы пайда болды. Эдо дәуірінде тофу көбінесе күшті соя соусымен және конбу (теңіз балдырлары), кит еті және сиыр етінің шеміршектерінен жасалған сорпамен пісірілген, бірақ кейін кит еті қолдану тоқтатылды. Мейдзи дәуірінен кейін халық конняку мен жұмыртқа сияқты ингредиенттерді қоса бастады. Шизуока одені Жапония бойынша фестивальдарда және көшедегі сауда орындарында жиі кездестіруге болады. Оден бастапқыда көшедегі сауда орындарында сатылды, бірақ қазіргі уақытта оны изакаяда, мейрамханаларда, дүкендерде және тіпті автоматтардағы консервіленген тағамдардың арасында табуға болады.

Шығыс пен Батыс

Шидзуока оден – Батыс және Шығыс Жапонияда танымал дәстүрлі жапон тағамы. Екі нұсқаның басты айырмашылығы – қолданылатын ингредиенттер мен сорпа. Батыс Жапонияда осы тұшпараны ашық түсті соя соусымен, миринмен және тұзбен дәмдейді де, қазанды ұзақ пісіруге қалдырады. Батыста сиыр етінің тілі мен осьминог сияқты ет түрлерін көп пайдаланады. Шығыс Жапонияда сорпа қара соя соусы, қант және саке қосылғандықтан тәтті әрі дәмді болады. Сорпаны ұзақ уақыт қайнатады, ал олардың сорпасына ең көп қосатын ингредиент – балық пирогы. Сорпаны аздап немесе орташа төмен отта пісіру керек, себебі қайнаса, жұмыртқа сияқты ингредиенттер бұзылып, сорпаның мөлдірлігін жоғалтуы мүмкін. Бірнеше сағат бойы қайнату арқылы дәмдері қалыптасып, бай әрі дәмді сорпа дайындалады. Сонымен қатар, саңырауқұлақтар және басқа көкөністер сияқты ингредиенттерді қосу сорпаның дәмін жақсартады.

Шидзуока Оден азық-түлік аллеясы

Аоба Көен паркінің көшесі бұрын оден және сусындар сататын дүңкелерге толы болатын, олар түстен бастап таңға дейін қызмет көрсетті. Бұл – саябақ көшесінің атмосферасын сезіне отырып, ерекше жапон тағамын тамашалаудың тамаша тәсілі. 1960 жылдары гигиена заңдары қабылданғаннан кейін, бұл дүңкелер ішке көшіріліп, нәтижесінде Аоба Оден аллеясы құрылды. Бұл аллея дәстүрлі жапон тағамын ұсынатын танымал көше тағамдары орны, ол даши сорпасында әртүрлі ингредиенттерден тұрады. Аоба Оден аллеясы ерекше және дәмді шағын тағам іздегендерге арналған керемет орын. Әр дүкенде бір уақытта шамамен 6-9 клиент отыра алады, және көптеген клиенттер тұрақты, яғни олар дүкенге жиі келеді. Оден аллеясындағы кейбіреулері оден ұсынады, ал басқалары үйленген тағамдарды дайындайды. Әдетте, иесі зейнеткерлікке шыққанда, шағын бизнес ашуға ниеттенген жас адам немесе бұрынғы клиент бизнесті жалғастырады.

Шидзуока фестивалі

Жыл сайын ақпан айының ортасында Аоба Коэн және Гофуку Чо аймағында Шидзуока Оден фестивалі өтеді, онда ересектер мен балалар көңіл көтеріп, бірге уақыт өткізеді. Фестиваль барысында дәстүрлі музыка мен би өнерлері көрсетіледі, тағам сататын орындар, фейерверктер және басқа да әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырылады. Бұл фестиваль аймақтың мәдениетін және туризмін дамыту мақсатында өткізіледі, оған елдің түкпір-түкпірінен мыңдаған адам келеді. Адамдар фестивальде тамақтандырылып, ойын-сауық көруге, сондай-ақ жергілікті тұрғындармен араласып, Шидзуоканың мәдениетін танысуға жиналады.

Дастархан дайындау

Шидзуока оден – жапон тағамының бір түрі, даши сорпасында дайындалады. Оны жасау үшін, оден ингредиенттерін үлкен қазанға салыңыз, оларды жабуға жеткілікті даши сорпасы құйыңыз. Әртүрлі ингредиенттер сорпаны сіңіру үшін әртүрлі уақыт талап ететіндіктен, жұмыртқа сияқты қатты ингредиенттерді басқа ингредиенттерді қосудан 30 минут бұрын сорпаға 30 минут қайнатыңыз, содан соң тағы 15 минут қайнатыңыз. Оден ингредиенттері піскеннен кейін, тағы даши сорпасы қосып, дәм тату үшін соя соусы, мирин және қант қосыңыз. Ингредиенттер бұзылмауы үшін оденді аздап немесе орташа аздап отта қайнатуға қалдырыңыз, себебі бұзылған ингредиенттер сорпаны бүркемелейді. Соңында, оденді дәмдеуіштермен – қыртылған дайкон, ұсақталған көк пияз және/немесе аонори (кептірілген теңіз балдыры) қосып дастарханға қойыңыз.