Кіріспе

Британдық орта танк

Vickers Medium Mark I – 1924 жылдан бастап Vickers компаниясы құрастырған, екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы британдық танк.

Өмірбаян

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ұлыбритания танк бөлімшелерінің көп бөлігін таратып, Mark V және Medium Mark C танкілерімен жабдықталған бес танк батальонын ғана қалдырды. Бастапқыда танк құрылымына үлкен қаржы қаражаты бөлінген еді, бірақ ол Medium Mark D-нің сәтсіз әзірлемесіне толығымен жұмсалды. 1923 жылы мемлекеттік құрылым, Танк құрылымын жоспарлау бөлімі жабылғаннан кейін танк құрылысына мемлекеттік тікелей қатысы тоқтатылды. Дегенмен, «Викерс Армстронг» компаниясы жеке кәсіпорын ретінде 1921 жылы жаңа танктың екі прототипін жасады.

Викерс жеңіл танкісі

1920 жылы жаяу әскер жеңіл танк сатып алуды жоспарлады. Танк құрылысы бөлімінің полковнигі Джонсон осы типті Medium Mark D-ден шығарды. Бәсекелестік шартында Vickers жеңіл танкты Vickers құрастырды. Vickers дизайны әлі де Ұлы соғыс үлгілерін еске түсірді. Онда биік, ромб тәрізді, бүйірлік есіктері бар шанағы болды, бірақ сонымен қатар бірнеше жақсартулар да болды. Толық айналатын мұнарасы және тік спиральді серіппелермен жабдықталған аспасы болды, ал Medium Mark C әлі де бекітілген мұнарасымен және серіппесіз болды. Vickers, Medium C-ден әлдеқайда кішкентай болды, оның биіктігі 7 фут (2 метр) және салмағы тек... Ол жеке бөлек орналасқан қозғалтқышпен, жетілдірілген гидравликалық Williams Jenney берілісі арқылы қозғалды, бұл шексіз өзгермелі айналу циклдарын қамтамасыз етті. Бірінші прототип үш Hotchkiss пулеметі бар "Әйел" нұсқасы болды; екінші прототип "Ер" болды, онда бір пулеметтің орнына 3 фунттық (47 мм) зеңбірек және сонымен қатар авиацияға қарсы пулемет болды. Ол бұрынғыларына қарағанда әлдеқайда заманауи танк сияқты көрінді, мұнарасы, жауынгерлік бөлімнің алдыңғы жағы және корпустың алдыңғы пластинасы күшті дөңгеленген. Алайда, жетілдірілген беріліс мүлдем сенімсіз болып шықты және жоба 1922 жылы жалпыға ортақ, дәстүрлі дизайнға, Vickers жеңіл танк Марк I-ге пайдасына тоқтатылды. Бұл 1924 жылы "Vickers Орташа танк Марк I" деп қайта аталды. Алғашқы прототиптер 1923 жылы сынақтар үшін Бовингтонға жіберілді. Бас штабтың белгісі A2E1 болды.

Сипаттама

Жалпы алғанда, дәстүрлірек болғанына қарамастан, Medium Mark I бір жағынан өте заманауи көрінді: биік жолдың орнына ол бес богисі бар төмен және тегіс аспалы жүйеге ие болды, олардың әрқайсысында екі қос дөңгелек бар. Олардың осьтері тым әлсіз салынған; генерал-майор Н. В. Дункан өзінің "Орташа маркі I III" деген еңбегінде айтқандай: "мүмкіндіксіз нәрсе. Осьтер үнемі сынды, ал Mark I танкілерінің жолында тастап кетілген дөңгелектер көп болды". Бұл 1931 жылы "бокс-богиге" ауысу арқылы шешілді. Жөндеуді жеңілдету үшін аспасы броньды жабындымен қорғалмаған. Құрамына бекітілген бес богидің әрқайсысында екі тік спиральді серіппе болды. Жердегі қысым өте жоғары болды, бірақ көлік құралының көлеміне қарағанда өте ауыр емес еді. Қозғалтқышы әуемен салқындатылған 90 а.к. Армстронг Сиддли қозғалтқышы болды, ол ұшақтарда қолданылатын қозғалтқыштан жасалған. Таңғаларлығы, қозғалтқыш пен беріліс қорабы бүкіл корпус бойына таратылған, қозғалтқыш жүргізушінің сол жағында, беріліс қорабы командирдің астында және артқы жақтағы соңғы жетекте орналасқан, Дункан оны "соғыс уақытындағы тәжірибеге қарағанда сенгісіз кері қадам" деп сипаттады. Орташа Mark B және Mark VIII ауырлары экипажға қозғалтқыш шуы мен түтіннің зиянды әсерін азайту үшін бөлімделген құрылымды енгізді. Алайда, Medium Mark I-де техникалық қызмет көрсетудің қарапайымдылығы басым болды. Қозғалтқыш төрт жылдамдықты беріліс қорапты бірнеше құрғақ пластиналы муфта арқылы айдап жүрді. Онда синхронизатор болмады, сондықтан қатты шусыз жылдамдықты ауыстыру жүргізуші үшін қиындық тудырды. Пропеллерлік вал беріліс қорабын танктың соңында орналасқан бұрышты қорапқа жалғастырды, ол қуатты әрбір жолға арналған жеке эпициклдік беріліске бөледі. Бұл берілістер көлік кенеттен кедергіге немесе жұмсақ жерге тап болғанда, әдеттегі бірінші және екінші жылдамдықтарға қосымша авариялық күш берді. Бензин бактері корпустың артқы жағында орналасқан, сондықтан жанармай құбырлары көліктің бүкіл ұзындығы бойынша жүгіріп, жанармайды қозғалтқышты ауырлық күшімен қоректендіретін қосалқы бакке жеткізуі керек еді. Қозғалтқыш маймен майланып, ішінара суытылды; ағып кету жиі болды және бастапқы бакты жаңасына ауыстыру қажет болды. Қозғалтқышты электрмен іске қосуға болады, бірақ тек қозғалтқыш жылы болғанда ғана, сондықтан алғашқы іске қосу көлік құралының ішінен қолмен жасалуы керек еді. Ең жоғарғы жылдамдық шамамен 120 миль (193 км) болды. Оның құрамында "Жылдам ату" (оқпан мен патрон бірге) үш фунттық (47 мм калибрлі) зеңбірек және Hotchkiss пулеметтері үшін төрт доптық ұстағыш болды. Оның ерекшелігі үш адамдық мұнара болды. Бұл командирдің жүк тиеушінің немесе зеңбірекшінің міндеттерін орындауға алаңдамай, толыққанды жағдайды бақылауға мүмкіндік берді. Бұл үлкен ұрыс артықшылығын берді, бірақ сол кезде көпшілік назарына ілінбеді. 1934 жылы Landsverk компаниясы жасаған Stridsvagn m/42 прототипі Lago-дан басқа, ешбір өндіруші неміс Panzer III-ге дейін үш адамдық мұнаралы танк жасаған жоқ. Бұл мүмкіндіктің маңыздылығын Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында екі жақтың танк жобаларының көпшілігі тез арада үш адамдық мұнараға ауысқандығы немесе ескірген деп тасталғандығы көрсетеді. Бір осьтік пулемет болған жоқ. Мұнарадан бір ғана пулеметті іске қосуға орын болды; әдетте пулеметтер алынып қойылатындықтан, бір пулеметті ұстағыштар арасында ауыстыру мүмкін болды. Бас зеңбірекші бір мезгілде пулеметшінің де қызметін атқарды. Корпустың әр жағында Vickers пулеметтері орналасқан. Оларды басқаруға бір ғана атқыш болды, ол сонымен қатар механик болып та жұмыс істеді. Mark I Medium корпусының пішіні ерекше болды. Арқасы қарапайым броньды қорап, ал алдыңғы жағы биік және тік болды. Олардың арасында, жүргізушінің оң жағындағы брондалған капотынан сол жаққа қарай күрделі геометриялық корпус жасаған алты броньды пластиналар орналасқан. Барлық танк сырттан келгенге ұқсады. Бес адамнан тұратын экипаж 6,25 мм-лік пластинамен нашар қорғалған, ол шассиге бекітілген, бұл жеңіл пулеметтерден қорғану үшін жеткілікті болмады. Көптеген тұзақтар болғандықтан, көлік танкіге қарсы мылтықтан да атуға төтеп бере алмады және оның көзге түсетін бөлігі жоғары болды. Ішкі орналасуы осы осалдықты күшейтті, өйткені бензин бактері негізгі бөлімнің ішінде орналасқан еді.

Пайдалану тарихы

Орташа Mark I, Mark V ауыр танктерінің бір бөлігін алмастырды. Оның ізбасары, сәл жақсартылған Vickers Medium Mark II танкымен бірге, Корольдік танк полктерінде қызмет етті. Бұл 1938 жылы қолдан алынған 200 танктың алғашқы түрі болды. Орташа Mark I, 1921 жылы соңғы он Char 2C танктері аяқталғаннан кейін "жаппай" өндіріске түскен алғашқы танк еді. Келесі ең көп өндірілген танк – Renault NC27-дің шамамен отыздан астам данасы ғана жасалғандықтан, британдық орта танктері 1920 жылдары әлемдік танк өндірісінің басым бөлігін құрады. Олар ешқашан жауға қарсы оқ атпады және нағыз шайқастағы олардың тиімділігін болжауға болады, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі он жылдықта бар болған жалғыз заманауи танктар ретінде, британдықтарға механикаландырылған соғыс туралы көптеген жаңа идеяларды нақты операциялық бөлімдерде сынап көруге бірегей мүмкіндік берді. Осылайша алынған тәжірибе Екінші дүниежүзілік соғыста аса құнды болып шықты.

Операторлар

Румыния (ұсынылған) – 1926 жылы Решица зауыты британдық Vickers танкін лицензия бойынша жергілікті түрде өндіруді ұсынды. Танктің салмағы 10,5 тоннаға жетер еді және оның жылдамдығы сағатына 24 шақырымды құрады. Румын әскері танктың сипаттамаларының жеткіліксіздігіне байланысты ұсынысты қабылдамады. Нақты айтылмаса да, берілген сипаттамалар осы танктың Medium Mark I болғанын көрсетеді.

Нұсқалар

Medium Mark I: алғашқы үлгісі, оның отызы 1924 жылдан бастап салынды. Medium Mark IA: елуі бірқатар жақсартылған, 8 мм бронямен, екі бөлікті жүргізуші кабинасымен, Hotchkiss пулеметімен әуе шабуылына қарсы оқ атуды жеңілдету үшін мұнараның артқы бөлігі бейімделген, сондай-ақ пулеметшілер үшін жақсартылған маңдай және иек жақтауларымен жабдықталды. Mark IA танкілерін сырттан іске қосуға болады. Барлық сексен танктың қиындық тудырған жүргіштік тегершіктері күштірек үлгілермен ауыстырылды. Medium Mark IA*: бастапқы танк мұнаралары Hotchkiss бекітпелерін алып тастау және алдыңғы Vickers пулеметін орнату арқылы қайта жаңартылды, оның салмағы мұнараның артқы жағындағы қорғасын салмағымен өтелді, сондай-ақ "Епископтың митрасы" айналатын күмбезі қосылды. Medium Mark I CS және Medium Mark IA CS: он екі танк, негізінен түтін шығару үшін, 15 фунттық минометпен жабдықталған, жақын қолдау машиналары ретінде қайта жаңартылды. Эксперименталды дөңгелек және жол жүйесі бар Medium Mark I: бұл 1926 жылғы жоба, мақсаты жол тез тозуын жеңіп, стратегиялық жылдамдықты арттыру. Танк төрт үлкен резеңке дөңгелекті тіреуіштермен көтерілуге болатын, олардың екеуі шеттерінен төмен түсірілді, ал алдыңғылары басқарылатын. Арқадағы дөңгелектерді жүргізуге болады, бұл көлік "өте нашар роликтің үстіне орнатылған үйге" ұқсас көрінеді; оны жүк көлігімен тарту әлдеқайда ыңғайлырақ болды. Бұл көлік сондай-ақ эксперименттік жүргізуші кабинасымен жабдықталған. Кейіннен бұл құрылғы алынып тасталды. Бір Medium Mark I танкісінде қозғалтқыш Ricardo дизельдік қозғалтқышымен ауыстырылды.

Тірі қалған көліктер

Бір "Викерс Медиум Марк 1" Оңтүстік Африканың Блумфонтейн қаласындағы Арнайы қызмет батальоны мұражайында сақталды. "Викерс Медиум Марк I" танкісінен алынған 3 фунттық зеңбірек Бовингтондағы "Викерс A1E1 Independent" танкінде сақталған.