Шығыс Хань әкімі Тао Цянь өмірі мен қызметі

Кіріспе

Хан әулетінің шенеунігі және әскербасы (132-194) Тао Цян (陶謙), Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде Сю провинциясының әкімі.

Тао Цян (132–194),

Азаматтық және әскери мансап

Жас кезінде ол оқуға құштар және адал адам ретінде танымал болды. Хан әулетінің қызметінде болғанда, ол маокай (茂才) атағын алып, Лу округінің (盧縣) префекті болып тағайындалды. Өзінің қатал мінезімен және жоғары моральдық қасиеттерімен көзге түсті. Кейін xiaolian (әскери қызметке үміткер) болып тағайындалып, кеңседе жұмыс істеді және Шу округінің (舒縣) префекті болды. Қазіргі әкім Жан Пан (張磐) одан бұрынғы ұрпақтан болатын және Тао Цянның әкесімен дос еді. Сондықтан ол оған жылы қарым-қатынас көрсетті, бірақ Тао Цян Жан Панның бағыныштысы болғанына қынжылды. Префект (令) қызметін атқаратын кезінде Тао Цян кеңсе талаптарына сәйкес Жан Панға құрметпен қарады. Жан Пан Тао Цянмен бірге тамақтануға жиі шақыратын, бірақ ол кейде шақырудан бас тартатын. Жан Пан Тао Цянды билеуге шақырды, ол бас тартқандықтан, оны мәжбүрледі. Билеген кезде Тао Цян айналмайтын. Жан Пан себебін сұрағанда, ол өзгелерден жоғары шығуға тырыспағанын айтты. Жан Пан оның жауабына ашуланып, Тао Цяннан алшақтады. Лауазымда қызмет еткен кезде Тао Цян таза мінезімен және асыл ізгілігімен танымал болды, өйткені ол жеке істерін қызметтік міндеттерімен араластырмады. Жан Пан оның құрбандыққа ақша жұмсауын ұнатпады. Сондықтан Тао Цян лауазымынан кетті. Сары басқақтылар көтерілісі басталғанда, ол Ю провинциясының инспекторы (幽州刺史) болып тағайындалды және Чжан Вэнге (Хан әулеті) әскери кеңесші болды. Лианг провинциясының көтерілісі кезінде ол Чжан Вэнмен бірге солтүстік-батыс шекарасында болды. Осы кезде батыс тайпалары жерлерді шапқылап, Хуанфу Сонг оларды бағындыру үшін тағайындалды. Тао Цян оған еріп, әскери құралды дамытуға жауапты командир (楊武都尉) болып қызмет етті. Бұл жорықта олар Цян тайпаларын жеңіске жеткізді. Бян Чжан мен Хан Суй көтеріліске шыққанда, Тао Цян Чжан Вэнмен бірге болды. Жақсы күтім көрсетілгенімен, ол Чжан Вэннің лауазымындағы тәртіпсіздігіне наразы болды. Әскер қайтып келген кезде өткен тойда Чжан Вэн Тао Цянға шарап құюды бұйырды, ол Чжан Вэн мен басқа әскери шенеуніктерді сынап, оларды ашуландырды. Сондықтан Чжан Вэн Тао Цянды шекараға жер аударды. Бағыныштыларының кеңесімен Чжан Вэн Тао Цянды кешіріп, оның жомарттығын көрсетті. Тао Цян өзінің айтқан сөздеріне өкініш білдірді, ал Чжан Вэн оған бұрынғыдай жақсы қарым-қатынас жасауға көнді. Донг Чжуоның төңкерісі мен одан кейінгі шайқастар кезінде Тао Цян Сю провинциясының инспекторы (徐州刺史) болып тағайындалды. Провинцияда Сары басқақтылардың қалдықтары болды, Тао Цян оларды тазалап, көршілес Ян провинциясын бақылауға алды. Бірақ ол одан әрі аумағын кеңейтуге ниет білдірмеді. Донг Чжуоға қарсы сәтсіз жорықтан кейін Тао Цян император сарайына құрметті сыйлықтар жіберіп, Шығысты бекітуші генерал (安東將軍) және Сю провинциясының губернаторы (徐州牧) атағын алды, сонымен қатар Лиян бароны (溧陽侯) атағын иеленді. Осы кезде Сю провинциясы қауіпсіз және гүлденген, көптеген босқындар келді. Тао Цян Ван Ланг, Чжу Чжи және Чэнь Денгтің мансабын бастауға көмектесті, олардың барлығы Хан әулетінің құлауына әкелген тарихи оқиғаларда маңызды рөл атқарды. Алайда, ол Зе Ронг, Цао Хун (曹宏) және Кве Сюань (闕宣) сияқты адал емес адамдармен одақтасуға бейім болды, сонымен қатар, адал және қабілетті бағыныстысы Жао Юді (趙昱) сенімді лауазымға тағайындамады. Оның өтініштеріне жауап бермегендерді, мысалы, Чжан Чжао мен Лю Фанды түрмеге қамады, сондай-ақ сол кезде Юань Шуға қызмет ететін Сун Цэнің отбасына зиян келтіруге тырысты.

As a young man, he was known for being studious and honest. While in the service of the Han dynasty, he was nominated as a maocai (茂才) and served as Prefect of Lu (盧縣令). He earned a reputation for his inflexible nature and was noted to have great virtue. He was nominated as a xiaolian (civil service candidate), served in the secretariat and as Prefect of Shu (舒縣令). The current Administrator, Zhang Pan (張磐) was of the same commandery of an older generation and was friends with Tao Qian's father. Therefore, he was friendly with him but Tao Qian felt ashamed about being Zhang's subordinate. Later when serving as Prefect (令), Tao treated Zhang Pan with respect, as required by his office. Zhang Pan always wanted to feast with Tao Qian who would sometimes refuse the invitation. Zhang Pan encouraged Tao Qian to dance, as the later refused, he would force him. While dancing, Tao Qian would not spin. As Zhang Pan asked him why, he answered that he cannot as it would surpass others. Zhang Pan was irritated at his answer and distanced himself from Tao Qian. When he served in office Tao Qian was noted for his pure conduct and noble character as he didn't mix private dealings with his duties. As Zhang Pan hated that he wasted money on sacrifices. Tao Qian resigned from his post. When the Yellow Turban Rebellion broke out, he was appointed as the Inspector of You Province (幽州剌史) and served as military advisor to Zhang Wen (Han dynasty), accompanied him in the northwestern frontiers during the Liang Province Rebellion. Around this time, the western tribes were raiding the lands and Huangfu Song was appointed to pacify them. Tao Qian followed him and served as Commandant Who Raises Military (楊武都尉). During this campaign, they greatly defeated the Qiang tribes. As Bian Zhang and Han Sui rebelled, Tao Qian accompanied Zhang Wen, although well treated he despised Zhang Wen for his tenure in office. During a feast, as the army returned. Zhang Wen ordered Tao Qian to serve wine during which he insulted Zhang Wen along with other military officers which angered Zhang Wen who exiled Tao Qian to the frontier. Following the advice of his subordinate, he forgave Tao Qian as a way to show his generosity. Tao Qian was convinced to show that he felt sorry for his insult while Zhang Wen received encouragement to resume his good treatment of him therefore their relation started anew. In the chaos of Dong Zhuo's coup d'état and the battles that followed, Tao Qian was appointed as Inspector of Xu Province (徐州刺史), in the province, there were still remnants of the Yellow scarves, Tao Qian succeeded in clearing the area of rebel forces and gained control of the neighbouring Yang Province. However, after that he showed no ambition to expand his territory any further. After the failed campaign against Dong Zhuo, Tao Qian sent tributes to the imperial court located at Chang'an and received the titles of General Who Stabilises the East (安東將軍) and Governor of Xu Province (徐州牧) with a peerage as Marquis of Liyang (溧陽侯). Around this time, the Xu province was secured and prospere with many refugees joining. Tao Qian was responsible for starting the careers of Wang Lang, Zhu Zhi and Chen Deng, all of whom would play fairly important roles in the historical events leading to the end of the Han dynasty. However, at the same time he was prone to joining forces with unscrupulous characters, such as Ze Rong, Cao Hong (曹宏) and Que Xuan (闕宣), and on the other hand not appointing Zhao Yu (趙昱), a loyal and capable subordinate, to a position of trust. Those who did not respond to his requests to serve him, such as Zhang Zhao and Lü Fan, he had imprisoned, and he also attempted to harm the family of Sun Ce, who was serving Yuan Shu at the time.

Цао Цаоның Сю провинциясына басып кіруі

193 жылы Цао Цаоның әкесі Цао Сонг Сю провинциясы арқылы Цао Цаоға қосылу үшін Ян провинциясына жол тартты. Тао Цзяньнің бағыныштысы Жан Кай (張闓) керуенге шабуыл жасап, Цао Сонгты өлтіріп, олжасымен қашып кетті. Цао Сонгтың қазасы Ян провинциясының әкімі Цао Цаоны Сю провинциясына әскер жіберіп, көптеген бейбіт тұрғындарды қырғынға ұшыратуға мәжбүр етті – бұл әкесінің құрметі үшін жасалғандай болды. Тао Цзянь Цин провинциясындағы одақтастарынан көмек сұрады, және Тянь Кай оған қосылды. Осы күштердің арқасында Тао Цзянь Цао Цаоға қарсы тұра алды. Цао Цаоның әскерлері ақырында көлікпен қамтамасыз етуде қиындыққа тап болып, Ян провинциясына қайта шегінуге мәжбүр болды. Цао Цао 194 жылы екінші шабуылға көшті, бірақ Чжан Миао мен Чэн Гонг оған қарсы бүлік көтеріп, қарсыласы Лю Буға Ян провинциясындағы базасын басып алуға көмектескен соң кері қайтуға мәжбүр болды.

Өлім және мұрагерлік

Тао Цян 194 жылы 63 жасында (шығыс азиялық жас санағы бойынша) аурудан қайтыс болды, оның екі ұлы Тао Шан және Тао Инь мемлекеттік қызметке тұрмады. Жан Жао және басқа шенеуніктер оның өліміне аза тұту үшін мынадай жоқтау айтты: "Генерал және маркиз дәрежесінде қызмет еткен Сіз, әскери және азаматтық істерді басқарып, ізгілік пен әділеттілікті сақтадыңыз. Сіздің кең пейіліңізбен барлығы берік және тура болды. Шу және Лу аймақтарының префекті болғанда, халқыңызды жақсы көрдіңіз, Ю және Сю аймақтарының инспекторы болғанда, баршаға мейірімділікпен қарадыңыз. Батыста көтеріліс болғанда, оларды тазарттыңыз. Сіз болмаса, бейбітшілік болмас еді. Император сіздің жетістіктеріңізді естіп, сізге лайықты атақ-дәреже берді, губернаторлық лауазымымен және маркиздік атағымен билігіңізді нығайтты. Сіз генерал атағын алып, Шығысты бекемдеуші генерал ретінде әскеріңізді қиындықтарды жоюға, бұрынғы кеңселер мен құрбандық орындарын қалпына келтіруге жұмсадыңыз. Бірақ, өміріңіз мәңгілік емес еді, күтпеген жерден қайтыс болдыңыз. Сізді жоғалтып, қарапайым халық қайғыға батты, сізсіз қиындықтар туатынын сезінді. Он күннің ішінде бес округ құлдырап жатыр. Сізсіз біз не істейміз, кімге басшылық іздейміз? Құрметті хаттар қасиетті аспанға жетпейді. Оның қол астындағылары Ми Чжу мен Чэнь Ден Лю Бейді Сю провинциясының жаңа губернаторы болуға шақырды. Лю Бей бастапқыда бас тартты және Юань Шуға губернаторлық міндетін ұсынды, бірақ Конг Ронг оны қабылдауға көндірді.

Үш патшалықтың романсында

14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романында Тао Цзянь "жылы және шын ниетті адам" деп сипатталады, ал Чжан Кайдың Цао Сонгқа жасаған шабуылы оның қалауынша болмаған деп көрсетіледі. Кейін, Лю Бей Цао Цаоның басып кіруін тоқтатуға көмектескеннен кейін, Тао Цзянь Лю Бейге Сю провинциясының әкімдігін үш рет ұсынады, бірақ Лю Бей әр жолы мұндай іс-әрекет ар-ұятсыздыққа тепе-тең дей отырып бас тартады. 194 жылы, өлім төсегінде Тао Цзянь Лю Бейден билікті қабылдауын сұрап соңғы рет әрекет етеді; Лю Бей оның тілегінен бұрынғысынша бас тартады. Тао Цзянь көп ұзамай тыныш қайтыс болады, ал Лю Бей Сючжоу халқы мен өз бауырларының оны қолбасшылыққа алуға шақыруынан кейін ғана оның соңғы тілегін қабылдайды.

Әдеби және мәдени сілтемелер

Тоталь соғыс: Үш патшалықта Тао Цянь ойналатын фракция ретінде көрінеді және ойында Цао Цаоның басты қарсыласы ретінде маңызды рөлде бейнеленеді.