Кіріспе

Балауат () – ежелгі ассириялық Имгур Энлиль қаласының археологиялық орны және Ирактың Ниневия провинциясындағы қазіргі заманғы ауыл. Ол Мосул қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай және қазіргі ассириялық Бахдида қаласының оңтүстігінде жатыр.

Ежелгі атауы

Балават – ежелгі Ассириялық Имгур Энлиль қаласының орны. Имгур Энлиль атауының мағынасы "Энлиль келісім берді" дегенді білдіреді. Ежелгі Вавилонда да Имгур Энлиль деп аталатын қабырға болған.

Археологиялық зерттеулердің тарихы

Бұл жерді 1878 жылы археолог Хормузд Рассам қазба жұмыстары арқылы зерттеді. 1956 жылы Макс Маллован Ирактағы Британ археология мектебі тапсырысымен бұл жерді қайтадан қазды. 1989 жылы Британ мұражайы үшін Д. Дж. Таккер жер бетін зерттеу жүргізді. Қала қабырғалары шамамен 64 гектар жерді қоршап тұрды.

Жұмыс өтілі

Имгур Энлиль қаласын Неоассирия патшасы Ашурнасирпал II (б.з.д. 884-859 жж.) құрды. Ол Тигр өзенінен Дерах өзені бойымен жоғары орналасқан, сол жерде Калу (Киелі кітаптағы Нимруд/Калах) қаласы болған. Имгур Энлиль Ниневия және Аррафа (қазіргі Киркук) қалалары арасында, патшалық Неоассирия жолының бойында, оңтүстік-шығысқа қарай жатқан. Ашурнасирпал II астананы Ассурдан Калхуға көшірген, ал Имгур Энлильдің құрылуы Неоассирия империясын нығайтуға жасалған тағы бір қадам болған шығар. Бұл жердегі құрылыс Ашурнасирпал II-нің ұлы Шалманесер III тұсында да жалғасты. Қала шамамен екі жарым ғасыр бойы өмір сүрді, бірақ көптеген Неоассирия қалалары сияқты, Неоассирия империясының құлауы кезінде (б.з.д. 614-605 жж.) мидиялықтар, вавилондар және скифтер шабуыл жасап, қиратты.

АҚШ-Ирак соғысынан кейінгі құрылыс

2004 жылдың қараша айында АҚШ армиясы ауылға жолдар салып берді, бұл қазіргі ассириялық ауылды ежелгі ассириялық Калху қаласымен және Бахдида (Әл Хамдания) ауылымен байланыстырды. Жоба "Ниневия ауылының жолдар жобасы" деп аталды және АҚШ үкіметімен қаржыландырылды. Жолдарды салуға арналған келісім-шарт Ashour General Construction Contracting Company компаниясына берілді, соның құны 1,120,000 долларды құрады.

Материалдық мәдениет

Ғибадатханалар мен сарай ғимараттарынан басқа, сол жерде табылған ең маңызды артефакттар – Балават қақпалары болды. Қақпалардың биіктігі шамамен 6 метрді құрады және олар арман құдайы Мамудың ғибадатханасына тиесілі еді. Олар қола жолақтардан тұрды, бұл жолақтар шегелер арқылы сарайдың екі ағаш қақпасына бекітілген. Қола жолақтарда жаңа ассириялық патша Шалманесер III-тің (б.з.д. 859-824 жж.) жорықтарынан құрбандық және соғыс көріністері бейнеленген, сондай-ақ олар ассирия өнерінде ландшафт элементтерінің (мысалы, ағаштар мен таулардың) алғашқы бейнелері болды.