Кіріспе

Польша жазушысы және журналисі Казимеж Дамази Мочарски (21 шілде 1907 – 27 қыркүйек 1975) – поляк жазушысы және журналисі, Польшаның Ішкі әскері офицері (әскери лақап аттары: Борсук, Гравер, Мориси және Рафаль; нацистік қарсылық қозғалысында белсенділік танытқан). Оның "Атқышпен сұхбаттар" кітабында нацистік соғыс қылмыскері Юрген Строппен болған сұхбаттар тіркелген. Строп осы кітапта Сталин тұсындағы ҰБ құпия полициясының түрмесінде бірге отырған және жақын арада атқарылуға тиіс болған. 1945 жылы тұтқынға алынып, он бір жылдан кейін Польша қазаны кезеңінде кешірілген Мочарски төрт жыл өлім жазасымен күтілді (1952–1956 жж.), түрмеде тұрғанда үш рет мемлекет жауы ретінде сотталды. 1932 жылдың желтоқсанында бітіргеннен кейін, ол Париждегі Париж университетінің Жоғары халықаралық зерттеулер институтында оқуын жалғастырды. 1935 жылы Варшаваға оралып, Польша және халықаралық құқық саласында маманданған Еңбек және әлеуметтік қызметтер министрлігінің кеңесшісі болды. Ол сондай-ақ "Жастар легионы" және прогрессивті "Мауриси Мочнацкий Еңбек клубы" ұйымдарының мүшесі болды. 1937 жылы Варшаваның Демократиялық клубын құруға қатысты. Олардың алғашқы отырысы оның Варшавадағы пәтерінде өтті. Кітаптың басқа тілдерге аудармалары: 1978 жылы Droste баспасынан неміс тілінде, 1979 жылы Gallimard баспасынан француз тілінде, 1979–80 жылдары Loḥame ha Geṭaʼot баспасынан еврей тілінде, 1985 жылы Mladá fronta баспасынан чех тілінде (толық нұсқасы 2007 жылы Jota баспасынан шықты), 2009 жылы Černìvcì баспасынан украин тілінде және тағы да басқалар. Мочарскидің өмірбаянын Кунерт жазды, ал кіріспесін Владыслав Бартошевский жазды.

Танымал мәдениетте

2006 жылы поляк телефильмі «Rozmowy z katem» (Жаза атқарушымен сұхбаттар) Мочарскидің естеліктеріне негізделген, онда Строптың рөлін Пиотр Фрончевский ойнады. 2007 жылы режиссер Мацей Энглерт Мочарскидің кітабы негізінде «Жаза атқарушымен сұхбаттар» атты DVD деректі фильмін жасады. 2012 жылдың 18 сәуірінде Филип Боемнің Мочарскинің «Жаза атқарушымен сұхбаттар» шығармасының сахналық бейімделуі «Апстрим» театрында (Сент-Луис, Миссури штаты) тұңғыш рет көрсетілді.