Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Осман империясының әкімшілік бөлінісі 1660 жылдан 1864 жылға дейін.
Administrative division of the Ottoman Empire from 1660 to 1864
Сидон эялеті (; إيالة صيدا) – Осман империясының эялеті (бейлербейлік деп те аталады). 19 ғасырда эялет Египет шекарасынан Кисауан шығанағына дейін созылып, қазіргі Израиль мен Ливанның бір бөліктерін қамтыды. Елордасының орналасқан жеріне қарай, ол Сафад, Бейрут немесе Акра эялеті деп те аталатын.
The Eyalet of Sidon (; إيالة صيدا) was an eyalet (also known as a beylerbeylik) of the Ottoman Empire. In the 19th century, the eyalet extended from the border with Egypt to the Bay of Kisrawan, including parts of modern Israel and Lebanon. Depending on the location of its capital, it was also known as the Eyalet of Safad, Beirut or Acre.
Өмірбаян
Осман билеушілері 1585 жылдан бастап провинция құруды қарастырған. Бейрут, Сидон және Сафед аймақтары (Галилеяның көп бөлігін қамтиды) Манид әмірі Фахр әл-Дин Маның басқаруына біріктірілді.
Ottoman rulers considered creating the province as early as 1585. The districts of Beirut Sidon and Safed (encompassing much of the Galilee) were united under the rule of Ma'nid emir Fakhr al Din Ma'n.
Жасау
Провинция 1614-1615 жылдары Фахр әл-Диннің жер аударылуы кезінде қысқа мерзімге құрылып, 1660 жылы қайта құрылды. Облыс құрылған Дамаск провинциясына қатысты салық және саяси мәселелер бойынша белгілі бір дәрежеде бағынышты болып қала берді. 1660 жылдардағы қақтығыстарға қарамастан, Маң әулеті "17 ғасырдың соңына дейін осы эялеттің ішкі істерін басқаруда басты рөл атқарды, мүмкін, оларсыз Бейрут-Сидон санджағында провинцияны басқару мүмкін болмағандықтан".
The province was briefly created during Fakhr al Din's exile in 1614–1615, and recreated in 1660. The province continued to be subordinated in some ways, both in fiscal and political matters, to the Damascus province out of which it was created. Despite conflicts in the 1660s, the Ma'n family "played the leading role in the management of the internal affairs of this eyalet until the closing years of the 17th century, perhaps because it was not possible to manage the province certainly not in the sanjak of Sidon Beirut without them."
17 ғасырдың соңы мен 18 ғасыр
Мандардан кейін Шиһаб әулеті 17 ғасырдың соңынан бастап 19 ғасырға дейін Сидон-Бейрут аймағының таулы бөлігін биледі. Сидон губернаторының билігі Сафед санджағында да формалды болып қалды, онда 18 ғасырда түрлі жергілікті басшылар, негізінен Ғалилеядағы Зайдан әулетінің шейхтары және Джабал Амилдегі Әли әл-Сағир, Мункар және Сааб әулеттерінің шиит тайпаларының шейхтары билік етті. Тіпті Сидон, Бейрут және Акраның жағалау қалалары да Сидондық Хаммуд әулетіне берілді. 1720 жылдардың соңына қарай Бейрут және оның салық жинау құқығы Әмір Хайдар басшылығымен Шиһабтарға көшті, ал Акра және оның салық жинау құқығы 1740 жылдардың ортасында Зайдани шейхы Захир әл-Умардың билігіне өтті. 1775 жылы Джезар Ахмет-паша Сидон губернаторы болып тағайындалғанда, ол астананы Акраға көшірді. 1799 жылы Акра Наполеон Бонапарттың қоршауына қарсы тұрды.
The Ma'ns were succeeded by the Shihab family in ruling the mountainous interior of Sidon Beirut from the final years of the 17th century through the 19th century. The governor of Sidon's rule also remained nominal in the Safed sanjak as well, where in the 18th century different local chiefs, mainly the sheikhs of the Zaydan family in the Galilee and the sheikhs of the Shia clans of Ali al Saghir, Munkar, and Sa'b families in Jabal Amil. Even the coastal towns of Sidon, Beirut, and Acre were farmed out to the Sidon based Hammud family. By the late 1720s, Beirut and its tax farm also went over to the Shihabs under Emir Haydar, while Acre and its tax farm came under the rule of the Zaydani sheikh Zahir al Umar in the mid 1740s. In 1775, when Jezzar Ahmed Pasha received the governorship of Sidon, he moved the capital to Acre. In 1799, Acre resisted a siege by Napoleon Bonaparte.
XIX ғасырдың басында және ортасында
1831-1833 жылдардағы Мысыр-Осман соғысының бір бөлігі ретінде Мысырдың Ибрагим-пашасы 1832 жылы 27 мамырда қатаң қоршаудан кейін Акраны басып алды. Мысырдың билеуі друздар мен марониттер арасындағы бәсекелестікті күшейтті, себебі Ибрагим-паша өз әкімшілігінде және әскерінде христиандарды ашық түрде қолдады. 1840 жылы Сидон губернаторы өзінің резиденциясын Бейрутке көшіріп, осылайша оны эялеттің жаңа астанасына айналдырды. 1841 жылы Осман билігіне қайта оралғаннан кейін друздар сұлтанның әмірлік атағын берген Башир III әл Шихабты биліктен ығыстырды. 1842 жылы Осман үкіметі Екі Каймакамат жүйесін енгізді, оған сәйкес Ливан тауы маронит тағайындамасымен, ал Кисрауан және Шуф аймақтарының оңтүстік бөліктері друздармен басқарылатын болды. Екеуі де Сидон губернаторының бағынышты басқаруында қалатын еді. Ливанның осылай бөлінуі қателік болып шықты. Діни топтар арасындағы антагонизм күшейді және 1860 жылға қарай толыққанды секталық зорлық-зомбылыққа ұласты. Соңынан 1860 жылғы Ливан қақтығысында мыңдаған христиан қаза тауып, оқиға 1860 жылғы шілдедегі Дамаск көтерілісімен аяқталды.
As part of the Egyptian–Ottoman War of 1831–33, Ibrahim Pasha of Egypt took Acre after a severe siege on May 27, 1832. The Egyptian occupation intensified rivalries between Druzes and Maronites, as Ibrahim Pasha openly favoured Christians in his administration and his army. In 1840, the governor of Sidon moved his residence to Beirut, effectively making it the new capital of the eyalet. After the return to Ottoman rule in 1841, the Druzes dislodged Bashir III al Shihab, to whom the sultan had granted the title of emir. In 1842 the Ottoman government introduced the Double Kaymakamate, whereby Mount Lebanon would be governed by a Maronite appointee and the more southerly regions of Kisrawan and Shuf would be governed by a Druze. Both would remain under the indirect rule of the governor of Sidon. This partition of Lebanon proved to be a mistake. Animosities between the religious sects increased, and by 1860 they escalated into a full blown sectarian violence. In the 1860 Lebanon conflict that followed, thousands of Christians were killed in massacres that culminated with the Damascus Riots of July 1860.
Тарату
Халықаралық қоғамның қырғынға байланысты тудырған наразылығынан кейін француз әскері Бейрутке түсті, ал Осман империясы тиімсіз Каймакамате жүйесін жойып, оның орнына Ливан тауының Мутасаррифатын орнатып, оны Ливандық емес христиан мутасаррифтар басқаратын, марониттер көпшілік құраған аудан етті. Бұл жаңа жүйе Ливанның тәуелсіздік алған алғашқы жылдары сақталған саяси жүйенің тікелей алдағысы болды. Жаңа тәртіп алабалықты тоқтатты және аймақ Осман империясының соңғы онжылдықтарында гүлденді.
Following the international outcry caused by the massacres, the French landed troops in Beirut and the Ottomans abolished the unworkable system of the Kaymakamate and instituted in its place the Mutasarrifate of Mount Lebanon, a Maronite majority district to be governed by non Lebanese Christian mutasarrıf, which was the direct predecessor of the political system that continued to exist in Lebanon's early post independence years. The new arrangement ended the turmoil, and the region prospered in the last decades of the Ottoman Empire.