Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тайфун – Жозеф Конрадтың 1899 жылы жазыла бастаған және 1902 жылдың қаңтар-наурыз айларында «Pall Mall Magazine» журналында бөлім-бөлім жарияланған қысқа повесі. Оның тұңғыш кітап түрінде басылымы 1902 жылы Нью-Йоркте «Путнам» баспасында шықты; ал 1903 жылы «Тайфун және басқа да әңгімелер» жинағы арқылы Ұлыбританияда да жарық көрді.
Typhoon is a short novel by Joseph Conrad, begun in 1899 and serialized in Pall Mall Magazine in January–March 1902. Its first book publication was in New York by Putnam in 1902; it was also published in Britain in Typhoon and Other Stories by Heinemann in 1903.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Капитан МакВирр британдық құралымда салынған, Сиам туымен жүретін "Нан Шан" бу кемесімен Тынық мұхитының солтүстік-батыс бөлігіндегі тайфунға – дамыған тропикалық циклонға қадам басады. Басқа кейіпкерлердің ішінде жас Жукс – Конрадтың капитан Джон МакВирмен бірге теңізде болған кезіндегі өзінің екінші жағы болуы мүмкін, сондай-ақ бас инженер Соломон Рут бар. Конрадтың сөзімен айтқанда, "ешқашан осы жер бетінде болмаған" МакВирр отбасы мен экипажынан эмоционалды түрде шегініп, тайфуннан қашу үшін басқа бағытты қарастырудан бас тартады, бірақ табиғаттың күшті күшіне қарсы оның мызғымас еркі құрметке ие болады.
Captain MacWhirr sails the Nan Shan, a British built steamer running under the Siamese flag, into a typhoon—a mature tropical cyclone of the northwestern part of the Pacific Ocean. Other characters include the young Jukes—most probably an alter ego of Conrad from the time he had sailed under captain John McWhir—and Solomon Rout, the chief engineer. While MacWhirr, who, according to Conrad, "never walked on this Earth"—is emotionally estranged from his family and crew, and though he refuses to consider an alternative course to skirt the typhoon, his indomitable will in the face of a superior natural force elicits grudging admiration.
Талдау
Конрад бу кемесінің желкенді кемеден қалай ерекшеленетінін көрсету арқылы "жаңа бағыт ашты", сол кезде болып өткен тарихи өзгеріс. Мысалы, экипаж "теңізшілер мен қазандықшылар" [инженерлер] деп бөлінді; Хакетт пен Бильдің романсыз еңбектері; капитан – кемесінің айнасы, табиғаттан оқшауланып, қиялының күшінен айырылған. Стиль жағынан Конрад "мүмкін, қазіргі заманғы шағын прозадағы ең танымал эллипсті" жасады. Ол осы алты айлық саяхатын роман үшін пайдаланды. Конрад бірде өзінің биографы және досы Ричард Керлге қызмет еткен кемелерінің тізімін және олармен байланысты оқиғаларды айтты – бұл байланыстар шағын (бір ғана кейіпкер немесе оқиға) немесе үлкен (толық сапар) болуы мүмкін, Конрад мұны нақты айтпады. "Тайфун" үшін ол өзі қызмет еткен "Джон П. Бест" бу кемесін "шабыттандырды" деді. Жозеф Конрад кітапты Куннингхэм Грэмге арнады, ол сондай-ақ жазушы және шотланд радикалы болды, және Конрадтың ең алғашқы жарияланымдарынан бері оны ынтамен қолдады.
Conrad "broke new ground" by showing the ways a steam ship differs from a sailing vessel, an historic shift occurring at the time. For example how the crew were broken into "sailors and firemen" [engineers]; the unromantic labors of Hackett and Beal; the captain as a mirror of his ship, isolated from nature and lacking the power of imagination. Stylistically, Conrad made "perhaps the most celebrated ellipsis in modern short fiction". He drew upon this six months voyage for the novel. Conrad once dictated to biographer and friend Richard Curle a list of ships he served on, and the stories they were connected to—the connections might have been minor (a single character or incident) or major (a complete voyage), Conrad did not indicate. For Typhoon he said it "suggested" the steamer John P. Best which he served on. Joseph Conrad dedicated the book to Cunninghame Graham, a fellow writer and Scots radical who was an enthusiastic supporter of Conrad since his earliest publications.
Кейіпкерлер
Капитан Том МакВирр, тәжірибелі, қиялы жоқ адам. Жюкс, бірінші офицер. "Тайфун" повесі үшінші тұлғадағы шектеулі көзқарас, МакВиррдің үшінші тұлғадағы шектеулі көзқарасы және баяндаушының үшінші тұлғадағы толық көзқарасы арасында ауысады. Жюкстің жоғалған досы, Атлантикалық кемедегі екінші офицер. Барлығын білетін баяндаушы Жюкске жазған хаттарынан цитаталар келтіреді, ал досы кемедегі әріптестеріне Жюкс хаты туралы пікір білдіреді. Соломон Рут, бас инженер, тәжірибелі теңізші. Сөйлеуге құштар, ызалы екінші инженер Гарри және үнсіз үшінші инженер Бейл. Кеме капитаны: "Елуге жуық, кішкентай, қатал мінезді, жуан шашты, қысқа аяқты, ұзын қолды, қарт маймылға ұқсайтын теңізші". Екінші офицер: "Ол қабілетті, бірақ үмітсіз жағдайда көрінетін, ешқандай жаман әдеттері жоқ, және олармен ашық сәтсіздіктің белгілерін алып жүретін адамдардың бірі еді". Басқа теңізшілер, "Нан Шан" кемесінің үй иесі және аспаз. Оқырман рульшінің, Хакетт есімін ғана біледі. Кулилер – Бун Хин компаниясы Қытайға жіберген жалданып жұмыс істейтін жұмысшылар. Бун Хин компаниясының кеңсе кызметкері, жұмысшылар мен кеме офицерлері арасында аудармашылық жасайды. Миссис Люси МакВирр, Лидия және Том, капитанның әйелі, қызы мен ұлы, олардың барлығы Лондондағы үйлерінен оған қатысты әртүрлі пікір білдіреді. Миссис Рут, бас инженердің әйелі, және үлкен Миссис Рут, бас инженердің анасы, сондай-ақ Лондонда тұрады, олар инженер туралы пікір білдіреді. Шотландияның Думбартон қаласындағы кеме құрылысы фирмасының екі иесі, "Нан Шанды" салған. Олар МакВиррді жұмысқа алғаннан кейін онымен кеңеседі.
Captain Tom MacWhirr, an empirical man without imagination. Jukes, the first mate. Typhoon alternates between his third person limited point of view, the third person limited point of view of MacWhirr, and the third person omniscient point of view of the narrator. Jukes' absent friend, the second mate from a trans Atlantic liner. The omniscient narrator quotes from Jukes's letters to him, and the friend comments to his shipmates about a letter from Jukes. Solomon Rout, the chief engineer, an experienced seaman. The garrulous, choleric second engineer Harry and the silent third engineer Beale. The boatswain, "an ill favoured, undersized, gruff sailor of fifty, coarsely hairy, short legged, long armed, resembing an elderly ape." The second mate: "He was one of those men who are competent enough, appear hopelessly hard up, show no evidence of any kind of vice, and carry about with them all the signs of manifest failure." The other sailors, steward and cook of the Nan Shan. The reader only learns the name of the helmsman, Hackett. The coolies, hired workers being sent home to China by the Bun Hin Company. The clerk for the Bun Hin Company, who interprets between the workers and the ship's officers. Mrs. Lucy MacWhirr, Lydia, and Tom, the Captain's wife, daughter and son, who all comment upon him in one way or another from their home in London. Mrs. Rout, the chief engineer's wife and the elder Mrs. Rout, the chief engineer's mother, also living in London, who comment upon the engineer. The two owners of the shipbuilding firm in Dumbarton, Scotland, that constructed the Nan Shan. They discuss MacWhirr after hiring and briefing him.