Кіріспе

Тайфун – Жозеф Конрадтың 1899 жылы жазыла бастаған және 1902 жылдың қаңтар-наурыз айларында «Pall Mall Magazine» журналында бөлім-бөлім жарияланған қысқа повесі. Оның тұңғыш кітап түрінде басылымы 1902 жылы Нью-Йоркте «Путнам» баспасында шықты; ал 1903 жылы «Тайфун және басқа да әңгімелер» жинағы арқылы Ұлыбританияда да жарық көрді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Капитан МакВирр британдық құралымда салынған, Сиам туымен жүретін "Нан Шан" бу кемесімен Тынық мұхитының солтүстік-батыс бөлігіндегі тайфунға – дамыған тропикалық циклонға қадам басады. Басқа кейіпкерлердің ішінде жас Жукс – Конрадтың капитан Джон МакВирмен бірге теңізде болған кезіндегі өзінің екінші жағы болуы мүмкін, сондай-ақ бас инженер Соломон Рут бар. Конрадтың сөзімен айтқанда, "ешқашан осы жер бетінде болмаған" МакВирр отбасы мен экипажынан эмоционалды түрде шегініп, тайфуннан қашу үшін басқа бағытты қарастырудан бас тартады, бірақ табиғаттың күшті күшіне қарсы оның мызғымас еркі құрметке ие болады.

Талдау

Конрад бу кемесінің желкенді кемеден қалай ерекшеленетінін көрсету арқылы "жаңа бағыт ашты", сол кезде болып өткен тарихи өзгеріс. Мысалы, экипаж "теңізшілер мен қазандықшылар" [инженерлер] деп бөлінді; Хакетт пен Бильдің романсыз еңбектері; капитан – кемесінің айнасы, табиғаттан оқшауланып, қиялының күшінен айырылған. Стиль жағынан Конрад "мүмкін, қазіргі заманғы шағын прозадағы ең танымал эллипсті" жасады. Ол осы алты айлық саяхатын роман үшін пайдаланды. Конрад бірде өзінің биографы және досы Ричард Керлге қызмет еткен кемелерінің тізімін және олармен байланысты оқиғаларды айтты – бұл байланыстар шағын (бір ғана кейіпкер немесе оқиға) немесе үлкен (толық сапар) болуы мүмкін, Конрад мұны нақты айтпады. "Тайфун" үшін ол өзі қызмет еткен "Джон П. Бест" бу кемесін "шабыттандырды" деді. Жозеф Конрад кітапты Куннингхэм Грэмге арнады, ол сондай-ақ жазушы және шотланд радикалы болды, және Конрадтың ең алғашқы жарияланымдарынан бері оны ынтамен қолдады.

Кейіпкерлер

Капитан Том МакВирр, тәжірибелі, қиялы жоқ адам. Жюкс, бірінші офицер. "Тайфун" повесі үшінші тұлғадағы шектеулі көзқарас, МакВиррдің үшінші тұлғадағы шектеулі көзқарасы және баяндаушының үшінші тұлғадағы толық көзқарасы арасында ауысады. Жюкстің жоғалған досы, Атлантикалық кемедегі екінші офицер. Барлығын білетін баяндаушы Жюкске жазған хаттарынан цитаталар келтіреді, ал досы кемедегі әріптестеріне Жюкс хаты туралы пікір білдіреді. Соломон Рут, бас инженер, тәжірибелі теңізші. Сөйлеуге құштар, ызалы екінші инженер Гарри және үнсіз үшінші инженер Бейл. Кеме капитаны: "Елуге жуық, кішкентай, қатал мінезді, жуан шашты, қысқа аяқты, ұзын қолды, қарт маймылға ұқсайтын теңізші". Екінші офицер: "Ол қабілетті, бірақ үмітсіз жағдайда көрінетін, ешқандай жаман әдеттері жоқ, және олармен ашық сәтсіздіктің белгілерін алып жүретін адамдардың бірі еді". Басқа теңізшілер, "Нан Шан" кемесінің үй иесі және аспаз. Оқырман рульшінің, Хакетт есімін ғана біледі. Кулилер – Бун Хин компаниясы Қытайға жіберген жалданып жұмыс істейтін жұмысшылар. Бун Хин компаниясының кеңсе кызметкері, жұмысшылар мен кеме офицерлері арасында аудармашылық жасайды. Миссис Люси МакВирр, Лидия және Том, капитанның әйелі, қызы мен ұлы, олардың барлығы Лондондағы үйлерінен оған қатысты әртүрлі пікір білдіреді. Миссис Рут, бас инженердің әйелі, және үлкен Миссис Рут, бас инженердің анасы, сондай-ақ Лондонда тұрады, олар инженер туралы пікір білдіреді. Шотландияның Думбартон қаласындағы кеме құрылысы фирмасының екі иесі, "Нан Шанды" салған. Олар МакВиррді жұмысқа алғаннан кейін онымен кеңеседі.