Кіріспе

1929 жылғы фильм

«Шоу-лодка» – Эдна Фербердің 1926 жылғы «Шоу-лодка» романы негізінде түсірілген 1929 жылғы американдық дыбысты, романтикалық драмалық фильм. Фильм бастапқыда сол аттас 1927 жылғы мюзиклді пайдаланбады, бірақ кейін фильмге мюзиклден екі ән мен басқа да әндерді қосатын эпизодтар енгізілді. Сахналық қойылымнан алынған осы әндердің көпшілігі фильмнің көрсетілімге шығар алдында қосылған арнайы прологында ойнатылды. Бұл фильмді Universal компаниясы өндірді және көрсетті. Алғашқы дыбыстық кезеңдегі көптеген фильмдер сияқты, дыбысқа көшпеген кинотеатрлар үшін үнсіз нұсқасы да жасалды. Фильм ұзақ уақыт бойы жоғалған деп есептелді, бірақ оның көп бөлігі табылғаннан кейін LaserDisc форматында шығарылды және Turner Classic Movies арнасында көрсетілді. Көптеген ерте дыбыстық фильмдер сияқты, бұл фильм де дискідегі дыбыс және фильмдегі дыбыс нұсқаларында жарық көрді. 1990 жылдардың ортасында дискідегі дыбысқа арналған бірнеше Vitaphone үлгісіндегі жазбалар табылды. Фильмнің саундтрегі бастапқыда Western Electric жүйесімен жазылып, дыбысты фильм форматында ойната алмайтын кинотеатрлар үшін дискіге көшірілді. 2005 жылы тағы екі саундтрек жазбасы табылды. 1929 жылы жарық көрген фильм болғандықтан, ол 2025 жылдың 1 қаңтарында авторлық құқығынан босатылады.

Сюжет

Сегіз жасар Магнолия өзен қайығындағы құмар ойыншы Гейлорд Равеналмен танысып, ғашық болып, онымен қашып кетеді. Әкесі капитан Энди қайтыс болған соң, Магнолия, Равенал және олардың қызы Ким қайықты тастап, Чикагоға көшіп, Равеналдың құмардан тапқан ақшасымен күнеріп, кезегімен бай және кедей болып өмір сүреді. Соңында Парти, Равеналдың мүлдем ақшасы қалмаған кезде оларға келе жатқанын хабарлайды. Оның ашуынан қорқып, Равенал Магнолия мен Кимді тастап кетеді, ал Магнолия жергілікті клубта әнші болып жұмыс істейді де, бірте-бірте атақтыға ие болады. Бірнеше жыл өткен соң Парти қайтыс болады, ал Равеналға деген көзқарасы үшін Партиден ұзақ ажыраған Магнолия қайтадан шоу-қайыққа оралады. Магнолия мен Равенал фильм соңында шоу-қайықта қайта табысады, ал Парти қайтыс болғаннан кейін Магнолия қызы Кимге өз мұрасынан ақша береді.

Музыка

Фильмде Джозеф Чернявскийдің (музыкасы) және Кларенс Дж. Маркстің (сүйлемдері) "Love Sings A Song In My Heart" атты тақырыптық ән ойнады. Бұл ән махаббатқа арналған сахналардың музыкалық сүйемелдемесі ретінде саундтректе көп рет естіледі.

Дыбысты бейімдеу

Бұл жылдар киностудиялар үнсіз фильмдерден дыбысты фильмдерге өту кезеңін бастан өткерген шақ еді және «Шоу-боттың» осы нұсқасы үнсіз фильм ретінде түсірілді. Студия қызметкерлері көрермендердің «Шоу-боттың» дыбыстық нұсқасын күтуі мүмкін екенін түсінгенде алаңдады, себебі дыбысты фильмдер өте танымал болған еді, сондықтан фильмнің шығаруы уақытша тоқтатылды. Кейін бірнеше сахна қайта түсіріліп, 30 минутқа жуық диалог пен әндер қосылды. Бастапқыда фильмге жазылған әндердің Бродвей мюзиклімен ешқандай қатысы болмады. Алайда, «Universal» компаниясы көрермендер Фербердің романынан гөрі, үлкен жетістікке ие болып, сол кезде Бродвей сахнасында көрсетіліп жатқан мюзиклдің фильмдік нұсқасын күтуі мүмкін деген қорқынышқа ұшырады. Сондықтан, екі рулоидан тұратын дыбыстық пролог қосылды, онда Бродвейдің түпнұсқа актерлері – Хелен Морган (Жули), Жюль Бледсо (Джо), Тесс Гарделла (Квинни) және «Jubilee Singers» тобы шоудан бес ән орындады. Фильм сол кезде көптеген фильмдер сияқты толыққанды дыбыстық фильм емес, жартылай дыбыстық фильм ретінде шығарылды. Фильмде Капитан Энди рөлін сомдаған Отис Харлан прологта салтанатты шебер ретінде қызмет етті, онда «Шоу-бот» мюзиклінің сахналық нұсқасының продюсері, аңызға айналған импресарио Флоренц Зигфельд және фильмнің продюсері Карл Лэммл өздерінің рөлдерінде ойнады. Фильмнің өн бойында Лора ла Планте дубляждық әншілік дауысымен бес ән орындайды, олардың екеуі сахналық мюзиклден алынған – «Ол’ Ман Ривер» (Магнолия басқа нұсқаларында мүлдем орындамайды) және «Can't Help Lovin' Dat Man». Бұл әндердің екеуі де мюзиклдің басқа нұсқаларындағыдан мүлдем өзге жағдайда орындалды. Ла Планте ханым фильмде «I Got Shoes» және (деп есептеледі) «Deep River» сияқты дәстүрлі рухани әндерді, сондай-ақ 1900 жылдардың басындағы «Coon, Coon, Coon» атты әнді орындады. Оның ән айту дауысын сопрано Эва Оливетти дубляжға енгізді. Біллі Роуз фильмге мүлдем жаңа музыка жазды деген сенім қалыптасқан, бірақ Майлз Крюгердің «Шоу-бот: Классикалық американдық мюзиклдің тарихы» кітабында бұл шындық емес екені айтылған. Роуз фильмге тек бір жаңа ән жазды, ал Бродвей мюзиклі оның ұсынысы бойынша шығарылмады, жиі айтылғандай. Фильмде Джо рөлін сомдаған Степин Фетчиттің әнін 1927 жылғы мюзиклдің сахналық қойылымының түпнұсқалық Джосы Жюль Бледсо орындады. Фетчит сол кездегі танымал «The Lonesome Road» әнінің сөздерін оқыды, ол саундтректе Бледсо орындағандай, фильмнің финалы ретінде таңдалды, мюзиклдегідей «Ол’ Ман Ривер» әнінің қайталануының орнына. «Can't Help Lovin' Dat Man», «Bill», «Ol' Man River» және сирек танымал «C'mon Folks! (Квиннидің жарнамасы)» және «Hey Feller!» әндерінен басқа, 1929 жылғы фильмде басқа авторлар жазған бірнеше рухани және танымал әндермен алмастырылды, және осы себепті фильм сәтті болмады. Сахналық нұсқадан алынған әндердің көпшілігі тек прологта және фильмнің соңғы музыкасында ғана естілді, фильмнің өзінде емес. Дегенмен, фильмнің жартылай дыбыстық фильм болғаны оның сәтсіздігіне әсер еткен болуы мүмкін. Сол кездегі 1929 жылғы «Жайлаулы ән» фильмінің дыбыстық нұсқасы, сол аттас мюзиклге сөзбе-сөз адал болғандықтан, үлкен жетістікке ие болды, ал көрермендер енді жартылай дыбыстық мюзиклді фильмдерді қабылдағысы келмеді. 1929 жылғы «Шоу-боттың» сақталған бірнеше бөліктері біріктіріліп, кейде «Turner Classic Movies» телеарнасында көрсетілді. «TCM» көрсетілімдеріне кірмеген прологтың фрагменттері, дыбыс және сурет, «A&E» телеарнасының Флоренц Зигфельдтің өмірбаянының бөлігі ретінде көрсетілді және «YouTube» желісінде пайда болды. Алайда, «TCM» нұсқасында пролог сахнасының визуалды басылымы «Overture» деген жазумен ауыстырылды.