Кіріспе

Құс түрі

Ақ тікқұмдық (Melanerpes candidus) – Оңтүстік Америкаға тән тікқұмдық (Picidae тұқымдасы). Ол қара қанаты және ерекше көзге түсетін кішкентай, ашық сары көзшесі бар жарқын ақ құс. IUCN оны "қауіпсіз түр" деп бағалаған.

Таксономия

Бұл түрді алғаш рет 1796 жылы француз натуралисі Бернард Кристиан Отто Melanerpes candidus деп сипаттаған, ал типтік орны Кайен қаласы болды. Кейде бұл түрді жеке Leuconerpes туысына жатқызады, бірақ оның морфологиясы Melanerpes-ке көп жағынан ұқсас. Белгілі бір түршелері жоқ (монотипті).

Сипаттама

Бұл кішкене тоқылдақ шамамен ұзындығы және салмағы шамамен , ал таралу аймағы болып табылады. Бұл Ямайка тоқылдағы және Льюис тоқылдағымен бірге ең ірі Melanerpes тоқылдақтарының бірі. Ересек құстың мантиясы, арқасы, қанаттары және құйрығы қара, ал ұшу қауырсындары жоғарыдан қоңыр қара, қанаттардың астыңғы жағы сұрғылт қара. Басының үсті, беті, қыртысы және астыңғы бөлігі ақ, кейде сарғыш реңі бар. Еркегінің кеудесі мен мойнында сарғыш түс байқалады, ал аналығында мұндай түс жоқ, екі жынысының да қарнында белгілі бір мөлшерде сары түс кездеседі. Көздің артынан мойынға дейін жіңішке қара жолақ жүреді. Көздің айналасында сарғыш ирисі бар, сарғыш теріден тұратын ашық сақинасы бар. Мұқарасы ұзын және сұр, түбіне қарай ағарған, ал аяқтары сұр. Жастар ересектерге қарағанда қоңыр және жылтырлығы аз, ақ бөліктері ақ емес, сарғыш. Жастардың көз айналасындағы сақинасы сары емес, сұр, екі жынысының да мойнында сары түс болуы мүмкін.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Ақ тікқұйрық Оңтүстік Америкада Анд тауларының шығысында кеңінен таралған. Оның ареалы Суринам мен Француз Гвианасынан басталып, Бразилияның көп бөлігі арқылы Перудің оңтүстік-шығысына, Боливияға, Парагвайға, Уругвайға және Аргентинаның солтүстігіне дейін созылады. Ол шамамен 2000 метр биіктікте кездеседі және көшпес құс, бірақ қысқа қашықтыққа жылжуға бейім. Оның мекен ету ортасы – орман шеттері, ашық құрғақ ормандар, орманды саванналар, сирек ағаштармен жабылған бұталы жерлер, плантациялар, жеміс бақтары, саябақтар және мангр тоғайлары. Ол мүмкіндікті пайдаланушы және бейімделгіш, қала шеттерінде де кездеседі, ал ареалын кесілген орман жерлеріне қарай кеңейтеді.

Экология

Кейде онға дейін ақ тілқанатылар тобы, қанаттарын әлсіз соққымен қозғай отырып, тізім бойынша ұшып бара жатқанда көрінеді. Олардың тамақтануы әртүрлі, жемістер, жидектер және тұқымдарды қамтиды, бұл құс кейбір тұқымдардың таралуына маңызды үлес қосады. Олар шулы отбасылық топтарда азық іздейді, сондай-ақ жабайы ара және шершең ұяларын тонап, ересек жәндіктермен, дернәсілдермен және балмен қоректенеді. Олар қыркүйек пен қараша айлары аралығында көбейеді. Кейде бірлесіп ұялайды, бірақ олардың көбею әдеттері туралы көп мәлімет жоқ.

Мәртебе

M. candidus өте кең ареалда таралған, оның ареалының оңтүстік шегінде таралу аймағы кеңейіп жатқан сияқты. Бұл әдетте сирек кездесетін, біртегіс емес таралуы бар құс болғанымен, жалпы саны артып келеді деп саналады және Халықаралық табиғатты қорғау одағы оның сақтау статусын "алаңдауға жатпайды" деп бағалаған.