Кіріспе

Өсімдік түрі

Euphorbia resinifera, шайырлы сүрегі, Мароккоға тән, Атлас тауларының беткейлерінде өсетін сүрегінің бір түрі. Өсімдіктің кептірілген шырыны ежелгі медицинада қолданылған. Оның құрамында 1997 жылдан бері ауыртпалық ретінде зерттелген, өте күшті капсаицин аналогы – резинифератоксин бар.

Өсу

Бұл биіктігіне дейін өсетін, көп сабақты, жастықша тәрізді, диаметріне дейін жететін бұта. Сабақтары тік, шырынды, сырттан кактусқа ұқсас, төрт қырлы, қырларында қысқа, бірақ өткір жұп тікендері болады, сабақ бойында шамамен араласқан. Бұл Марокко жағалауында және Канар аралдарында кездесетін туысы Euphorbia echinus-қа ұқсас. Тегіне байланысты оны африкалық сүтқосақ деп те атайды.

Химиялық құрамдас бөліктер

Еуфорбия смоласында сүтті сұйықтық немесе латекс бар, ол құрғатылған түрінде Эуфорбий деп аталады. Оның құрамында резинифератоксин жоғары концентрацияда бар, ол бұрыштан табалатын негізгі ванилоидтық қосылыс капсаициннің аналогы. Ол алғашқы сезім нейрондарының ванилоидты рецепторымен өзара әрекеттесе алады, бұл ауырсынуды (ноцицепцияны) және нейрогендік қабынуды қамтамасыз етеді. Ауырсынуды сезінетін катиондық канал TRPV1 болып табылады. Резинифератоксин жаңа класты анальгетиктерді әзірлеуде бастапқы нүкте ретінде пайдаланылды. Жергілікті резинифератоксинге төзімділік, диабеттік полиневропатия және постгерпестік невральгия сияқты невропатиялық ауырсынуды жеңілдету мүмкіндігін бағалау үшін клиникалық сынақтарда зерттелді. Ол қатерлі ісіктердің салдарынан туындаған ауырсынды емдеу үшін де сынақтан өтті. Резинифератоксин 1975 жылы бөліп алынды. Эуфорбий кем дегенде, Рим императоры Августтың тұсындағы алғашқы жазбалардан бері қолданылып келеді.