Кіріспе
Ислам дінінде уахи (وَحْي) – Алланың таңдалған елші пайғамбарлары арқылы адамзатқа жеткізген уахиы (жіберген хабары).
Waḥyu (وَحْي, ; : وُحِيّ wuḥiyy, ; also spelled wahi) is the Arabic word for revelation. In Islamic belief, revelations are God's Word delivered by His chosen individuals – known as Messenger prophets – to mankind.
Құран
Ислам дінінде Құран Мұхаммед пайғамбарға берілген аян деп саналады. "Ауха" (أوحى) сөзі түрлі мағыналарда қолданылады, олардың әрқайсысы біреуді немесе бір нәрсені бағыттап, жетектеудің негізгі идеясын көрсетеді. "Ол әрбір аспанға өз әмірін құйды" (Құран 41:12, Sahih International). "Саған Раббың бал арасына үгіп берді" (16:68). "Біз Мұсаның анасына уахи еттік" (28:7). Ислам ғалымдары пайғамбарға келген уахи мен елшіге келген уахи арасында айқын айырмашылық бар дейді. Пайғамбарлар аянды өте жақсы сезінетін және аянның рас екеніне, оның Құдіреті шексіз Алладан келгеніне берік сенетін. "Вахи" (аян) сөзі "ауха" сөзінен туындаған. Ислам дәстүрінде Құранның 42:51 аяты уахиді түсінудің негізі болып табылады: "Адам баласына Аллаһтың тікелей сөйлеуі мүмкін емес, тек уахи арқылы, не бір пердеден, не елші жіберіп, Алланың қалауынша аян ету арқылы ғана болады". Осыған сүйеніп, ислам ғалымдары Алланың аян беруінің үш жолын сипаттады. Біріншісі – сөз емес, идея түріндегі уахи, ол таңдалған адамның саналы күйінде немесе түсінде жүрегіне кіре алады. Екіншісі – перде артынан естілгендей, тікелей емес, жанама түрде сөйлеу. Мысалы, Мұса мен жалынып жатқан бұта. Ислам сенімінде, Алланың аян беру тізбегі Мұхаммед пайғамбармен аяқталды.
" and inspired in each heaven its command" (Quran 41:12 Sahih International). "And your lord inspired to the bee" (16:68). "And we inspired to the mother of Moses" (28:7). Islamic scholars say that there is a clear difference between these kind of wahy and wahy to the Messenger Prophet. The prophets were very much conscious about revelations and they firmly believed that the revelations were true and came from the Almighty God. The word wahy (revelation) is derived from awha. In Islamic tradition, Quran 42:51 serves as the basis of understanding for waḥy. "It is not fitting for a man that Allah should speak to him except by inspiration, or from behind a veil, or by the sending of a messenger to reveal, with Allah's permission, what Allah wills". Based on this, Islamic scholars have described three ways in which God's revelation can reach his chosen individuals, especially prophets. An inspired message – not a word but an idea – can enter the heart of the chosen individuals either in the state of consciousness or in dream. The second mode, it is said, is the word heard by the person spoken to, like, from behind a veil (indirectly). An example would be Moses and the burning bush. In Islamic belief, the sequence of divine revelation came to an end with Muhammad.
Төмен түсу тәсілі
Мұхаммедке (с.ғ.с.) берілген уахиға қатысты мұсылман деректемелері, оған уахи қалай келгенін сенетін әртүрлі жолдарды айтады. Мұсылман ғалымы Мұхаммед Шафи Усмани бес түрлі түсу жолын атап көрсетті. Көбінесе Мұхаммед "қоңырсың" сияқты дыбыс еститін, содан кейін хабарды жадында сақтайтын. Кейде бас періште адам түрінде келеді, көбінесе Дихья әл-Калби түрінде. Екі рет Жәбірейіл өз нағыз бейнесінде пайда болды. Бір рет Мирадж түнінде Мұхаммед (с.ғ.с.) Алламен тікелей сөйлескен деп есептеледі. Бесінші жолмен Жәбірейіл уахиды Мұхаммедтің жүрегіне жіберетін.