Кіріспе

Ишемиялық сүйек ауруы

Остеохондрит дисеканс (ОКЗ немесе ОД) – бұл негізінен субхондралық сүйектегі буын шеміршегінде және оның астындағы субхондралық сүйекте жарықтар пайда болатын буынның ауруы. ОКЗ көбінесе спортпен айналысқан кезде және одан кейін ауыруға себеп болады. Аурудың кейінгі сатыларында зақымдалған буын ісінеді, қозғалыс кезінде тұрып қалу және істемей қалу сезімі туындайды. Физикалық тексерудің бастапқы кезеңдерінде ауырсыну ғана байқалады, ал кейінгі сатыларында ісіну, сезімталдық және буынды қозғалтқанда сықырлау дыбысы болуы мүмкін. ОКЗ жамбас сүйегінің сүйек өзегінің айналасындағы екінші физистердің қанмен қамтамасыз етілмеуінен туындайды. Бұл жүгіру және секіру сияқты спорт түрлерінде буынға үнемі артық жүктеме түсудің нәтижесінде эпифиздік тамырларға әсер етеді. Өсу кезінде мұндай хондронекроздық аймақтар субхондралық сүйекке өседі. Бұл жерде буын шеміршегінің астында сүйек дефектісі анықталады. Содан кейін сүйек 50% жағдайда айналадағы кондиляр сүйекке бітіседі. Әйтпесе, кондиляр сүйек өзегі мен остеохондрит арасында псевдоартроз пайда болып, оның үстіндегі буын шеміршегі зақымдануға бейім болады. Зақымдану спорттық жүктемеден туындайды. Нәтижесінде шеміршек пен сүйек фрагментацияланады (дисекцияланады), және осы сүйек пен шеміршек фрагменттері буын кеңістігінде еркін қозғалып, ауырсынуға, тұрып қалуға және одан әрі зақымдануға әкеледі. ОКЗ-ның анамнезінде спорт кезінде және одан кейін ауырсыну, алғашқы жарақаттар туралы ешқандай мәлімет болмайды. Остеохондрит дисекансының соңғы сатыларындағы кейбір белгілер балалардың ревматоидтық аурулары және мениск жарылулары сияқты басқа ауруларда да кездеседі. Ауруды рентген, компьютерлік томография (КТ) немесе магниттік-резонанстық томография (МРТ) арқылы растауға болады. Хирургиялық емес емдеу 50% жағдайда тиімді. Егер зақымданудың соңғы сатыларында тұрақсыздық пайда болса және шеміршек зақымдалса, хирургиялық араласу мүмкіндігі қарастырылады, өйткені буын шеміршегінің жазылу қабілеті шектеулі. Мүмкіндігінше, басқарудың операциялық емес түрлері, мысалы, қорғалған, салмақтан арылған немесе салмақсыз және иммобилизация қолданылады. Хирургиялық емдеуге жарамды зақымдануларды артроскопиялық бұрғылау, шеміршек қапшық зақымдануларын штифттермен немесе бұрандалармен бекіту, шеміршек тығындарын бұрғылау және ауыстыру, дің жасушаларын трансплантациялау және ересектерде өте қиын жағдайларда буын алмастыру кіреді. Операциядан кейінгі оңалту әдетте екі сатыдан тұрады: жүктемені азайту және физиотерапия. Көптеген оңалту бағдарламалары буынды қорғауды бұлшықеттерді күшейтумен және қозғалыс амплитудасын кеңейтумен үйлестіреді. Иммобилизация кезеңінде, зақымдалған буынның шеміршегіне зиян келтірмей, тік аяқтарды көтеру сияқты изометриялық жаттығулар қолданылады. Иммобилизация кезеңі аяқталғаннан кейін физиотерапияға үздіксіз пассивті қозғалыс (CPM) және/немесе жаяу жүру немесе жүзу сияқты аз әсер ететін жаттығулар кіреді. ОКЗ жалпы халықтың 100 000 адамына шаққанда 15-30 адамда кездеседі. Сүйектері әлі де өсіп келе жатқандықтан, жасөспірімдер ересектерге қарағанда ОКЗ-ден жазылуға бейім. Жасөспірімдердегі жазылу сүйектің зақымдалған немесе өлген сүйек тіндері мен шеміршегін қалпына келтіру қабілетіне байланысты болуы мүмкін, бұл процеске сүйек қайта құру делінеді. ОКЗ кез келген буынға әсер етуі мүмкін, бірақ тізе буыны көбінесе зардап шегеді және барлық жағдайлардың 75% құрайды. Франц Кёниг 1887 жылы остеохондрит дисеканс терминін енгізіп, оны сүйек-шеміршек интерфейсінің қабынуы ретінде сипаттады. Көптеген басқа жағдайлар бір кезде аурудың буынға қалай әсер еткенін сипаттауға тырысқанда ОКЗ-бен шатастырылды, оларға остеохондр сынығы, остеонекроз, қосалқы оссификация орталығы, остеохондроз және тұқым қуалайтын эпифиздік дисплазия жатады. Кейбір авторлар ОКЗ-ға синоним ретінде остеохондрозды және остеохондральды фрагменттерді қолданған.

Белгілері мен симптомдары

Остеохондрит диссекциясында шеміршек немесе сүйектің бөліктері буын ішінде еркін қозғалып, ауырсыну мен қабынуға себеп болады. Бұл бөліктер кейде "буын тышқандары" деп аталады. ОДД – бұл остеохондроздың бір түрі, онда шеміршек қабатының ішінде зақымдану пайда болады, осының салдарынан екіншілік қабыну туындайды. ОДД көбінесе тізе буынына әсер етеді, бірақ басқа буындарға да, мысалы, тобық немесе шынтақ буынына да әсер етуі мүмкін. Симптомдар әдетте I сатысының алғашқы апталарында пайда болады. II сатысы бірнеше ай ішінде басталады және диагноз қою үшін аз уақыт қалдырады. Ауру II сатыдан кейін қарқынды дамиды, себебі ОДД зақымданулары тұрақты кисталар немесе жарықтардан тез тұрақсыз фрагменттерге айналады. Соқырғандар, мысалы, созылулар мен жерсінулер сияқты ұқсас жарақаттардың салдарынан туындаған белгілер нақты диагнозды кешіктіруі мүмкін. Дене тексеру кезінде әдетте буын ішінде сұйықтық, сезімталдық және крепитация байқалады. Сезімталдық бастапқыда таралуы мүмкін, бірақ зақымдану прогрестік дамығанда көбінесе нақты ошақтық нүктеге қайта оралады. ОДД белгілері жалпы аурулардың белгілерімен ұқсас болғандай, жедел остеохондральды сынықтар да зақымдалған буында сезімталдықпен ұқсас көрініс береді, бірақ көбінесе майлы гемартрозбен байланысты болады. ОДД-мен байланысты айқын патологиялық қадам немесе ерекше бұрылыс бұзылысы болмаса да, науқас тібік сүйегінің медиальды бүйірлік кондилге соқтығысуын болдырмау үшін зақымдалған аяғын сыртқа бұрып жүруі мүмкін.

Себептер

Көптеген зерттеулерге қарамастан, себептері әлі де толық анықталмаған, бірақ оларға қайталанатын физикалық жарақат, ишемия (қан ағынының шектелуі), тұқым қуалайтын және эндокриндік факторлар, аваскулярлық некроз (қан ағынының жоғалуы), қарқынды өсу, кальций мен фосфор арақатынасындағы жетіспеушіліктер мен тепе-теңдік бұзылыстары, сондай-ақ сүйек қалыптасу проблемалары жатады. "Остеохондрит" деген атау қабынуды білдіргенімен, гистологиялық тексеруде қабыну клеткаларының табылмауы, себептің қабыну емес екенін көрсетеді. Қайталанатын микротравмалар, микрожарықтарға алып келіп, кейде субхондральдық сүйекке қан ағынын тоқтатуы мүмкін, бұл жергілікті қан ағынының жоғалуына немесе өсудің өзгеруіне себеп болуы мүмкін деп саналады. Жастарда остеохондрит дисекансын аваскулярлық некроз емес, травма тудырады деп есептеледі. Ересектерде травма негізгі, немесе тіпті жалғыз себеп болуы мүмкін, және ол эндогенді, экзогенді немесе олардың комбинациясы болуы мүмкін. Жас спортшылар арасында қайталанатын жарақаттардың саны артып келеді және бұл алғашқы медициналық көмекке жүгінудің маңызды себебіне айналады; бұл ОКР спортпен белсенді айналысумен және одан кейінгі жарақаттармен байланысты болуы мүмкін деген теорияны күшейтеді. Гимнастика, футбол, баскетбол, лакросс, американдық футбол, теннис, сквош, бейсбол және ауыр атлетика сияқты жоғары қарқынды спорт түрлері қатысушыларды стрес аймақтарындағы (тізе, тобық және шынтақ) ОКР-ға ұшырату қаупін арттыруы мүмкін. Жақындағы жағдайларға сүйенсек, кейбір адамдар ОКР-ға генетикалық бейімділікке ие болуы мүмкін. ОКР-мен ауыратын отбасыларда агрекан генінде мутациялар кездесуі мүмкін. Жылқыларда жүргізілген зерттеулер нақты генетикалық ақауларды анықтады.

Патофизиология

Остеохондрит дисеканс дегенеративті артриттен өзгешеленеді, ол негізінен буын беткейінің мәселесі болып табылады. ОКД – бұл шеміршек астындағы сүйектің мәселесі, ол екіншілік ретте буын шеміршегіне зиян келтіруі мүмкін. Емделмеген жағдайда, ОКД буын сәйкессіздігі мен қалыпты емес тозу үлгілеріне байланысты дегенеративті артриттің дамуына әкелуі мүмкін. ОКД сүйек немесе шеміршектің бөлігі сүйектің ұшынан ішінара (немесе толық) ажыраған кезде пайда болады, көбінесе қанмен қамтамасыз етудің жетіспеуінен (остеонекроз) және трабекулярлық сүйек матрицасының деминералдануынан. Ажыраған бөлік орнында қалуы немесе жылжуы мүмкін, бұл буынның қатаюына және тұрақсыздығына себеп болады. Адамдарда ОКД көбінесе тізе, тобық және шынтақ буындарына әсер етеді, бірақ кез келген буынға таралуы мүмкін. Сүйек жүйесі дамымаған жастағы адамдарда эпифиздік сүйекке қан ағыны жеткілікті, бұл остеогенез бен хондрогенезді қолдайды. Эпифиздік пластина тамырларының бұзылуы салдарынан некроздың әртүрлі деңгейлері мен тереңдігі пайда болады, нәтижесінде остеоциттер мен хондроциттердің өсуі тоқтатылады. Бұл үрдіс шеміршектің дұрыс қалыптаспауына алып келеді, соның салдарынан субхондральды авикулярлық некроз және ОКД пайда болады. Травмадан кейін ОКД-ның төрт негізгі сатысы анықталды. Оларға грануляциялық (жаралы) тіндердің қайтақандануы мен қалыптасуы, некроздық фрагменттердің сіңірілуі, трабекулярлық остеоидтық шөгінділердің пайда болуы және жаңа сүйектің қайта құрылуы жатады. Қайтақандану кезеңінің кешігуі ОКД зақымдануына әкеледі. Зақымдану буын беткейінің бұзылуына, ал ол өз кезегінде артриттің прогрессивті нашарлауына себеп болуы мүмкін. Кейде буындағы босаңсу дәрежесін бағалау үшін ядролық медициналық сүйек сканилеуі қолданылады.

Дене шынықтыру тексеруі

Дене тексерісі көбінесе науқастың қадамдауынан басталады. Тізедегі ОКЗ (остеохондральды зақымдану) кезінде адамдар тізе буынының медиалдық кондилінің сыртқы жағына тибиалдық омыртқаның соқтығысуын болдырмау үшін, зақымдалған аяқты сыртқа бұрып басуы мүмкін. Тест 90 градустан тізе буынын баяу созу арқылы жасалады, ішкі айналу сақталады. 30 градус иілу кезінде ауырсыну сезімі және тізе буынын сыртқа бұру арқылы жеңілдеу ОКЗ-ді көрсетеді. Тобик буынындағы ОКЗ-мен ауыратын науқастың дене тексерісінде көбінесе буын ісігі, крепитация (қыртылдау) және жалпы немесе жергілікті сезімталдық белгілері байқалады. Тексеру кезінде көбінесе буындарда жалпы ауырсыну, ісіну және қозғалыс шектелуі анықталады. Кейбір бос дене зақымданулары бар науқастар ұстап алу, буынның ішкі жағынан қысылу сезімі немесе екеуі де болуы мүмкін.

Диагностикалық бейнелеу

Рентгендік суреттерде жасөспірім пациенттерде тізе буынының алдыңғы бөлігіндегі сүйек тінінің ашықтығы байқалады. Ересек адамдарда зақымдану көбінесе остеосклероздық сүйек түрінде көрінеді, остеохондральді ақау мен эпифиздің арасында радиолұсенттік сызық болады. Зақымданудың көрінуі оның орналасуына және тізе буынының қанша иілуіне байланысты. Хардинг ОКД зақымдану орнын анықтау үшін бүйірлік рентгендік суретті пайдалануды сипаттады. Магниттік-резонанстық томография (МРТ) ОКД зақымдану сатыларын анықтауға, буын бетінің қалыс-қалпын бағалауға және ОКД-дан сүйек қалыптасуының нормальды түрлерін ажыратуға көмектеседі, зақымдалған аймақтағы сүйек және шеміршек ісінуін көрсетеді. МРТ буын шеміршегінің және шеміршек астындағы сүйектің ерекшеліктері туралы ақпарат береді, оның ішінде ісіну, жарықтар, сұйықтық шектері, буын бетінің тұтастығы және фрагменттердің орын ауыстыруы. Белсенді зақымдануларда фрагмент интерфейсінде төмен Т1 және жоғары Т2 сигналы байқалады. Бұл зақымданудың тұрақсыз екенін немесе жақында болған микрожарықтарды көрсетеді. Технеций сүйек сканилері аймақтық қан ағыны мен сүйек сіңіру деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Бұл екі фактор да фрагменттің жазылу мүмкіндігімен тығыз байланысты.

Жарақатсыз зақымданулар

Егер хирургиялық емес шаралар тиімсіз болса, субхондральдық сүйектің жазылуын жеделдету үшін бұрғылау қарастырылуы мүмкін. Артроскопиялық бұрғылауды буын кеңістігінен буын шеміршегі арқылы алға қарай (антеградтық) жолмен немесе буын шеміршегіне зақым келтірмеу үшін буын сыртындағы сүйектен артқа қарай (ретроградтық) жолмен жасауға болады. Бұл бір жылдық бақылау нәтижесінде ОКЗ-дің жасөспірімдік түрімен ауырған он бір жасөспірімнің тоғызында, сондай-ақ бұрынғы консервативтік емдеулерден нәтиже шығармаған, қаңқасы толық жетілмеген жиырма адамның он сегізінде оң нәтижелер көрсетті (бақылау мерзімі – бес жыл).

Қалқымалы зақымданулар

Қалпақшаларды (кейде ілмекті деп те аталады) бекіту үшін штифттер мен бұрандаларды қолдануға болады. Осындай зақымдануларды бекіту үшін сүйек тіректері, металл штифттер мен бұрандалар, сондай-ақ биоқабылатын бұрандалар қолданылуы мүмкін.

Толық қалыңдығы бар зақымданулар

Толық қалыңдығы бар зақымдануларды емдеуде ең көп қолданылатын үш әдіс – артроскопиялық бұрғылау, абразия және микрофрактура. 1946 жылы Магнуссон сүйек кемігінен алынған шеміршек жасушаларын алғашқы хирургиялық дебридмент арқылы қолдануды енгізді. Бұл жасушалар көбінесе фиброкартиляжға дифференциалданады және сирек гиалинді шеміршек құрайды. Кішкентай зақымдануларды осы хирургиялық әдіспен жаңартуға болады, бірақ жаңартылған тіндердің күші қалыпты гиалинді шеміршекке қарағанда төмен болады және оны 6 айдан 12 айға дейін қорғау қажет. Үлкен зақымданулардың нәтижелері уақыт өте келе нашарлайды; бұл фиброкартиляждың төмен серпімділігімен және нашар тозу қасиеттерімен байланысты болуы мүмкін. Репаративті фиброкартиляждың нашар құрылымын түзету үшін, жаңа әдістер ақауды қалыпты гиалинді буын шеміршегіне жақын тіндермен толтыруға бағытталған. Мұндай әдістердің бірі – аутологты хондроциттер имплантациясы (АХИ), ол жас адамдардағы үлкен, оқшауланған сан сүйегінің зақымдануларына пайдалы. Бұл операцияда хондроциттер буынның аралық тігізінен артроскопиялық жолмен алынады. Хондроциттер өсіріліп, периостеальды жабын астында ақаудың ішіне енгізіледі. АХИ хирургиясы клиникалық бақылаулар бойынша ісінудің, ауырсынудың және буынның қозғалысын шектеудің азаюы бойынша жақсы және тамаша нәтижелер көрсетті. Кейбір дәрігерлер хондроциттерге қарағанда периостеальды жасушалар мен сүйек кемігінен алынған шеміршек жасушалары сияқты дифференциацияланбаған көп потенциалды жасушаларды пайдалануды ұсынады. Бұл жасушалар да шеміршекті және оның астындағы субхондральды сүйекті жаңартуға қабілетті екенін көрсетті. OATS-қа ұқсас, артроскопиялық буын шеміршегі пастасын трансплантациялау – бұл IV сатыдағы зақымданулар үшін тиімді және ұзақ мерзімді нәтижелер беретін хирургиялық процедура. Ауырлыққа төзбейтін аралық тігізден алынған ұнтақталған сүйек және шеміршек пастасы ауырсынуды жеңілдетуге, зақымдалған тіндерді жаңартуға және функцияны қалпына келтіруге көмектеседі.

Тұрақсыз зақымданулар

Тұрақсыз зақымдануларды бекітудің кейбір әдістеріне қарсы батып орнатылатын қысым бұрандалары және тот баспайтын болаттан немесе организмге сіңірілетін материалдардан жасалған Герберт бұрандалары немесе штифтер жатады. Егер еркін денелер табылса, олар алынып тасталады. Әрбір жағдай жекелеген ерекшеліктерге ие болғандықтан емдеу де жеке таңдалады, алайда АСИ әдетте қаңқасы толық жетілген адамдардағы үлкен зақымдарды емдеу үшін қолданылады.

Оңалту

Толық қалыңдығы бар зақымданулары бар адамдарда операциядан кейінгі кезеңде буын бетінің жазылуын жақсарту үшін үздіксіз пассивті қозғалыс (CPM) қолданылады. Ол қоян үлгілерінде диаметрі 3 мм-ден кішкентай зақымданулардың буын хрящінің жазылуын күшейтетіні көрсетілген. Сонымен қатар, Родриго және Стьэдман адамдарда күніне алты сағаттан сегіз апта бойы CPM қолдану клиникалық жағдайды жақсартқанын хабарлаған. Оңалту бағдарламасы көбінесе зақымдалған буын бетін және астыңғы субхондральды сүйекті қорғаумен қатар күштілік пен қозғалыс диапазонын сақтауды қамтиды. Операциядан кейінгі ауыртпалықтар, атап айтқанда опиоидтар мен НСАҚ қоспасы, әдетте, ауырсынуды, қабынуды және ісінуді бақылау үшін қажет. Операциядан кейінгі немесе иммобилизация кезеңінде аяқты тік көтеру және басқа да изометриялық жаттығулар ұсынылады. Иммобилизация кезеңі аяқталғаннан кейін әдетте алты-сегіз апталық үй жағдайындағы немесе арнайы физиотерапия бағдарламасы қолданылады, ол қозғалыс диапазоны, созу, күштілікті жоғарылату және функционалдық немесе спорттық жаттығуларды қамтиды. Осы уақытта пациенттерге жүгіру мен секіруден аулақ болуға кеңес беріледі, бірақ оларға жаяу жүру немесе жүзу сияқты аз күш кетеретін іс-шараларды жасауға рұқсат етіледі. Пациенттер хрящ толық қатты болмай тұрып қызметке оралса, олар көбінесе тізе бүгу немесе секіру сияқты қимылдар кезінде ауырсынудан шағымданады.

Болжам

Прогноз әр түрлі емдеулерден кейін өзгереді және пациенттің жасына, зардап шеккен буынға, зақымдану сатысына және ең бастысы, өсу пластинасының жағдайына байланысты бірнеше факторларға негізделеді. Остеохондрит дисекансының екі негізгі түрі сүйек жетілу деңгейімен анықталады. Бұл аурудың балалар түрі ашық өсу пластиналарында кездеседі, көбінесе 5-15 жас аралығындағы балаларға әсер етеді. Ересектерде ауру көбінесе 16-50 жас аралығында кездеседі, бірақ бұл ересектерде ауру сүйек жетілгеннен кейін пайда болған ма, әлде бала кезінде анықталмаған ба белгісіз. Ашық өсу пластиналары бар балалардағы тұрақты зақымданулар (I және II сатылар) үшін прогноз жақсы; консервативті емдеумен – әдетте хирургиясыз – жағдайлардың 50% жазылады. Балалардың жазылуы сүйектің зақымдалған немесе өлі сүйек тіні мен шеміршек тінін сүйек қайта құру процесі арқылы жаңару қабілетімен байланысты. Ашық өсу пластиналарында сүйек және шеміршек тінінің алғы құрылымдары болып табылатын дифференциацияланбаған хондроциттердің (бағаналық жасушалардың) саны артық болады. Нәтижесінде, ашық өсу пластиналары зардап шеккен буында жаңаруға қажетті көбірек бағаналық жасушаларға мүмкіндік береді. Тұрақсыз, үлкен, толық қалыңдығы бар зақымданулар (III және IV сатылар) немесе сүйегі жетілген кез келген сатыдағы зақымданулар хирургиялық емес емдеуден кейін сәтсіздікке ұшырауы мүмкін. Бұл зақымданулар нашар прогнозды көрсетеді және көп жағдайларда хирургиялық араласу қажет.

Эпидемиология

ОКЗ – салыстырмалы түрде сирек кездесетін ауру, оның шамамен 100 000 адамға жылына 15-30 жағдайға дейін кездеседі. Widuchowski W және авторлар тобы 25 124 тізе буынының артроскопиялық зерттеуінде ОКЗ-дың буын хрящінің зақымдануына 2% жағдайда себеп болғанын анықтады. Сирек болса да, ОКЗ белсенді жасөспірімдерде буын ауруының маңызды себебі болып табылады. Аурудың балалық түрі, әдетте 5-15 жас аралығындағы, өсу аймақтары ашық балаларда кездеседі және әйелдерге қарағанда еркектерде көбірек таралған, арақатынасы 2:1 және 3:1 аралығында. Спортпен белсенді айналысатын жасөспірім қыздардың арасында ОКЗ жиілігі артып келеді. Ересектердегі түрі, яғни қаңқа жетілген адамдарда, көбінесе 16-50 жас аралығындағы адамдарда кездеседі. ОКЗ кез келген буынға әсер етуі мүмкін, бірақ тізе буыны – әсіресе тізе жағдайларының 75-85% -ында медиальді тізелік кондильде – ең көп зардап шегетін буын болып табылады және барлық жағдайлардың 75% құрайды. Шынашақ буыны (әсіресе иық сүйегінің капитулумы) жағдайлардың 6% -ын құрайды, ал тобық буынының табандық күмбезі 4% жағдайды құрайды. Сирек кездесетін жерлерге тоқпан, омыртқалар, сан сүйегінің басы және иық сүйегінің гленоидты бөлігі жатады. ОКЗ-дың ең ерте жағдайы Qafzeh 9 қазбасындағы жақ буынында анықталған.

Тарих

Бұл жағдайды алғаш рет 1738 жылы Александр Монро (primus) сипаттаған. 1870 жылы Джеймс Пейджет ауру процесін алғаш рет сипаттады, бірақ 1887 жылы ғана Франц Кёниг буындағы еріген денелердің себебі туралы мақала жариялады. Кёнигтің мақаласындағы қорытындысы бойынша: буын бетінің бөлігін сындыру үшін жарақаттың өте ауыр болуы қажет. Аз ауыр жарақат сүйекті соққыға ұшыратып, некроз аймағын тудыруы мүмкін, ол кейіннен ажырап шығуы мүмкін. Кейбір жағдайларда, көзге көрінбейтін жарақаттың болмауы, ажыраудың спонтанды себептері болуы мүмкін екенін көрсетеді. Кёниг бұл ауруды "остеохондрит дисеканс" деп атады, оны тізе буынындағы субхондральды қабыну процесі деп сипаттады, нәтижесінде жамбас кондилінен хрящтың еріген фрагменті пайда болады. 1922 жылы Каппис бұл процесті тобық буынында сипаттады. Талустың трансхондральды сынықтарын сипаттайтын барлық әдебиеттерді қарастырып, Берндт пен Харти талустың остеохондральды зақымдануларын (ОЛЗ) жіктеу жүйесін жасады. "Остеохондрит дисеканс" термині қолданылып келеді және содан бері тізе, жамбас, шынтақ және метатарсофалангеальді буындар сияқты көптеген басқа буындарда да кездесетін ұқсас процесті сипаттау үшін кеңейтілді.

Ветеринариялық аспектілер

ОКР жануарларда да кездеседі және жылқыларда ерекше алаңдатады, себебі кейбір жылқы тұқымдарында мұрагерлік компонент болуы мүмкін. Сонымен қатар, күшпен өсуге ынталандыру және іріктеу арқылы үлкенірек мөлшерге қол жеткізу де факторлардың бірі болып табылады. ОКР басқа жануарларда да зерттелді – негізінен иттерде, әсіресе неміс шопандары.

Жануарларда ОКР – шеміршек өсуімен және эндохондральдық сүйекке айналумен байланысты даму және метаболизмдік бұзылыс ретінде қарастырылады. Остеохондрит өзі шеміршектің қалыпты өсу процесінің бұзылуын білдіреді, ал ОКР – осы бұзылыс буын шеміршегіне әсер етіп, шеміршек бөлігінің босап қалуына себеп болғанда қолданылатын термин. Колумбия жануарлар ауруханасының мәліметінше, зардап шегетін жануарлардың арасында иттер, адамдар, шошқалар, жылқылар, ірі қара мал, тауықтар және күркіттер бар, ал иттерде ең көп зардап шегетін тұқымдар: неміс шопандары, алтын және лабрадор ретриверлері, ротвейлер, грейт-дан, берн тау иттері және Сент-Бернард. Кез келген буын зардап шегуі мүмкін, бірақ иттерде ОКР жиі кездесетін буындар: иық (көбінесе екі жақты), шынтақ, тізе және табан буыны. Дисекциялық остеохондритті клиникалық жағдайда диагностикалау қиын, өйткені жануар тек ерекше қозғалыс үлгісін көрсетуі мүмкін. Осының салдарынан ОКР басқа сүйек және буын ауруларына, мысалы, жамбас дисплазиясына ұқсас болуы немесе олармен шатастырылуы мүмкін.