Кіріспе

"Азапты жағдай" – ирландиялық жазушы Джеймс Джойстің 1914 жылы "Даблиндіктер" жинағына енген қысқа әңгімесі. Әңгіме оқшауланған ер адам мен үйленген әйел арасындағы платондық махаббат, осы махаббаттың аяқталуы және одан кейінгі оқиғаларды суреттейді.

Сюжет

Мистер Даффи, орта жастағы банк кассирі, Дублиннің шалғай маңында қасады түрде өмір сүреді. Ол өте ұқыпты және тәртіпті, әлеуметтік байланыстары аз. Бір күні концертте Даффи үйленген ана, Эмили Синико ханыммен танысады. Олардың қарым-қатынасы миссис Синиконың күйеуіне де қабыл келетіндей бейкүнә болады, ол екеуінің әңгімелері көбінесе қызы мен оның Даффимен танысу мүмкіндігі туралы екенін ойлайды. Екеуі жақындасады, бір түнде миссис Синико оның қолын алып, жанына қысады, бірақ Даффи бұл жағдайға риза болмай, кездесулерін тоқтатады. Төрт жылдан кейін ол Синико ханымның пойыздың астында қалып қайтыс болғанын оқиды. Газет мақаласында, оның тақырыбы осы әңгіменің атауы болған, күйеуінің айтуынша, ол екі жыл бұрын ішуді бастаған. Апаттың мән-жайлары оның өзіне зиян келтірген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ол бастапқыда оның ішімдікке құмарлығы мен апатқа себеп болған ішкі әлсіздігіне жиренеді, бірақ ол баяу-баяу оның жалғыздыққа және өлімге ие болуына өзінің бас тартуы себеп болғанын түсінеді. Ол өзінің жалғыздығы туралы ойланады: "Оны ешкім қалаған жоқ, ол өмірлік тойдан шеттетілді". Әңгіме Дублиннің үстінен көрінетін төбеде, Синикомен әңгімелесіп отырған жерде, Даффидің түннің тыныштығын тыңдап, өзінің қаншалықты жалғыз екенін сезінуімен аяқталады. Станислаус Джойс "Ауыр жағдай" әңгімесінің негізінде, он сегіз жасында жас әйелмен болған екі кездесуін сипаттаған күнделігіндегі жазба жатқанын айтады. Оның ағасы, Триесте әңгімені жазып, оған Триест есімін берген. Джеймс Даффи "ағамның орта жаста қандай болуы мүмкін деген ойын бейнелеуі керек" деп ойлады. Сондай-ақ, Джеймс Даффи Дублинде қалған жағдайда, [Джеймс] Джойс банк кызметкері болуы мүмкін еді.